Xιλιάδες γονείς αγωνιούν, αυτές τις μέρες, αν το παιδί τους θα περάσει, στις πανελλήνιες εξετάσεις, σε κάποια πανεπιστημιακή σχολή. Στο μεταξύ, στην άλλη άκρη του κόσμου, στην Καλιφόρνια, την έδρα των ΑΙ επιχειρήσεων, αναδύεται μια τάση προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση: η πολιτεία επενδύει στις χειρωνακτικές εργασίες.
Σύμφωνα με ένα νέο, ιδιαίτερα ενδιαφέρον ρεπορτάζ των New York Times, όπου μιλούν έφηβοι μαθητές αλλά και εκπαιδευτικοί, η ανησυχία για το μέλλον στην αγορά εργασίας, που αναμένεται σε λίγα χρόνια να αλλάξει ριζικά, ειδικά με την κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης, ωθεί νομοθέτες και οικογένειες να αναθεωρήσουν τα στερεότυπα που, ίσως, έχουν κληρονομήσει από τις προηγούμενες γενιές για τις τεχνικές και γενικά χειρωνακτικές δουλειές και να αμφισβητήσουν την αναγκαιότητα των σπουδών στο πανεπιστήμιο.
«Ήθελα να γίνω γιατρός αλλά πλέον συνειδητοποιώ ότι θέλω να γίνω ηλεκτρολόγος» λέει στην κάμερα ο Justin Garcia, απηχώντας τις ανησυχίες της γενιάς του. «Έχω ακούσει πολλά για τους προγραμματιστές – ότι το AI τους καταργεί τελείως» προσθέτει ο συνομήλικός του, Uriel Ortiz. «Αισθάνομαι ότι η οικονομία στρέφεται διαρκώς εναντίον μας» υποστηρίζει ένα νέο κορίτσι, η Cherize Castagne.
Ειδικά στις ΗΠΑ, όπου βασική προϋπόθεση για να σπουδάσει κάποιος στο πανεπιστήμιο είναι να πάρει ένα δάνειο πολλών χιλιάδων δολαρίων προκειμένου να καλύψει τα δίδακτρα, σίγουρα πολλοί αισθάνονται όπως ο Justin: «Αν δεν έχεις ένα σχέδιο που σου εξασφαλίζει το μέλλον, ο κόσμος θα σε κατασπαράξει».
«Αν δεν έχεις ένα σχέδιο που σου εξασφαλίζει το μέλλον, ο κόσμος θα σε κατασπαράξει».
Ανάλογα είναι και τα μηνύματα που έρχονται από τα social media και ειδικά το TikTok, βασική πηγή επιρροής για τις νεότερες γενιές. «Έγινα εκατομμυριούχος από τον κατασκευαστικό τομέα» λέει ένας TikToker, με έναν άλλο να μας υπενθυμίζει ότι «τόσοι άνθρωποι με πολλά πτυχία είναι άφραγκοι».
Πράγματι, οι χειρωνακτικές εργασίες, που συνοδεύονται από την υπόσχεση ενός υψηλού και σταθερού εισοδήματος, το οποίο δεν δείχνει να απειλείται, τουλάχιστον προς το παρόν, από την τεχνητή νοημοσύνη, έχουν αρχίσει να αποβάλλουν το στίγμα που τις συνοδεύει και να γίνονται, θα τολμούσαμε να πούμε, cool. Πρακτικά, ποιος από εμάς δεν έχει αναζητήσει έναν τεχνίτη για το σπίτι του, για να διαπιστώσει ότι έχει κλεισμένα όλα τα ραντεβού του για τις επόμενες εβδομάδες (και να μην το μετανιώσει που δεν έμαθε ποτέ ο ίδιος να επισκευάζει μια βρύση);
Σε κάθε περίπτωση, η πολιτεία της Καλιφόρνια έχει διπλασιάσει, από το 2021, την επιδότηση για μαθήματα χειρωνακτικών εργασιών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. «Η πολιτεία διαπίστωσε ότι αν οι μαθητές δεν πρόκειται να κάνουν πανεπιστημιακές σπουδές, πρέπει να έχουν εναλλακτική επιλογή» σχολιάζει ο καθηγητής κατασκευών Pete McGurty, προσθέτοντας: «Θα έλεγα ότι πάνω από το 95% των μαθητών μου, αν όχι περισσότεροι, δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ εργαλείο στη ζωή τους».
Ο McGurty παρατηρεί, ωστόσο, ότι οι γονείς των μαθητών τους δυσκολεύονται να απαρνηθούν το όνειρο ενός πανεπιστημιακού πτυχίου για το παιδί τους: «Έχω μαθητές που είναι εξαιρετικοί στην ξυλουργική αλλά οι γονείς τους επιμένουν να πάνε στο πανεπιστήμιο. Αυτό το σέβομαι απόλυτα».
«Έχω μαθητές που είναι εξαιρετικοί στην ξυλουργική αλλά οι γονείς τους επιμένουν να πάνε στο πανεπιστήμιο. Αυτό το σέβομαι απόλυτα».
Σύμφωνα με την αναφορά του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (2025) για τις εργασίες του μέλλοντος, αυτές που πρόκειται να γνωρίσουν μεγαλύτερη ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια σε επίπεδο αριθμού θέσεων εργασίας είναι οι αγρότες, οι οδηγοί στις μεταφορές, οι οικοδόμοι, οι πωλητές και οι εργάτες στην επεξεργασία τροφίμων. Όσοι εργάζονται στον τομέα της φροντίδας, όπως οι νοσηλευτές, οι κοινωνικοί λειτουργοί και οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, επίσης αναμένεται να δουν τη ζήτησή τους να αυξάνεται.
Τις πλέον πενιχρές προοπτικές έχουν οι υπάλληλοι γραμματειακής υποστήριξης και, γενικά, γραφείου και οι ταμίες – άλλωστε ήδη βλέπουμε να καταργούνται οι θέσεις τους με ραγδαίους ρυθμούς, για παράδειγμα, με την εισαγωγή των αυτόματων ταμείων στα σουπερμάρκετ και των διαδικτυακών κρατήσεων στην αγορά εισιτηρίων.
Από την άλλη, να σημειώσουμε εδώ ότι η εκπαίδευση, είτε συμβαίνει στο πανεπιστήμιο είτε σε άλλους φορείς, δεν πρέπει να συνδέεται αποκλειστικά με την αγορά εργασίας αλλά να συμβάλλει σε μια ευρύτερη πνευματική καλλιέργεια – ζωτικής σημασίας σε εποχές ακραίας πόλωσης, φανατισμού και μισαλλοδοξίας.
Διαβάστε εδώ ένα ρεπορτάζ του Marie Claire για γυναίκες που διαπρέπουν σε τεχνικά και ανδροκρατούμενα μέχρι πρότινος επαγγέλματα.
Δείτε το ρεπορτάζ των New York Times:
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
