Καθορίζει η δουλειά την ταυτότητα μας;

Καθορίζει η δουλειά την ταυτότητα μας;

Ναι, όσο δεν φανταζόμαστε. Από τα παπούτσια που φοράμε μέχρι τις παρέες που κάνουμε.
17 Δεκεμβρίου 2011 Γαλάτεια Λασκαράκη.
Τις προάλλες, ενώ έκανε ξεκαθάρισμα στην αποθήκη, η συγγραφέας Τασμίνα Πέρι έπεσε πάνω σε ένα κουτί με παλιές φωτογραφίες. Ο σύζυγός της άρχισε την καζούρα: «Πώς είσαι έτσι εδώ;» της λέει ανασύροντας μια εικόνα μεγάλης ντροπής: εκείνη, 15 χρόνια πριν, χαμογελάει κάτω από ένα αποτρόπαιο συνονθύλευμα ταφτά και βελούδου που λεγόταν φόρεμα, κοκαλωμένo μαλλί κομμωτηρίου και κοκάλινα μυωπικά γυαλιά σε μέγεθος τηλεόρασης. «Εντάξει, τι θες να κάνω, μιλάμε για τα '90s», αντεπιτίθεται εκείνη ενώ λογικά έχουν κοκκινίσει ακόμα και οι φτέρνες της. «Ακριβώς, αγάπη μου, μιλάμε για τα '90s: Nirvana, brit pop, Κέιτ Μος. Πού ζούσες;» απορεί πάλι ο αμείλικτος σύζυγος. «Εσύ εδώ δείχνεις τόσο μεγάλη, τόσο… τόσο υπεύθυνη». Πράγματι. Μα ήταν υπεύθυνη. Ήταν πρόεδρος του συλλόγου ασκούμενων δικηγόρων ή κάτι τέτοιο. Η σοβαρότητα πήγαινε πακέτο με τη θέση.

Η Πέρι, μια δικηγόρος που μετά έγινε δημοσιογράφος που μετά έγινε συγγραφέας μπεστ - σέλερ μυθιστορημάτων γυναικείας λογοτεχνίας, εξηγεί στο βρετανικό Marie Claire αυτό που λίγο - πολύ συνειδητοποιούμε όλες μέχρι να φτάσουμε τα 40 όταν κάνουμε μια αντίστοιχη ανασκαφή στα κουτιά με τις φωτογραφίες μας: ότι αυτό που είμαστε σήμερα με αυτό που ήμαστε κάποτε είναι δύο ξένοι μεταξύ τους άνθρωποι.

Εύλογα, αυτοί οι αλλοτινοί εαυτοί μας που δεν φαίνονται να έχουν καμία συγγένεια με αυτό που βλέπουμε τώρα στον καθρέφτη, σοκάρουν κάπως τον κόσμο που μας συναναστρέφεται, συμπεριλαμβανομένων νυν συζύγων και νυν φίλων. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι όχι μόνο συμπάσχω με τη συνάδελφο αλλά τυγχάνει να έχω ακούσει κι εγώ την ατάκα «εδώ είσαι μια άλλη». Και ήμουν. Ψάχνοντας στο δικό μου κουτί με αναμνήσεις ανακάλυψα ότι η ταυτότητά μου ανασύρεται σε διάφορες παραλλαγές, πάντα σετ με την εκάστοτε ιδιότητά μου: η νωχελική φοιτήτρια, η comme il faut 20χρονη αρραβωνιαστικιά (εχμ, ναι, κι όμως), η ψαρωμένη μαθητευόμενη δημοσιογράφος.

Μαζί με τις φωτογραφίες στοιβάζονται σε ανήλιαγα σημεία ένα σωρό ακόμα πειστήρια εκείνων των άλλων εποχών που έχουν εκλείψει για πάντα, σαν τους βροντόσαυρους: CDs της Ελευθερίας Αρβανιτάκη (φοιτήτρια), ένα πλατινένιο κολιέ (αρραβωνιαστικιά), τσιγάρα (μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην Ουαλία), αυστηρή δερμάτινη τσάντα (ψαρωμένη δημοσιογράφος). Καθεμία από τις «δουλειές» μου καθόριζε τι φορούσα, πού ζούσα, τι φίλους είχα. Όμως πόσο ψυχολογικά ισορροπημένο είναι τελικά αυτό;

ΜΙΑ ΦΙΛΗ ΑΠ' ΤΑ ΠΑΛΙΑ
Σίγουρα, σε αυτούς τους ανασφαλείς καιρούς όλοι έχουν καταλάβει πόσο μάταιο είναι να ποντάρεις όλη σου την ύπαρξη σε αυτό που λέμε καριέρα και πλέον δεν συναντάς άνθρωπο εκεί έξω που να μην παραδεχτεί ότι το μόνο που έχει σημασία είναι η υγεία και η αγάπη. Για κάποιο λόγο, ούτε στο twitter ούτε στο facebook έχω γράψει τι δουλειά κάνω, «κανένας δεν θέλει να προσδιορίζεται από το επάγγελμά του το 2010», λέει η Πέρι. Και πολλοί από σας θα πείτε ότι το να πιστεύουμε πως σε ορίζει πολιτισμικά η δουλειά σου είναι κοινωνικός ρατσισμός ή ότι ο καφετζής σας ξέρει απέξω περισσότερα ονόματα σκηνοθετών από τον Δανίκα αλλά, μεταξύ μας τώρα, τέτοια άτομα είναι η φωτεινή εξαίρεση στον κανόνα. Με άλλα λόγια είναι μάλλον απίθανο ότι το παιδί στο συνεργείο θα ξέρει να απαγγέλλει Σέξπιρ και στην περίπτωση που αυτό συμβαίνει παντρέψου το επιτόπου.

Μπορείς τελικά να ξεφύγεις από το «είμαι αυτό που κάνω»; Δύσκολο. Βλέποντας πίσω, αρχίζω να πιστεύω ότι δεν μπορείς να ξεφύγεις ακόμα και από το τι σπουδάζεις. Δεν λέω, πέρασα όμορφα και δημιουργικά φοιτητικά χρόνια, κοιτάζοντας όμως πίσω, στην αποφοίτησή μου βλέπω μια κοπέλα ντυμένη με κρεμ ντε πιες και μαργαριτάρια αφοσιωμένη αδικαιολόγητα νωρίς σε ένα relationship status που δεν πήγαινε εκεί που ήθελα να πάω: προς ένα νέο κόσμο γεμάτο δυνατότητες.

«Μπορεί να λέμε ότι η δουλειά είναι μόνο ένα κομμάτι αυτού που είμαστε, ότι άλλα πράγματα έχουν σημασία αλλά τελικά επηρεάζει πολλά στη ζωή σου», λέει η ψυχολόγος με ειδίκευση σε εργασιακά θέματα Κέιτ Κίναν του formulas4life. com, ενός πόρταλ που προσφέρει επαγγελματικό coaching. Γι' αυτό και η επιλογή της σωστής καριέρας είναι τόσο σημαντική για την ευτυχία μας. Η θεατρολογία μου χάρισε θαυμάσια μόρφωση και εμπειρίες αλλά μόνο όταν μεταπήδησα από το «πέρα βρέχει» ακαδημαϊκό περιβάλλον στην επαγγελματική ζωή βρήκα τον εαυτό μου.

Έπιασα την πρώτη μου δουλειά ως συντάκτρια στην εφημερίδα και λίγο αργότερα στα περιοδικά και η ζωή γέμισε αδρεναλίνη, ταξίδια, γνωριμίες με ανθρώπους που θαύμαζα, ιστορίες. Τα χρήματα δεν ήταν πολλά, τότε όμως δεν είχαν τόση σημασία όση τα επιτεύγματα.

Το λάιφσταϊλ άλλαξε άρδην μέσα σε ένα χρόνο: άλλη γειτονιά (κέντρο), άλλοι φίλοι (συνάδελφοι), άλλη σχέση (συνάδελφος), άλλη γκαρνταρόμπα (designer shoes, καλωσήρθατε στη ζωή μου). Υπήρχαν εποχές, ειδικά οι μετέπειτα εποχές στα γυναικεία περιοδικά, που τρεφόμουν μόνο με αδρεναλίνη, κοκτέιλ και τζάμπα fingerfood από press events.

«Συχνά δεν συνειδητοποιούμε πόσο μας περιορίζουν οι δουλειές μας», λέει η εργασιακή ψυχολόγος. «Όχι μόνο σε σχέση με το πόσο ελεύθερο χρόνο έχουμε ή πόσες ώρες δουλεύουμε αλλά και σε σχέση με το πώς ντυνόμαστε και τα άτομα με τα οποία βγαίνουμε τα βράδια. Συνήθως συναναστρεφόμαστε ανθρώπους του χώρου μας γιατί μιλάμε την ίδια γλώσσα, ενώ αυτά που φοράμε στο γραφείο είναι σαν στολή. Θέλουμε να ταιριάζουμε στο περιβάλλον μας». Σαν φιλόδοξοι χαμαιλέοντες.

Έχει μια βάση αυτό, το έχω δει με τα μάτια μου. Εκτός από το προφανές, ότι αν όλες φορούν γόβες στο γραφείο αναπόφευκτα ένα πρωί θα αρχίσεις να φοράς κι εσύ, πράγματι, το ότι δουλεύω σε γυναικείο περιοδικό με έχει αρκετές φορές σταματήσει από το να βγω από το σπίτι φορώντας ο, τι βρω μπροστά μου. Όχι μόνο για λόγους ματαιοδοξίας αλλά και για να σώσω το τομάρι μου. Μπορεί να μην είμαι fashion editor αλλά, όπως και να το κάνεις, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να σκεφτεί κανείς ότι δεν κάνω γι' αυτήν τη δουλειά αν αποδειχτώ ανίκανη να συνδυάσω σωστά μια φούστα - μπλούζα. Θα εμπιστευόσουν τα μαλλιά σου σε μια colorist που η ίδια έχει κακό χρώμα;

ΞΕΡΕΙΣ ΠΟΙΑ ΕΙΜΑΙ ΕΓΩ;
Η Ρέιτσελ Τόμσον, μια κοπέλα που άφησε τη διευθυντική θέση της στο νοσηλευτικό κλάδο για να στήσει την υπηρεσία stylematters. com με συμβουλές image making, ομολογεί στο MC ότι η νέα δουλειά της τη μεταμόρφωσε: «Όταν είσαι νοσοκόμα κανείς δεν δίνει δεκάρα για το αν φοράς τα τελευταία trends. Τώρα όμως νιώθω μεγάλη πίεση να φαίνομαι κομψή. Όταν συμβουλεύεις κόσμο πώς να ντύνεται, δεν μπορείς να κάνεις λάθη γιατί θα χάσεις πελάτες. Το καλό είναι ότι δικαιολογώ στον άνδρα μου όλα αυτά τα ρούχα που ψωνίζω ως έξοδα κίνησης».

Άλλος ένας από τους λόγους που από την πρώτη στιγμή αγάπησα αυτήν τη δουλειά ήταν οι μικρές, λαμπερές παροχές: δωρεάν υπερατλαντικά ταξίδια πρώτη θέση, ακριβά ξενοδοχεία και δείπνα σε εστιατόρια της μόδας ήταν μερικά προνόμια, ειδικά σε καλύτερες εποχές για τον Τύπο και τη διαφημιστική αγορά. Ένας junior editor, ακόμα και όταν δεν πληρώνεται σπουδαία, έχει πρόσβαση σε ένα συγκεκριμένο βιοτικό επίπεδο που, εάν το συνηθίσει, είναι δύσκολο μετά να το στερηθεί. Μερικά νούμερα σημαντικών ανθρώπων είναι αποθηκευμένα στις επαφές σου, σε κάποια καλά μέρη σε γνωρίζουν και σε εξυπηρετούν. Είναι πρεστίζ που έχει να κάνει καθαρά με την ιδιότητα και όχι με την οικονομική δυνατότητα. Από τα 25 μου είχα μια δουλειά που με πλήρωνε να μένω σε 6στερα ξενοδοχεία στο Μπαλί για να καταγράψω την τουριστική κίνηση μετά την 11 Σεπτεμβρίου, να αγγίζω τον Σον Κόνερι δήθεν για να επιβλέψω μια φωτογράφιση ή να μπαίνω σε ιδιωτικές λέσχες επιφανών ανδρών. Και τη λάτρευα γι' αυτό.

ΜΕΤΑ ΤΟ ΧΑΝΓΚΟΒΕΡ
Από την άλλη, ξέρω συναδέλφους που χρωστούν διψήφια νούμερα στις πιστωτικές τους γιατί επηρεασμένοι από αυτό το λαμπερό παράλληλο σύμπαν άρχισαν να το επεκτείνουν και στην προσωπική τους ζωή. Όταν έχεις μείνει δωρεάν σε μια προεδρική σουίτα στην Ελούντα, όπου το μπάνιο είναι μεγαλύτερο από το σαλόνι σου, ξοδεύεις πιο εύκολα για να διατηρήσεις λίγη από αυτήν τη χλιδή στο σπίτι σου.
Όπως λέει και η life - coach Λίντα Φιλντ, «επιφανειακά, η δουλειά μας περιορίζει τις επιλογές μας λόγω της αγοραστικής δύναμης που μας δίνει. Αλλά μας επηρεάζει και σε βαθύτερο επίπεδο, μπορεί να αλλάξει την κοσμοθεωρία και την αυτοεκτίμησή μας». Το πόσα βγάζεις ορίζει τις προτεραιότητές σου. Ακόμα και όταν από junior γίνεις διευθυντής, πάντα θα υπάρχει κάτι ακριβότερο να αγοράσεις. Και τότε εκείνα που κάποτε θεωρούσες πολυτέλειες γίνονται αναγκαιότητες. «Όταν κερδίζεις αρκετά η προσοχή σου αποσπάται ακόμα πιο εύκολα από τεχνητά αγαθά: ακριβές διακοπές, γυμνασμένα σώματα και σπορ αυτοκίνητα. Ο κίνδυνος είναι να αρχίσεις να προσδιορίζεσαι μέσα από αυτά που έχεις αποκτήσει. Ένας λουστραρισμένος τρόπος ζωής αρχίζει να μοιάζει νορμάλ».

Στο τέλος του άρθρου της η Πέρι εξηγεί γιατί τελικά, ύστερα από κάμποσα χρόνια θητείας σε γυναικείο περιοδικό, απαρνήθηκε τα πάρτι, το γκλάμουρ και τις συνεντεύξεις των σταρ για να μείνει σπίτι της να γράφει βιβλία. «Όλα αυτά είναι ωραία όταν είσαι 20 αλλά μετά τα 30 μου ήθελα σταθερότητα, οικογένεια, στεγαστικό. Το ποτήρι ξεχείλισε όταν έχασα το γάμο της καλύτερής μου φίλης στην Ιρλανδία γιατί ξύπνησα με τα ρούχα στο κρεβάτι μου πέντε ώρες μετά την αναχώρηση της πτήσης μου. Η δικαιολογία μου "μα κάλυπτα τα Brit Awards" αντιμετωπίστηκε με μια παγερή σιωπή από την άλλη άκρη της γραμμής».

Σήμερα ζει πολύ πιο αντικοινωνικά σε σχέση με τις τρελές ημέρες της στο Λονδίνο, ξοδεύει λιγότερο, κάνει εκδρομές διαρκείας με τον άνδρα της και το γιο της. Αγαπάει πάντα τη μόδα αλλά τώρα ψωνίζει πράγματα που βολεύουν για να γράφεις σε ένα λάπτοπ ή να οδηγήσεις μέχρι το σχολείο του παιδιού. Στο ημίφως μπορεί και να δείχνει, όπως κι εγώ, πολύ νεότερη από τον προ 15ετίας εαυτό της.