Μια νέα μαμά και μια Σαιξπηρομανής μπαίνουν σε έναν κινηματογράφο που παίζει τον Άμνετ. Δεν είναι αρχή από ανέκδοτο, είναι αυτό που συνέβη το μεσημέρι που πήγαμε με την Ναταλί Σαϊτάκη, (social media editor του περιοδικού) στη δημοσιογραφική προβολή της ταινίας της Κλόι Ζάο. Ακολούθησε μία εμπειρία ζωής, τουλάχιστον για τη γράφουσα: Ποτέ πριν στο σινεμά δεν έχω ξανακούσει τόσο κόσμο (δημοσιογράφους και κριτικούς κινηματογράφου, όχι η πιο ευαίσθητη κατηγορία ανθρώπων που μπορώ να σκεφτώ), να ρουφάνε τις μύτες τους από το πρώτο μισάωρο της ταινίας και μετά. Ίσως και λίγο νωρίτερα, τώρα που το ξανασκέφτομαι.
Σας παραθέτω την ψύχραιμη και συγκροτημένη γνώμη της Ναταλί για αρχή και αφήνω το δικό μου παραλήρημα για το τέλος.
“Μια από τις τρεις πιο πρόσφατες ταινίες που ασχολούνται με το θέμα της μητρότητας, (οι άλλες δύο είναι το Die, My love και το If I Had Legs I’d Kick you), ο «Άμνετ», «πνίγει» το θεατή με δύο τρόπους. Πρώτα με το πράσινο των δασών γύρω από το ελισαβετιανό Στράτφορντ, όπου η πρωταγωνίστρια Τζέσι Μπάκλεϊ συντονίζει τις αναπνοές της με αυτές της μητέρας φύσης.
Η ομορφιά του τοπίου, η συστολή του έρωτα και η γενναιότητα των επιλογών δεν μπορούν για κανένα λόγο να προετοιμάσουν τους πρωταγωνιστές της ιστορίας για την απώλεια που θα επέλθει. Καθένας βιώνει το πένθος με τρόπο διαφορετικό, αλλά η σκηνοθέτιδα Κλόι Ζάο τονίζει την έμφυλη προσέγγισή του, κάνοντάς μας να αναρωτηθούμε ποιος πονάει περισσότερο, η μάνα ή ο πατέρας. Συγκρίνονται τέτοια πράγματα; Ίσως ναι, ίσως όχι. Να συγκρίνει κανείς ή να μη συγκρίνει; Αυτή είναι η ερώτηση, για να παραφράσουμε τον μεγαλύτερο ποιητή της Αγγλίας”.
Η συνάδελφος και φίλη συνοψίζει με σπαρτιάτικη μαεστρία τα προτερήματα της ταινίας, χωρίς υπερβολές και επίθετα στον υπερθετικό βαθμό, κατάχρηση των οποίων θέλω να κάνω περιγράφοντας τα συναισθήματα που μαζεύτηκαν σαν άγριο ρέμα που φουντώνει στις βροχές και με κατέκλυσαν του Άμνετ. Η βραβευμένη με Όσκαρ (Nomadland, 2020) Κινέζα σκηνοθέτιδα συνυπογράφει το σενάριο μαζί με τη ΒορειοΙρλανδή Μάγκι Ο’ Φάρελ, συγγραφέα του ομώνυμου βιβλίου που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Είχα διαβάσει το βιβλίο, που πήρε το όνομά του από τον μονάκριβο γιο του Σαίξπηρ, η απώλεια του οποίου οδήγησε τον Άγγλο βάρδο στη δημιουργία του αριστουργήματος της Αγγλόφωνης λογοτεχνίας, Άμλετ. Και είχα θυμώσει με την υπενθύμιση ότι οι γυναίκες είναι αυτές που σηκώνουν το βάρος της οικογένειας, αλλά και της ίδιας της ζωής, ώστε οι καλλιτέχνες να ζήσουν το όνειρό τους και να δημιουργήσουν τα έργα για τα οποία τους θαυμάζει στους αιώνες η ανθρωπότητα.
Κι έρχεται η ταινία της Ζάο, με αυτή τη συγκλονιστική ερμηνεία της Τζέσι Μπάκλεϊ, που θα είναι σκάνδαλο αν δεν πάρει το Όσκαρ, με έναν Πολ Μεσκάλ βγαλμένο από ρομαντική ονείρωξη κορασίδας με ιδιοσυγκρασία Ιουλιέτας, με συγκλονιστικούς ηθοποιούς-παιδιά, με πρώτο και καλύτερο τον Τζάκομπι Τζουπ (Άμνετ), και με την πάντα άψογη Έμιλι Γουάτσον. Έρχεται η ταινία με ένα από τα ωραιότερα ανοίγματα ταινίας που έχεις δει στο σινεμά -και ναι, πρέπει να τη δεις στο σινεμά αυτήν την ταινία- ένα πρώτο πλάνο που σε κατεβάζει από τα καταπράσινα φύλλα ενός ψηλού δέντρου στην υγρασία μίας αγκαλιάς από χώμα όπου κουρνιάζει με το κόκκινο σαν αίμα φουστάνι της η πρωταγωνίστρια, μια ξωθιά που ο νεαρός Σαίξπηρ θα ερωτευτεί κεραυνοβόλα και αχόρταγα. (Θα μπορούσα να βλέπω σε λούπα τη σκηνή που της διηγείται το μύθο του Ορφέα και της Ευρυδίκης).
Έρχεται η μουσική του Μαξ Ρίχτερ και η φωτογραφία του Λούκας Ζαλ, που είχε φωτίσει μοναδικά ένα άλλο ερωτευμένο ζευγάρι στον Ψυχρό Πόλεμο (2019). Έρχεται η μεταφορά ενός βιβλίου στην οθόνη που είναι η καλύτερη που έχω δει: γίνεται η ταινία που συγκινεί όσο καμιά άλλη τις τελευταίες δεκαετίες τους ίδιους τους ανθρώπους του σινεμά. Συγκινητικό είναι το βίντεο που ο βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης Μπονγκ Τζουν Χο λέει μεταξύ άλλων στη Ζάο πως η ταινία της τον βοήθησε να θυμηθεί τι σημαίνει αγάπη γι’ αυτή τη δουλειά).
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Τελευταίους αφήνω όλους εμάς που αγαπάμε τον Σαίξπηρ, ταυτιζόμαστε με τους ήρωές του και απαγγέλουμε τα σονέτα του, που μετράμε τις φορές που βλέπουμε και ξαναβλέπουμε τα έργα του στο θέατρο και στο σινεμά και πίνουμε νερό στο όνομα και το χωρίς όρια ταλέντο του, όποιος κι αν ήταν και όπως τελικά κι αν φέρθηκε στη γυναίκα και τα παιδιά που αγαπούσε.
Η ταινία έρχεται προς το μέρος μας φορτωμένη με δώρα: τα μαγικά τοπία στο Χερντφορντσάιρ που γέννησαν τα σκηνικά για τα έργα του, τις παραδόσεις και τις δοξασίες της Αγγλίας, την αγάπη του για τις μάγισσες της Αγγλίας και τους αρχαίους ελληνικούς μύθους… όλα υπάρχουν με έναν τρόπο που μας καλεί να συνδέσουμε και να συνδεθούμε, να θυμηθούμε και να μειδιάσουμε με μάτια υγρά από συγκίνηση.
Είχα αποφύγει να διαβάσω το παραμικρό για τον Άμνετ, θυμάμαι μόνο τον ευχαριστήριο λόγο της πρωταγωνίστριας της ταινίας Τζέσι Μπάκλεϊ στις Χρυσές Σφαίρες, όταν αναφέρθηκε στην Κινέζα σκηνοθέτη, τους Ιρλανδούς ηθοποιούς, το συνεργείο από την Πολωνία και βέβαια τους 400 κομπάρσους που συνεργάστηκαν για να ζωντανέψουν μία ιστορία από τη ζωή του Άγγλου βάρδου, ίσως τη σημαντικότερη ιστορία της ζωής του, αυτήν που οδήγησε στη δημιουργία του Άμλετ. Μου άρεσε αυτή η αναφορά στην πολυεθνικότητα, σε αυτή την παγκόσμια γλώσσα που είναι το σινεμά, μια γλώσσα συναισθηματική, αλλά και πολιτική, μία γλώσσα που μπορεί να μας βοηθήσει να γίνουμε καλύτεροι, να συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε, να μην το βάζουμε κάτω. Τα καταφέρνει όλα αυτά μία ταινία για ένα διάστημα από τη ζωή του Γουίλιαμ Σαίξπηρ και της γυναίκας του; Ναι, και με το παραπάνω.
Εδώ και δύο μέρες κυκλοφορεί στα social tο βίντεο με όλους της συντελεστές της ταινίας να χορεύουν με άγρια χαρά υπό τους ήχους του We Found Love In A Hopeless Place με τη φωνή της Rihanna. Δεν μπορώ να σταματήσω να το βλέπω και να ονειρεύομαι ένα rave πάρτι στο Globe Theatre.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Μια νέα μαμά και μια Σαιξπηρομανής μπαίνουν σε έναν κινηματογράφο που παίζει τον Άμνετ. Και βγαίνουν πιο ερωτευμένες με το σινεμά, με τον Σαίξπηρ με την ίδια τη ζωή.
Να πάτε να δείτε τον Άμνετ στο σινεμά. Γιατί αυτή η αίσθηση του να μοιράζεσαι συναισθήματα με αγνώστους, στο σκοτάδι, να μοιράζεσαι την ατόφια συγκίνηση για την απώλεια, αλλά και το μεγαλείο, τη θεραπευτική ικανότητα της τέχνης, είναι αυτό που μας υπενθυμίζει πόσα μας ενώνουν και τι σημαίνει, τελικά, να είσαι άνθρωπος.
