Ας είμαστε ειλικρινείς, τα smartphones έχουν γίνει οι πιστοί μας σύντροφοι. Από τη στιγμή που ξυπνάμε μέχρι το τελευταίο scroll πριν τον ύπνο, βρίσκονται δίπλα μας, προσφέροντας πρόσβαση σε ο,τιδήποτε, είτε το χρειαζόμαστε είτε όχι.
Αλλά τι συμβαίνει όταν αποσυνδεόμαστε, έστω και για λίγο; Μια πρόσφατη μελέτη αποφάσισε να εξετάσει την ψηφιακή μας εξάρτηση, και τα αποτελέσματα εκπλήσσουν.
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο έπειτα από δύο εβδομάδες ψηφιακής αποτοξίνωσης
Οι ερευνητές διεξήγαγαν μια τυχαία ελεγχόμενη δοκιμή. Μια ομάδα 467 συμμετεχόντων συμφώνησε να εγκαταστήσει μια εφαρμογή που μπλοκάρει την πρόσβαση στο ίντερνετ του κινητού και έμειναν για δύο εβδομάδες χωρίς τα αγαπημένα τους social media, τα news feeds ή την παρόρμηση να ελέγξουν τα email τους στις 3 τα ξημερώματα. Ο μόνος τρόπος επικοινωνίας; Μηνύματα και τηλεφωνικές κλήσεις, σαν να βρισκόμαστε στη δεκαετία του ’90.
Στόχος ήταν να διερευνηθεί αν η προσωρινή χρήση ενός τηλεφώνου χωρίς ίντερνετ θα μπορούσε να έχει πραγματικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία, στη συγκέντρωση και στη συνολική ευεξία.
Οι συμμετέχοντες δήλωσαν μεγαλύτερη ευεξία χωρίς πρόσβαση στο ίντερνετ
Όσοι έμειναν εκτός διαδικτύου ανέφεραν σημαντική μείωση στα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι, χωρίς τις συνεχείς ψηφιακές αποσπάσεις, υπήρχε περισσότερος χρόνος για διαπροσωπικές επαφές.
Η πραγματική κοινωνική αλληλεπίδραση φαίνεται να παραμένει καθοριστική για την ψυχική υγεία.
Είναι σαν να επιλέγεται ένα τηλεφώνημα αντί για ένα απλό μήνυμα και ξαφνικά η επικοινωνία να γίνεται πιο ουσιαστική.
Μια μελέτη του 2023 επιβεβαίωσε επίσης αυτή την ενίσχυση της ευεξίας μέσω της δια ζώσης επαφής. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ακόμη και μία συζήτηση με φίλους, ιδανικά πρόσωπο με πρόσωπο, μπορεί να προσφέρει σημαντική ώθηση στη διάθεση και στο αίσθημα ικανοποίησης. Και όσο πιο συχνά συμβαίνει, τόσο μεγαλύτερο το όφελος. Ο επικεφαλής ερευνητής Jeffrey Hall εξήγησε: «Όσο περισσότερο ακούτε τους φίλους σας, όσο περισσότερο δείχνετε ότι νοιάζεστε και όσο περισσότερο αφιερώνετε χρόνο για να εκτιμάτε τις απόψεις των άλλων, τόσο καλύτερα νιώθετε στο τέλος της ημέρας».
Η αποσύνδεση από το ίντερνετ ενισχύει και τη λειτουργία του εγκεφάλου
Πέρα από τα οφέλη στην ψυχική υγεία, η μελέτη έδειξε ότι η αποσύνδεση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά και τη γνωστική λειτουργία. Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν καλύτερη ικανότητα συγκέντρωσης μετά τη μείωση του ψηφιακού θορύβου. Η γνωστή αίσθηση όπου μια ειδοποίηση διακόπτει τη σκέψη για πολλοστή φορά και χάνεται η ροή της εργασίας φαίνεται να έχει πραγματικό αντίκτυπο στον εγκέφαλο. Οι συνεχείς ψηφιακές διακοπές ενδέχεται να επηρεάζουν αρνητικά τη δυνατότητα παρατεταμένης συγκέντρωσης.
Έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια έχει δείξει επίσης ότι οι διακοπές και οι περισπάσεις που σχετίζονται με την online δραστηριότητα μειώνουν την παραγωγικότητα και αυξάνουν το άγχος και την απογοήτευση. Ο συνεχής έλεγχος των μηνυμάτων και το ατελείωτο doomscrolling δεν λειτουργούν υπέρ της απόδοσης.
Τι προκύπτει από αυτό το πείραμα ψηφιακής αποτοξίνωσης;
Μπορεί να φαίνεται ότι πρόκειται για «αθώο» scroll ή για γρήγορο έλεγχο των μηνυμάτων, όμως αυτές οι μικρές διακοπές στις συζητήσεις ή τις εργασίες μας, από ειδοποιήσεις στα κινητά επηρεάζουν τη διάθεση και τη συγκέντρωση.
Η ουσία είναι ότι ακόμη και μια παύση δύο εβδομάδων από τη συνεχή ψηφιακή υπερφόρτωση μπορεί να δώσει στον εγκέφαλο την ευκαιρία να ρυθμιστεί ξανά.
