Το πνεύμα του Όσκαρ

Το πνεύμα του Όσκαρ

Το Marie Claire ταξίδεψε στην Νέα Υόρκη και μίλησε με τον Όσκαρ ντε λα Ρέντα για την μόδα, τα αρώματα αλλά και για το ταμπεραμέντο της Μελίνας και τον έρωτα της Κάλλας για τον Ωνάση.
17 Μαρτίου 2014 Ελένη Παπαιωάννου
Oscar de la Renta
Spring 2012
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

Δεν έχει καμία τσάκιση στα ρούχα ή στους τρόπους του, με αιχμαλωτίζει πριν αρχίσω τις ερωτήσεις. Την ώρα που μονολογώ προσπαθώντας να καταλάβω ποιο ηλικιακό γκρουπ αποτελούν οι πιστές πελάτισσές του, μου λέει γλυκά woman has no age με τη χαρακτηριστική προφορά που κουβαλάει από τον Άγιο Δομήνικο, την πατρίδα του. Είμαστε στα γραφεία του οίκου, στον όγδοο όροφο ενός υπέροχου κτιρίου στην Times Square, είμαι ντυμένη με τζιν και μου φέρεται σαν να φοράω τουαλέτα. Είμαι εδώ για το νέο του άρωμα, το Esprit D' Oscar, ένα πιο νεανικό, χαρούμενο spirit (αυτήν τη λέξη χρησιμοποιεί, spirit, πνεύμα, στη μητρική του γλώσσα η ψυχή και το άρωμα είναι ένα πράγμα).

Πριν από 30 χρόνια, όταν ονειρεύτηκε το αρωματικό σύννεφο που θα συνόδευε τις δημιουργίες του, εμπνεύστηκε το Oscar. Ένα άρωμα κλασικό και ανέπαφο μέχρι σήμερα που η κόρη του Ελίζα, και το νέο είδος γυναίκας που αντιπροσωπεύει, έδωσε νέα ώθηση στην έμπνευσή του. Έτσι γεννήθηκε το Esprit: πιο ζεστό και ανατολίτικο αλλά ανάλαφρο και με σπίθες κίτρου. Το κλασικό άρωμα της σύγχρονης γυναίκας. Όπως τον βλέπω με φόντο τα ψηλά κτίρια του Μανχάταν, ψηλός κι αυτός, ευθυτενής, σκέφτομαι την εικόνα του δύο ημέρες πριν, στην επίδειξη για τη resort συλλογή του για το 2012. Πριν ξεκινήσει είναι εκεί, στα πρώτα καθίσματα, σηκώνεται, πηγαίνει πιο δεξιά, πίσω, θέλει να έχει την αίσθηση όλης της αίθουσας.

Μαθαίνω ότι η δροσοσταλίδα στην κορυφή του Esprit D' Oscar συμβολίζει την παιδική του αγωνία να συλλέξει τη δροσιά των πρωινών λουλουδιών. Τον ρωτάω εάν θυμάται το άρωμα της μητέρας του, χαμογελάει, «είναι αστείο, τώρα που το συνειδητοποιώ… η μητέρα μου φορούσε πούδρα, το άρωμά της ήταν τόσο δυνατό που κάλυπτε τα πάντα». Κλείνει τα μάτια του και ανακαλεί όλες τις μυρωδιές της παιδικής του ηλικίας. «Ξέρεις», λέει, «όταν είσαι μικρός η ανάμνηση ενός αρώματος σε ακολουθεί για πάντα». Ιλάνγκ ιλάνγκ, γαρδένια, όλα τα αρώματα της πατρίδας του. «Θυμάμαι να υπάρχει ένα δέντρο που λεγόταν ιλάνγκ ιλάνγκ, ενώ το άρωμα έρχεται από την Ινδία, είναι αστείο, το θυμάμαι από την παιδική μου ηλικία…»

Το Esprit D' Oscar θα μπορούσε, τον ρωτάω, να είναι ένα απλό μαύρο φόρεμα ή κάτι πιο θηλυκό; «Ένα άρωμα είναι ένα αόρατο φόρεμα. Είναι κάτι που σε καθορίζει. Ξέρεις, υπάρχουν γυναίκες που φορούν άλλο άρωμα όταν πηγαίνουν στην παραλία, άλλο το βράδυ. Εγώ θέλω να αναγνωρίζω ποια με πλησιάζει ακόμα και με κλειστά μάτια. Αν μπω σε ένα δωμάτιο, θέλω να καταλάβω ότι έχει περάσει από εκεί».

ΧΩΡΙΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ
Κρατάω το γυάλινο μπουκάλι του Esprit, μου θυμίζει τα άδεια μπουκαλάκια Oscar που κρατάει ακόμα η μητέρα μου. «Ξέρεις, όλοι αγωνιούν με το μπουκάλι του αρώματος, εάν θα έχει ωραίο κουτί, θέλουν να σου πουν μια ωραία ιστορία για να το αγοράσεις. Μόνο εάν πας δεύτερη και τρίτη φορά να το αναζητήσεις θεωρείται καλό. Γιατί σημαίνει ότι βρήκες σε αυτό τη μυρωδιά σου, το πώς θέλεις να σε αναγνωρίζουν. Ακούω γυναίκες που λένε "ύστερα από λίγα χρόνια δεν το αισθάνομαι πια". Ναι, αλλά το καταλαβαίνουν όλοι οι άλλοι!.

Νέος, πριν αρχίσει να σχεδιάζει για οίκους μόδας, ήθελε να γίνει ζωγράφος, αυτό τον έφερε τότε στη Μαδρίτη. Τον ρωτάω λοιπόν εάν ζωγραφίζει ακόμα. «Όχι με πινέλα αλλά ζωγραφίζω με τα λουλούδια στον κήπο μου και με τα εγγόνια μου κάνουμε ωραίες ζωγραφιές. Για την κολεξιόν που είδες προχθές έπαιξα με χαρτόνια. Επειδή δεν πουλάμε αξεσουάρ στον οίκο, αποφασίσαμε να φτιάξουμε χάρτινα, τρελά καπέλα για την πασαρέλα. Πέρασα φανταστικά με τους ανθρώπους στο στούντιο κόβοντας και ζωγραφίζοντάς τα». Με τα κομμάτια που έμειναν πεσμένα στο πάτωμα τι έκανε; «Τους ζήτησα να μου τα φυλάξουν όλα, θα αρχίσω να φτιάχνω κολάζ».

Τον ρωτάω για την τέχνη και θέλει να μου δείξει πόσο ανοιχτός είναι με το πιο δυνατό παράδειγμα: «Λατρεύω την Ελλάδα για τον κλασικισμό και την ιστορία της αλλά την ίδια ώρα τρελαίνομαι και για την Πλάκα, κατάλαβες; Εάν ζούσα στην Αθήνα, θα έβρισκα ένα σπίτι μέσα στα τουριστικά μαγαζιά!» Αγαπάει πολύ τη χώρα, την ξέρει καλά, είναι χαρούμενος που, επιτέλους, φέτος το καλοκαίρι ήρθαν εδώ τα αρώματά του ύστερα από τόσα χρόνια. «Και ποιος καλύτερος πρεσβευτής μου από το Esprit, το πνεύμα μου;» γελάει.

Πόσες φορές έχει αισθανθεί την τάση να τα παρατήσει όλα και να αρχίσει ξανά από την αρχή; «Συνέχεια. Αν με ρωτήσεις για την κολεξιόν που είδες πριν από δύο ημέρες θα σου πω ότι το μόνο που έχω στο μυαλό μου είναι ποιο πράγμα θα κάνω μετά. Αυτό με κρατάει».

ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΦΥΛΟ
Μου λέει πόσο θαυμάζει και αγαπάει τις γυναίκες. Πόσα πράγματα έχουμε καταφέρει τα τελευταία 40 χρόνια, την ώρα που οι άνδρες είναι ακριβώς ίδιοι εδώ κι έναν αιώνα. «Να θυμάσαι πως όταν ξεκίνησα να σχεδιάζω η μόδα αφορούσε μόνο μία περιορισμένη ελίτ. Όταν πρωτοήρθα στην Αμερική οι σχεδιαστές ταξίδευαν στην Ευρώπη, έβλεπαν τα σχέδια και τα κόπιαραν για τις Αμερικανίδες. Οι σημερινές γυναίκες ανήκουν στον πλανήτη, δεν κατάγονται από κάπου. Δεν μπορώ να καταλάβω την πατρίδα σου από αυτά που φοράς. Το ενδιαφέρον είναι ότι πια οι γυναίκες έχουν γίνει πολύ άπιστες απέναντι στη μόδα και στις ετικέτες που φορούν. Οπότε δουλειά σου είναι να τις σαγηνεύσεις, να τις μαγέψεις, να ερωτευτούν εσένα και όχι τον άλλο, να φορέσουν το δικό σου άρωμα, το δικό σου σχέδιο».

Από την προσωπική του ιστορία συνειδητοποιεί κανείς ότι πάντα ήταν συνδεδεμένος με δυνατές γυναίκες. Η Νταϊάνα Βρίλαντ ήταν στενή του φίλη, η Ελίζαμπεθ Άρντεν τον πήρε στην εταιρία της και τον υποστήριξε, οι δύο σύζυγοί του ήταν μπροστά από την εποχή τους. «Μου αρέσουν οι γυναίκες με άποψη. Βλέπεις ένα όμορφο πλάσμα 18 ετών που στα 40 του γίνεται άσχημο. Κι ένα ασχημόπαπο που μέχρι τα 40 σε κάνει να πιστεύεις ότι είναι η ομορφότερη στον κόσμο. Αυτή η γυναίκα με ενδιαφέρει».

Κατεβάζει το κεφάλι του, κάτι θυμάται, με ρωτάει «πώς βλέπουν οι σημερινοί Έλληνες τη Μελίνα; Τόσο πεισματάρα… θυμάμαι πέταξε από Αθήνα εδώ στη Νέα Υόρκη και πήρε τηλέφωνο τη γυναίκα μου για να έρθει για φαγητό. Εμείς εκείνες τις μέρες φιλοξενούσαμε έναν Ισπανό που ήταν φιλοβασιλικός. Ο Μίνγκο, έτσι τον έλεγαν, Μινγίτο, προσπάθησε να ξεκινήσει μαζί της μια συζήτηση λέγοντάς της "εμείς οι δύο έχουμε κάτι κοινό. Η βασίλισσά μας είναι Ελληνίδα! " Και η Μελίνα γυρίζει με αυτά τα μάτια όλο φωτιά και του λέει "σας πληρώσαμε να την πάρετε για να την ξεφορτωθούμε! " Ο Μίνγκο ίδρωσε, ανατρίχιασε. Ήταν υπέροχη γυναίκα…» γελάει. Η συζήτηση πάει στα μάρμαρα, «θα τα πάρετε ποτέ; Τουλάχιστον έχετε ένα υπέροχο μουσείο», μου λέει. Έχει συγκινηθεί, «και τον Άρη (Ωνάση) ήξερα, πολύ αστείος, φοβερή αίσθηση του χιούμορ, πολύ γήινος τύπος.

Και την Κάλλας. Παράτησε τα πάντα για να είναι μαζί του και το πλήρωσε, ξέρεις, όταν μετά προσπάθησε να επιστρέψει στο τραγούδι ήταν αργά, είχε χάσει τη φωνή της, την είχε χαρίσει σ' εκείνον. Φοβερή. Ξεκίνησε σαν ένα παχουλό, ατσούμπαλο κορίτσι και εξελίχθηκε σε μία εκπληκτική γυναίκα. Δεν είχε την καλύτερη φωνή στον κόσμο αλλά σε έπειθε ότι ήταν ο, τι ωραιότερο είχες ακούσει. Ξέρεις, κάποτε τραγουδούσε την Τραβιάτα στη Νάπολι. Λίγο πριν τη μεγάλη άρια του φινάλε υπάρχει ο ρόλος ενός γιατρού. Τον ρωτούν "πώς είναι η κυρία" κι εκείνος τραγουδάει "non tropo bene" - "όχι πολύ καλά" - , αυτές οι τρεις μόνο λέξεις του αναλογούν σε όλη την όπερα. Ο τραγουδιστής που είχαν επιλέξει είχε τσιριχτή φωνή και η Μαρία ήταν έξαλλη μαζί του στις πρόβες, έλεγε ότι αποσπά την προσοχή της και βγαίνει εκτός ρόλου.

Τη νύχτα της πρεμιέρας, λοιπόν, φτάνει η στιγμή που ρωτούν το γιατρό "como va la signora? Como va la signora? " κοιτάζει την Κάλλας, του ρίχνει μια φαρμακερή ματιά και, γυρίζοντας στο κοινό σαστισμένος, δεν βγάζει λέξη παρά κουνάει το χέρι του δείχνοντας "έτσι κι έτσι". Το θέατρο έπεσε κάτω από τα γέλια», ολοκληρώνει την αφήγηση έξω από το γραφείο, περπατώντας ανάμεσα στις Ιταλίδες κυρίες στις ραπτομηχανές, κάποιες φτιάχνουν πλεκτές δαντέλες στο χέρι, θέλω να σκύψω, να πάρω ένα κομμάτι ύφασμα και να το κρατήσω. Με οδηγεί και με αφήνει για λίγο σε ένα δωμάτιο με χιλιάδες τόπια και σχέδια, δεν τον ακολουθώ πια, έχει βγει από το δωμάτιο, κλείνω τα μάτια μου και είναι εκεί. Το αισθάνομαι. Το άρωμα, το πνεύμα του Όσκαρ.