Λίγες ώρες πριν το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης ανοίξει τις πόρτες του για μερικές μόλις εκατοντάδες πρόσωπα που θα έχουν τη χαρά, την τιμή, το στιλ (μάλλον) και τα χρήματα για να παραστούν στο ετήσιο Gala του, το Internet έχει γεμίσει με φήμες που αφορούν στις αναμενόμενες απουσίες από τη φετινή εκδήλωση, με τα ονόματα της Zendaya και της Meryl Streep να φιγουράρουν στην κορυφή της λίστας. Είναι δυνατόν ο «διάβολος που φορούσε Prada» να λείπει από μια τέτοια εκδήλωση; Σαφέστατα, αν έχει αντικατασταθεί από τον «πραγματικό» διάβολο, τους tech bros που άφησαν για λίγο την Silicon Valley και αποφάσισαν να ταξιδέψουν ως την 5η λεωφόρο της Νέας Υόρκης.
Εδώ και μήνες είναι γνωστό ότι στη φετινή εκδήλωση, παρότι επικεφαλής της εξακολουθεί να είναι η Anna Wintour, θα παίξουν ενεργό ρόλο ο Jeff Bezos, ιδιοκτήτης της Amazon, και η σύζυγός του Lauren Sánchez – Bezos. Η ίδια ήταν δημοσιογράφος και θεωρητικά έχει κάποια σχέση με τον ευρύτερο χώρο της μόδας, αλλά η εμπλοκή τους στον θεσμό μοιάζει λίγο με hijacking: «αφού μπορώ, θα χωθώ». Σαν ο Bezos να αποφάσισε να δωρίσει στη σύζυγό του μια θέση ευθύνης σε έναν κόσμο όπου είναι αντικειμενικά πολύ δύσκολο να μπεις και όπου μέχρι πρότινος τα χρήματα δεν ήταν αναγκαία και επαρκής συνθήκη για να το καταφέρεις.
Το πιο εντυπωσιακό στην ιστορία αυτή είναι η στάση των ανθρώπων που ασχολούνται με το φιλανθρωπικό – πρωτίστως – event. Η Wintour, για παράδειγμα, είναι γνωστή για τις προοδευτικές της απόψεις και δεν θα περίμενε κανείς ότι θα ήθελε να συνεργαστεί άμεσα με ανθρώπους που στήριξαν ενεργά τον νυν Πρόεδρο Trump, ακόμα κι αν πρόκειται για έναν ευγενή σκοπό. Στο σημείο αυτό ας θυμίσουμε ότι το Met Gala είναι μία βασική πηγή εσόδων – αλλά όχι η μοναδική – του Costume Institute που διατηρεί το μουσείο και περιλαμβάνει πάνω από 33 χιλιάδες αντικείμενα μόδας.
Οι ιθύνοντες του Μουσείου κρατούν, όπως ήταν αναμενόμενο, μια μετριοπαθή στάση απέναντι στην έντονη συζήτηση που έχει ξεκινήσει για το κατά πόσο άνθρωποι σαν τον Bezos μπορούν να έρχονται στο χώρο της μόδας ως βαθύπλουτοι αλεξιπτωτιστές, ειδικά σε μια χρονιά όπου το θέμα του Gala αφορά στη σχέση της μόδας με την τέχνη. Σε γενικές γραμμές, μιλώντας σε μέσα όπως το CNN, αναφέρονται στη σημασία των αρχείων που διατηρεί το Μουσείο και στην καλή πρόθεση των Bezos να συγκεντρώσουν κεφάλαια για το κοινό καλό, επιμένουν δε ότι δεν το κάνουν για την προσωπική τους προβολή.
Ωστόσο, με τις τιμές των θέσεων να έχουν φτάσει στις 100.000 δολάρια (ενώ το τραπέζι κοστίζει από 350 χιλιάδες και άνω) το Met Gala, από φιλανθρωπική εκδήλωση που δίνει carte blanche στους ανθρώπους της μόδας ώστε να μπορούν να μεγαλουργήσουν, κινδυνεύει να γίνει απλώς ένα ακόμα επενδυτικό σχήμα.
Παρεμπιπτόντως, πριν από λίγες δεκαετίες, υπήρχαν διαθέσιμα εισιτήρια μόλις προς 150 δολάρια, κι έτσι όσοι έκαναν τα πρώτα τους βήματα στη μόδα μπορούσαν εύκολα να έχουν πρόσβαση στη σημαντική αυτή διοργάνωση. Μάλιστα, μετά το τέλος της ακολουθούσε ένα χαλαρό πάρτι, στο πλαίσιο του οποίου οι παρευρισκόμενοι μπορούσαν να έρθουν σε επαφή με προσωπικότητες όπως η Jackie Kennedy – Onassis. Κάτι παραπάνω θα είχε πληρώσει η ίδια για τη θέση της, αλλά αμφιβάλλουμε ότι το αντίτιμο θα έφτανε τις 100 χιλιάδες δολάρια.
Τα έσοδα θα μπουν μεν στα ταμεία του μουσείου, αλλά ο θεσμός φαίνεται να χαλαρώνει τους δεσμούς του με την υψηλή μόδα και να ενισχύει αυτούς με το 1% του πληθυσμού του πλανήτη, που απλώς αποφάσισαν ότι θέλουν να έχουν ένα ακόμα χόμπι.
Δεν είναι θέμα γούστου: η Sánchez μπορεί να φοράει ρούχα που αρέσουν ή δεν αρέσουν, ίσως να ήθελε πάντα να ασχοληθεί με τη μόδα και να μην τα είχε καταφέρει, ωστόσο έρχεται ουρανοκατέβατη σε ένα σύμπαν όπου ο μέσος δημιουργός (σχεδιαστής, καλλιτεχνικός διευθυντής ή απλός προσκεκλημένος που πρέπει να βρει πώς θα ντυθεί για να είναι εντός θέματος) έχει αφιερώσει χιλιάδες ώρες από τη ζωή του ώστε να μάθει την ιστορία και τις τεχνικές της μόδας, έχει υποστεί μεγάλες και μικρές ήττες όσον αφορά στην εκδήλωση των εμπνεύσεών του και γενικώς έχει αφοσιωθεί σε αυτού του είδους την τέχνη για να πέσει τώρα ο προβολέας πάνω στο ζευγάρι που έκανε κράτηση σε ολόκληρη την πόλη της Βενετίας, προκειμένου να παντρευτεί και να δεξιωθεί τους φίλους του.
Οι προ μηνών δηλώσεις της Sánchez, επίσης, όσον αφορά στη σχέση τέχνης και μόδας (επαναλαμβάνουμε, το φετινό θέμα, αυτό για το οποίο έπρεπε να ήταν διαβασμένη) ήταν τουλάχιστον επιφανειακές, καθώς αναφέρθηκε στη φιλία της Elsa Schiaparalli και του Salvador Dalí: «Το μέσο του Dali ήταν ο καμβάς κι εκείνης, ξέρετε, ήταν τα ρούχα». Αυτό δεν φαίνεται να έχει θορυβήσει την Anna Wintour, η οποία είπε τον περασμένο Νοέμβριο ότι το ζεύγος Bezos θα είναι ένα «πολύτιμο κεφάλαιο» στη φετινή διοργάνωση. Χρησιμοποίησε τη λέξη «asset», κάτι που στα ελληνικά μεταφράζεται με διάφορους τρόπους, ωστόσο θεωρούμε πως η πιο ταιριαστή απόδοση είναι αυτή που ήδη πραγματοποιήσαμε.
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Zohran Mamdani, έχει ήδη δηλώσει πως δεν θα παραστεί στην διοργάνωση, διότι σκοπός του είναι να κάνει την ακριβότερη πόλη στον κόσμο πιο προσιτή στον κόσμο και η υποστήριξη μιας τέτοιας βραδιάς δεν θα βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Σε αυτή την περίπτωση η ιδεολογία περίσχυσε των τύπων και των παραδόσεων, που θέλουν κάθε δήμαρχο στην πρώτη γραμμή του event. Αν δεν ασχολιόταν οι Bezos θα πήγαινε ο Mamdani; Μπορεί και ναι, αλλά πιστεύουμε πως ο ίδιος προτιμά να μην έχει ιδιαίτερες σχέσεις με ενεργούς υποστηρικτές του Trump και της Αμερικής που καταπατά ανελέητα τα ανθρώπινα δικαιώματα, εξαφανίζει τη μεσαία τάξη, συνθλίβει τα μικρά νοικοκυριά και διεξάγει πολέμους επειδή θέλει να ικανοποιήσει ημετέρους.
Έπρεπε να περιμένουμε να πάρουν κάποια πολιτική θέση η Beyoncé, η Nicole Kidman και η Venus Williams (και πολλοί, πολλοί ακόμα) που συνδράμουν την Wintour στην εκδήλωση; Όλα είναι πολιτικά, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό καθένας να επιθυμεί να εκφράσει τις απόψεις του. Ίσως να θεωρούν ότι οι tech bros έχουν καλές προθέσεις, ίσως να νομίζουν ότι «δεν τους παίρνει» να κάνουν τέτοιες επαναστάσεις, αν θέλουν να διατηρήσουν την καριέρα τους ζωντανή.
Ένα είναι το σίγουρο: η τέχνη είναι για όλους, τα δισεκατομμύρια για πολύ λίγους και, δυστυχώς, αν δεν τα έχεις, φαίνεται χάνεις την ευκαιρία να γίνεις κοινωνός της. Ας ελπίσουμε ότι το κόστος αυτών των θεσμικών αλλαγών στο Met Gala δεν θα είναι ακριβότερο από τα έσοδα που θα φέρουν οι κολλητοί των Bezos στα ταμεία του Met.
