Η πανδημία του Covid-19 έχει δημιουργήσει νέες ανάγκες κι έχει αλλάξει πλήρως τον τρόπο ζωής μας. Βασισμένη πάνω σε αυτές τις ανάγκες, δημιουργήθηκε μία νέα Γραμμή Βοήθειας με σκοπό να προσφέρει ιατρικές και ψυχοκοινωνικές υπηρεσίες σε συμπολίτες μας με αφορμή την πανδημία του νέου κορωνοϊού. Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής που οργανώθηκε από τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις Γιατροί του Κόσμου, ΙΑΣΙΣ και ActionAid, είναι η υποστήριξη των ανθρώπων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες και η αποσυμφόρηση και ανακούφιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Μέσα από τη Γραμμή Βοήθειας προσφέρονται δύο τρόποι υποστήριξης. Ο πρώτος είναι η τηλεφωνική γραμμή 2120006400, την οποία μπορούν να καλούν όσοι παρουσιάζουν ήπια συμπτώματα του νέου κορωνοϊού ή όσοι χρειάζονται πληροφορίες κοινωνικού χαρακτήρα, όπως ενημέρωση αναφορικά με μέτρα πρόληψης και προστασίας κατά του ιού. Ο τηλεφωνητής καταγράφει το αίτημα και σε δεύτερο χρόνο τον φέρνει σε τηλεφωνική επαφή με γιατρό ή με κοινωνικό λειτουργό/ σύμβουλο.

Ο δεύτερος τρόπος υποστήριξης αφορά αιτήματα ιατρικού χαρακτήρα τα οποία μπορούν να κατατεθούν μέσα από τη συνεργαζόμενη με τους Γιατρούς του Κόσμου πλατφόρμα, booking clinic. Στη συνέχεια όπως και με τη Γραμμή Βοήθειας θα γίνεται σύνδεση με γιατρό.

Ο Γενικός Διευθυντής της ΑctionAid Hellas, Γεράσιμος Κουβαράς, αναλύει στο Marie Claire, αυτή την τόσο σημαντική σύμπραξη, αλλά περιγράφει και με ποιον άλλο τρόπο βρίσκονται στο πλευρό των ανθρώπων που έχουν ανάγκη αυτή την περίοδο.

Πώς ξεκίνησε η σκέψη για τη συνεργασία της νέας Γραμμής Βοήθειας;

Η σκέψη γεννήθηκε πρώτα από όλα από την ανάγκη. Την ανάγκη των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού για πρόσβαση σε πληροφόρηση και σε προστασία και την ανάγκη του Εθνικού Συστήματος Υγείας για ανακούφιση και αποσυμφόρηση ώστε να μπορέσει να διαχειριστεί τα σοβαρά περιστατικά. Η εμπειρία μας εδώ και τρία χρόνια από το Επίκεντρο στον Κολωνό και η άμεση και αποτελεσματική προσαρμογή ήδη έναν ολόκληρο μήνα των συμβούλων μας που συνεχίζουν να παρέχουν όλες τις υπηρεσίες ηλεκτρονικά ή τηλεφωνικά μας έδωσε την ώθηση. Σε συνεργασία με την ΙΑΣΙΣ, το βασικό εταίρο του προγράμματός μας, αποφασίσαμε να διευρύνουμε την πρόσβαση στις ψυχοκοινωνικές μας υπηρεσίες μέσα από τη λειτουργία μιας τηλεφωνικής γραμμής βοήθειας πανελλαδικής εμβέλειας (212.000.6400). Επικοινωνήσαμε με τους Γιατρούς του Κόσμου, οι οποίοι ήταν έτοιμοι να ξεκινήσουν τις υπηρεσίες τηλε-ιατρικής μέσω της πλατφόρμας της booking clinic και όλοι μαζί μαζί αποφασίσαμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας.

Ο κόσμος έχει ανάγκη από πληροφορίες και στήριξη; Υπάρχει κινητικότητα;

Ο κόσμος έχει μεγάλη ανάγκη από υπηρεσίες που θα είναι εύκολα προσβάσιμες από το σπίτι του, από το τηλέφωνο, το κινητό ή τον υπολογιστή του, αλλά και από έγκυρη και σωστή πληροφόρηση. Ο κόσμος έχει, όμως, επίσης και την ανάγκη να μοιραστεί και να προσφέρει καθώς και να συνδεθεί με πρωτοβουλίες αλληλεγγύης άτυπες ή οργανωμένες. Αυτό το κενό επιδιώκουμε να καλύψουμε με μια πρωτοβουλία Ιταλών και Ελλήνων εθελοντών που δημιούργησαν και διαχειρίζονται την δυναμική πλατφόρμα covid19greece.help η οποία συγκεντρώνει διασταυρωμένες και χρήσιμες πληροφορίες και πρωτοβουλίες αλληλεγγύης και εμπλουτίζεται από τους χρήστες της.

Τι άλλου είδους ενέργειες/ συμπράξεις ανακουφιστικού χαρακτήρα λείπουν από την Ελλάδα;

Στο ανακουφιστικό επίπεδο και στο επίπεδο άμεσης αντίδρασης, τα αντανακλαστικά της κοινωνίας είναι εξαιρετικά. Υπάρχει επίσης με αφορμή την πανδημία μια θετικότερη στάση ως προς τη συνεργασία Κράτους, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Κοινωνίας Πολιτών. Εκεί που θα επικεντρωνόμουν είναι σε δύο ζητήματα θεσμικού χαρακτήρα. Το ένα είναι η απουσία θεσμικού πλαισίου για τον εθελοντισμό και η ανάγκη θεσμικής προστασίας του και ενίσχυσης τόσο της εθελοντικής εργασίας όσο και των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών. Το άλλο είναι η προετοιμασία μας για την επόμενη μέρα… Η κρίση και οι ανάγκες που προκαλεί δεν τελειώνουν με την άρση της καραντίνας. Χρειάζεται να εργαστούμε από τώρα όλοι μαζί για να ανταποκριθούμε στη σειρά των προκλήσεων που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε μετά. Εμείς, για παράδειγμα, σκοπεύουμε να διατηρήσουμε τη γραμμή βοήθειας ώστε να γίνει ένα σημείο αναφοράς για δωρεάν παροχή υπηρεσιών σε ευάλωτους και περιθωριοποιημένους συνανθρώπους και μετά την περίοδο της επείγουσας κατάστασης που βιώνουμε τώρα.

Με ποιον άλλο τρόπο βρίσκεται αυτή την περίοδο η ActionAid, στο πλευρό ανθρώπων που έχουν ανάγκη;

Από την πρώτη μέρα της εμφάνισης του κοινού αόρατου εχθρού μας, η ActionAid βρίσκεται σε επιφυλακή σε περισσότερες από 50 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο. Από την Ινδία όπου με τη δημιουργία κοινοτικών κουζινών εξασφαλίσαμε τροφή σε 120 χιλιάδες ανθρώπους ως την Παλαιστίνη όπου σε εκατοντάδες οικογένειες σε αποκλεισμό προμηθεύσαμε σαπούνι, αντισηπτικά και βασικά είδη υγιεινής. Είμαστε, όμως, εκεί και για το μετά. Και αυτό το επιτυγχάνουμε με τους 25000 αναδόχους μαζί με  τους οποίους πολεμάμε έναν ορατό εχθρό, εκείνον της αδικίας, δίνοντας στους ανθρώπους τη δύναμη να αλλάζουν τις ζωές τους για πάντα και να χαμογελούν με ελπίδα κι αισιοδοξία.

Βρήκαν κάποιες ευκαιρίες ανάπτυξης οι λίγο πιο περιθωριοποιημένοι άνθρωποι αυτή την περίοδο, ή τους πήγε η κατάσταση μόνο πίσω;

Σε καταστάσεις κρίσεων οι πιο περιθωριοποιημένοι και οι πιο ευάλωτοι είναι εκείνοι που πλήττονται περισσότερο. Είναι εύκολο να σκεφτούμε ότι για έναν άστεγο το «μένουμε σπίτι» ακούγεται σχεδόν ειρωνικό! Στις πρωτόγνωρες συνθήκες του παρατεταμένου εγκλεισμού βίαιες συμπεριφορές γίνονται συχνότερες και βλέπουμε τα ποσοστά ενδοοικογενειακής βίας να αυξάνονται και την ανάγκη προστασίας ιδιαίτερα των γυναικών και των παιδιών που βιώνουν τέτοιες καταστάσεις να γίνεται επιτακτική αλλά και πιο δύσκολο να τους παρασχεθεί. Οι πρόσφυγες που ζουν σε δομές φιλοξενίας, σε συνθήκες συνωστισμού και με ανεπαρκή υγειονομική μέριμνα είναι επίσης προφανώς πιο εκτεθειμένοι και ευάλωτοι.

Ποια πιστεύετε ότι θα είναι η μεγαλύτερη κοινωνική αλλαγή, όταν τελειώσει όλο αυτό;

Το μεγαλύτερο μάθημα από όλο αυτό που βιώνουμε είναι ότι σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά οι ζωές όλων μας σε αυτό τον πλανήτη είναι συνδεδεμένες και για να φτιάξουμε κοινωνίες δυνατές, αλληλέγγυες, ανθεκτικές στις κρίσεις θα πρέπει να συνεργαζόμαστε μεταξύ μας. Αυτή είναι, λοιπόν, η μεγαλύτερη κοινωνική αλλαγή που βλέπω. Η συνειδητοποίηση, και ως αποτέλεσμα αυτής η κινητοποίηση της κοινωνίας, για έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι και το περιβάλλον θα μετρούν περισσότερo από την οικονομία.

Η υπεύθυνη επικοινωνίας της Booking.Clinic, Βασιλεία Χατζηστεργίου, αναλύει στο Marie Claire την σύλληψη της ιδέας της ψηφιακής κλινικής, αλλά και τη σημαντικότητα της συνεργασίας με τους Γιατρούς του Κόσμου.

Πώς ξεκίνησε η ιδέα της  Booking.Clinic και τι προσφέρει;

Η ιδέα της BookingClinic γεννήθηκε μέσα από ένα πραγματικό περιστατικό, όταν ένας αγαπημένος συγγενής χρειάστηκε να νοσηλευτεί για μια σοβαρή και ακριβή επέμβαση. Τότε διαπιστώσαμε ότι ενώ πλέον έχουμε εύκολη πρόσβαση σε κάθε πληροφορία μέσα από την οθόνη της συσκευής μας και μπορούμε να αναζητήσουμε, να συγκρίνουμε, να αγοράσουμε και να αξιολογήσουμε προϊόντα και υπηρεσίες, δεν έχουμε το ίδιο εύκολη πρόσβαση  στις υπηρεσίες και τους παρόχους υγείας. Δεν είναι δυνατόν να βρούμε online επαρκείς πληροφορίες για τις θεραπείες και τις υπηρεσίες που προσφέρει κάθε Κλινική στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, για τους γιατρούς, την εμπειρία και την  εξειδίκευσή τους, για την ποιότητα των υπηρεσιών φιλοξενίας, τις αξιολογήσεις αλλά και για το συνολικό́ κόστος.

H παροχή ψηφιακών υπηρεσιών Υγείας παραμένει ακόμα και σήμερα ένα από τα μεγάλα κενά στην εποχή της ψηφιακής μετάβασης, η αξία της οποίας αναδείχθηκε πολύ έντονα σε αυτή την περίοδο της κρίσης του κορωνοϊού. Έχοντας εντοπίσει αρκετά νωρίτερα αυτή τη σημαντική ανάγκη για τον ασθενή και το κενό της αγοράς για τις Κλινικές, δημιουργήσαμε την BookingClinic.com.

Πρόκειται για μια πλατφόρμα η οποία συνδέει ασθενείς με Κλινικές, παρέχοντας αξιόπιστες και διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τις Κλινικές και τους Γιατρούς, τις υπηρεσίες και το συνολικό κόστος, ενώ δίνει και τη δυνατότητα απευθείας ηλεκτρονικής κράτησης προσφέροντας μια ολοκληρωμένη υπηρεσία στον ασθενή. Ο ασθενής μπορεί με αυτό τον τρόπο να έχει πολλαπλές επιλογές, να συμβουλευτεί γιατρούς και τελικά να πάρει μια καλά ζυγισμένη απόφαση έχοντας όλα τα δεδομένα στα χέρια του. Και όλα αυτά, από την οθόνη του υπολογιστή του, μέσω της bookingclinic.com, με άνεση και ασφάλεια, κερδίζοντας χρόνο και χρήμα.

Η Bookingclinic.com παρέχει νέες ψηφιακές υπηρεσίες προωθώντας την καινοτομία, τον εκσυγχρονισμό, τη διαφάνεια και την εξωστρέφεια στο οικοσύστημα υγείας.

Είναι εξοικειωμένοι οι Έλληνες με το διαδίκτυο και σε μια τέτοιου είδους παροχή υπηρεσίας; 

Παρόλο που σε ό,τι αφορά το διαδίκτυο η εξοικείωση των Ελλήνων είναι αρκετά μεγάλη, οι Έλληνες δεν είναι τόσο εξοικειωμένοι στο χώρο της Υγείας, όσο σε άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η κεντρική Ευρώπη, η Κίνα, όπου οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας έχουν ξεκινήσει να γίνονται τάση και να προσελκύουν το ενδιαφέρον όλων των παρόχων, γιατρών και Κλινικών.

Η αλήθεια είναι ότι γενικότερα ο τομέας της Υγείας, έχει μείνει πίσω σε σχέση με πολλούς άλλους.

Ειδικά στην Ελλάδα, οι υπηρεσίες υγείας μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός του e-market και έτσι, όλες οι διαδικασίες και επικοινωνίες πραγματοποιούνταν μέσω επισκέψεων σε γιατρούς και Κλινικές, που απαιτούσαν κόπο, χρόνο και μεγάλη προσωπική έρευνα. Στο διαδίκτυο μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχαν πληροφορίες όχι μόνο για τις υπηρεσίες, τις τιμές και την εμπειρία του ιατρικού προσωπικού αλλά ούτε και για τις παρεχόμενες θεραπείες κάθε Κλινικής. Έτσι, όπως είναι φυσικό, οι Έλληνες δεν είναι ακόμα αρκετά εξοικειωμένοι με αυτό το είδος των διαδικτυακών υπηρεσιών και για την ώρα στηρίζονται περισσότερο στην κλασσική επίσκεψη στον γιατρό. Παρόλα αυτά η ταχύτητα και η ευκολία που προσφέρουν οι online υπηρεσίες σε όλους τους υπόλοιπους τομείς έχουν αυξήσει τις απαιτήσεις των καταναλωτών και έχουν καταστήσει αναγκαία την κάλυψη αυτού του κενού της αγοράς. Ήδη με το lockdown κατά τη διάρκεια της κρίσης του κορωνοϊού ο κόσμος εκτίμησε την ευκολία του να καλύπτει τις ανάγκες του μέσω της οθόνης της συσκευής του, εξοικειώθηκε περισσότερο με αυτή τη διαδικασία και πιστεύουμε πως σταδιακά και οι υπηρεσίες υγείας που δεν απαιτούν φυσική παρουσία θα καλύπτονται από online εφαρμογές.

Για ποιο ιατρικό τμήμα υπάρχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον;

Αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνεται σίγουρα στην επικοινωνία του ασθενή με Γιατρούς και Κλινικές μέσω τηλεδιάσκεψης, σε πρώτη φάση για ιατρική καθοδήγηση για τον κορωνοϊό καθώς και για ψυχοκοινωνική στήριξη. Πέρα από αυτά, το ενδιαφέρον εστιάζεται επίσης σε επικοινωνία με γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων με στόχο την online συμβουλευτική σε μη επείγοντα ή χρόνια περιστατικά, στα οποία η απλή επικοινωνία μέσω βίντεο με τον γιατρό είναι αρκετή, έστω σε πρώτο στάδιο. Θεωρούμε ότι ειδικά αυτή την περίοδο η συγκεκριμένη παροχή θα έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τον κόσμο ο οποίος προτιμάει να μη μετακινηθεί αν δεν είναι απολύτως αναγκαίο.

Τι διαφορετικό έχετε δει σε σχέση με την BookingClinic στην περίοδο του Covid-19;

Πέραν από τη γενικότερη ανησυχία που δημιουργήθηκε εν όψει κορωνοϊού και είχε ως αποτέλεσμα τη στροφή του κόσμου προς τους επαγγελματίες υγείας και την αναζήτηση ιατρικών συμβουλών και καθοδήγησης, παρατηρήσαμε πως αυτήν την περίοδο υπήρξε μια “fast track” θα λέγαμε εξοικείωση του κόσμου με πολλές νέες διαδικτυακές υπηρεσίες. Δημιουργήθηκε η ανάγκη της εξ αποστάσεως κάλυψης βασικών αναγκών με τη βοήθεια του διαδικτύου, συμπεριλαμβανομένης και της υγείας, και έτσι, ο κόσμος αναγνώρισε την ευκολία που προσφέρει η οθόνη της συσκευής του για πολλές νέες υπηρεσίες. Σίγουρα αυτή η στροφή στις online υπηρεσίες θα αποτελέσει το πρώτο βήμα ώστε να υιοθετηθούν σε βάθος χρόνου πιο σύγχρονες και αυτοματοποιημένες διαδικασίες που θα μας προσφέρουν κάθε πληροφορία που χρειαζόμαστε, άμεσα, στην οθόνη της συσκευής μας, διευκολύνοντας την καθημερινότητά μας και δίνοντας μας καλύτερες υπηρεσίες με διαφάνεια και αξιοπιστία.

Πώς προέκυψε η συνεργασία με τους Γιατρούς του κόσμου;

Η ομάδα της BookingClinic, σε αυτή την πρωτόγνωρη παγκόσμια κρίση που είναι σε εξέλιξη, ανταποκρίθηκε στο εθνικό κάλεσμα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης #DigitalSolidarityGR και συνδράμει στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, διαθέτοντας την πλατφόρμα της (bookingclinic.com) με στόχο τη δωρεάν, εξ αποστάσεως ιατρική εκτίμηση για τον COVID19 καθώς και την καθοδήγηση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας online, γρήγορα, εύκολα και απλά, χωρίς έκθεση του πληθυσμού σε περιττούς κινδύνους.

Διαθέτοντας λοιπόν την πλατφόρμα μας που συνδέει ασθενείς με παρόχους Υγείας, προτείναμε αυτή τη συνεργασία στους Γιατρούς του Κόσμου στην Ελλάδα, οι οποίοι ανέλαβαν την καθοδήγηση των ασθενών ακολουθώντας τα αυστηρά πρωτόκολλα του ΕΟΔΥ . Έτσι, με συνεργάτες τους Γιατρούς του Κόσμου και με την ευγενική υποστήριξη της Vidavo, συνδέουμε το κοινό με εκπαιδευμένο ιατρικό προσωπικό, διευκολύνοντας τον ασθενή που αναζητά καθοδήγηση και αποφορτίζοντας τις δημόσιες δομές και τα νοσοκομεία.

Με λίγα απλά βήματα, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να μπει στην bookingclinic.com, να ζητήσει ραντεβού με έναν από τους Γιατρούς του Κόσμου και την ώρα του ραντεβού, με ένα απλό κλικ να συνδεθεί με τον γιατρό και να συνομιλήσει ζωντανά ή και να του αποστείλει ιατρικές εξετάσεις και δεδομένα. Τόσο απλά, τόσο εύκολα, από το σπίτι του και από την οθόνη της συσκευής του.

Πώς βλέπετε τη συνεργασία της ActionAid, με τους Γιατρούς του Κόσμου και της επίσης ΜΚΟ Ίασις;

Ξεκινήσαμε αυτή τη δράση με τους Γιατρούς του Κόσμου εστιάζοντας αρχικά καθαρά στην ιατρική υποστήριξη και τη διαχείριση των κρουσμάτων του κορωνοϊού. Ωστόσο, πέρα από το καθαρά ιατρικό κομμάτι, η κρίση του κορωνοϊού επηρέασε εμφανώς τον κόσμο σε περισσότερα επίπεδα συμπεριλαμβανομένης και της ψυχολογίας, δημιουργώντας σημαντικές ανάγκες στήριξης και σε αυτό το επίπεδο. Έτσι, είμαστε πολύ χαρούμενοι που ξεκινά η συνεργασία μας με την ActionAid και το ΙΑΣΙΣ, με στόχο να καλύψουμε και αυτές τις ανάγκες και να προσφέρουμε μέσω της πλατφόρμας μας, online ψυχοκοινωνική στήριξη σε άτομα που το έχουν ανάγκη. Θεωρούμε πως και οι δύο πρωτοβουλίες θα έχουν πολύ θετικό αποτύπωμα στην κοινωνία, σε αυτή την περίοδο της κρίσης, καθώς θα βοηθήσουν τους πολίτες που χρειάζονται ιατρική καθοδήγηση για τον κορωνοϊό και θα στηρίξουν ψυχολογικά ανθρώπους που το έχουν ανάγκη, αξιοποιώντας την εθελοντική προσφορά των σημαντικών αυτών ανθρωπιστικών οργανώσεων. Τέλος, μέσα από την αξιοποίηση αυτής της ανθρωπιστικής δράσης, θα αποφορτιστεί το εθνικό σύστημα υγείας από περιστατικά τα οποία είναι εφικτό να εξυπηρετηθούν σε πρώτο επίπεδο, ηλεκτρονικά. Και όλα αυτά, μέσα από την πλατφόρμα της bookingclinic.com, με λίγα μόνο κλικ, μετά από ένα ηλεκτρονικό ραντεβού και με την αμεσότητα που προσφέρει η οπτική επικοινωνία και η απευθείας συζήτηση.

Τι άλλου είδους συμπράξεις θα μπορούσαν να γίνουν, ώστε να υποστηριχτούν ανήμπορες ομάδες ανθρώπων;

Είναι ευκαιρία να αξιοποιήσουμε όσα μάθαμε από την κρίση του COVID-19 και να διατηρήσουμε και στο μέλλον τις θετικές πρωτοβουλίες που δημιουργούνται. Έτσι, μπορούμε να στηρίξουμε τις ευπαθείς ομάδες προσφέροντας υπηρεσίες μέσω συμπράξεων όχι μόνο σε σχέση με τον κορωνοϊό αλλά καλύπτοντας ένα μεγάλο εύρος αναγκών. Για παράδειγμα, η εξ αποστάσεως συμβουλευτική σε συνεργασία με γιατρούς και κλινικές με στόχο την κάλυψη ιατρικών περιστατικών διαφόρων ειδικοτήτων μπορεί να διευκολύνει και να ανακουφίσει άτομα που βρίσκονται σε απομακρυσμένες ή δυσπρόσιτες περιοχές, που αντιμετωπίζουν δυσκολία μετακίνησης ή έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε ιατρονοσηλευτική φροντίδα. Οι online υπηρεσίες μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό βήμα ώστε να διευκολυνθεί η καθημερινότητα όχι μόνο των ευπαθών ομάδων, αλλά όλης της κοινωνίας. Η bookingclinic.com είναι το εργαλείο που μπορεί να οδηγήσει σε μία νέα εποχή πρόσβασης όλων των πολιτών, από οποιοδήποτε σημείο της χώρας, σε γιατρούς και Κλινικές. Ταυτόχρονα αποτελεί και ένα σημαντικό εργαλείο για να διευκολυνθεί η εθελοντική δράση σημαντικών ανθρωπιστικών οργανώσεων, φέρνοντάς τις σε εύκολη και άμεση επαφή με ανθρώπους που το έχουν ανάγκη.