Πάνω από 410 προτάσεις από όλο τον κόσμο διεκδίκησαν φέτος το Βραβείο Τέχνης του Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη. Από αυτές, η επιτροπή αξιολόγησης κατέληξε ομόφωνα στην «Chronotopia» των Caitlind r.c. Brown και Wayne Garrett από τον Καναδά: μια μεγάλης κλίμακας, τοπο-ειδική εγκατάσταση, που εμπνέεται από τις σχέσεις μεταξύ της Κρήτης, του νερού, του φωτός, του χώρου και του χρόνου.
Το έργο αποτελείται από στρώματα οπτικών μυωπικών φακών, τα οποία σχηματίζουν δύο τοξωτά «πανιά» από φως. Καλεί τον θεατή να περιηγηθεί στον χώρο που δημιουργείται και να παρατηρήσει το περιβάλλον μέσα από αυτούς. Από το εσωτερικό της εγκατάστασης, οι φακοί εστιάζουν σε μακρινές εικόνες, σε θολωτούς μικρόκοσμους που μετατοπίζονται με τον άνεμο. Έξω, το σώμα κάθε θεατή φαίνεται σαν ψηφιδωτό, σαν ένα φάντασμα που γίνεται μέρος ενός διαφορετικού τρόπου θέασης.
Η «Chronotopia» λειτουργεί ως σχολιασμός της οπτικής κουλτούρας, όπου η συνύπαρξη στοιχείων που σχετίζονται με διαφορετικές εμπειρίες θέασης συγκροτεί ένα πεδίο πολλαπλών οπτικών και κανονικοτήτων, μετατοπίζοντας την ιδέα μιας ενιαίας πραγματικότητας προς μια πιο σύνθετη, συλλογική εμπειρία.
Οι χωρικές διατάξεις συνεργάζονται οργανικά με το τοπίο και επιτυγχάνουν μια ισορροπία ανάμεσα στο έργο και τον χώρο που το φιλοξενεί, ανοίγοντας διαλόγους γύρω από τη συνύπαρξη ανθρώπινων και μη ανθρώπινων μορφών ζωής, ανάμεσα στον θεατή και το θέαμα και ανάμεσα σε αυτό που βλέπουμε και σε αυτό που πραγματικά υπάρχει.
Οι καλλιτέχνες
Οι Caitlind r.c. Brown και Wayne Garrett είναι βραβευμένοι δημιουργοί με έδρα στον δυτικό Καναδά. Συνεργάζονται από το 2010, αναπτύσσοντας μια διεπιστημονική πρακτική που περιλαμβάνει in situ εγκαταστάσεις, γλυπτική, light art, τέχνη στο δημόσιο χώρο και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις. Έργα τους έχουν παρουσιαστεί σε μουσεία, φεστιβάλ και δημόσιους χώρους στη χώρα τους και διεθνώς, αποσπώντας αναγνώριση για την αισθητική τους τόλμη και τη δυναμική τους ένταξη στο εκάστοτε τοπίο.
Η Caitlind r.c. Brown είναι καλλιτέχνιδα και πολιτιστική διοργανώτρια με έργο που εκτείνεται από πειραματικές δράσεις στον δημόσιο χώρο έως συνεργατικά πρότζεκτ. Αποφοίτησε από το Alberta University of the Arts (2010) και τιμήθηκε με το Alumni of Merit Career Award το 2019. Έχει ιδρύσει και συντονίσει πολυάριθμα συλλογικά και συνεργατικά εγχειρήματα, μεταξύ των οποίων τα THE WRECK CITY, The Wandering Island και The Hibernation Project, εστιάζοντας σε εμβυθιστικές και συμμετοχικές πρακτικές.
Ο Wayne Patrick Garrett είναι καλλιτέχνης και μουσικός, με πολυεπιστημονικό έργο που περιλαμβάνει επιτόπιες καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις, γλυπτική, ήχο και performances. Εκπαιδεύτηκε ως Τεχνικός Μηχανουργίας στο Southern Alberta Institute of Technology και στην τζαζ μουσική στο Mount Royal University. Εισήλθε στον χώρο της σύγχρονης τέχνης μέσω του Arbour Lake Sghool (sic), μιας πειραματικής καλλιτεχνικής συλλογικότητας στο Calgary, όπου γνώρισε την Caitlind Brown, διαμορφώνοντας έτσι την κοινή τους καλλιτεχνική πορεία.
Οι Caitlind r.c. Brown και Wayne Garrett είναι βραβευμένοι δημιουργοί με έδρα στον δυτικό Καναδά. Συνεργάζονται από το 2010, αναπτύσσοντας μια διεπιστημονική πρακτική που περιλαμβάνει in situ εγκαταστάσεις, γλυπτική, light art, τέχνη στο δημόσιο χώρο και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις.
Το έργο
Η «Chronotopia» εξελίσσει την ενασχόληση των καλλιτεχνών με την έννοια της όρασης, όπως αυτή διατυπώνεται σε προηγούμενα έργα τους. Η Επιτροπή Αξιολόγησης του Βραβείου Τέχνης ξεχώρισε την πρόταση, θεωρώντας ότι οι Brown και Garrett συμβάλλουν ουσιαστικά στον σύγχρονο καλλιτεχνικό διάλογο, προτείνοντας καινοτόμες μεθοδολογίες και πρακτικές που γεφυρώνουν την εννοιολογική σκέψη με τη βιωματική εμπειρία και ενισχύουν τη διαθεματική προσέγγιση της τέχνης, διευρύνοντας τα όρια μεταξύ εικαστικής πρακτικής, περιβαλλοντικού και κοινωνικού στοχασμού.
Όπως δηλώνουν οι καλλιτέχνες: «Εργαζόμαστε στο ενδιάμεσο μεταξύ των πραγμάτων – φύση και πολιτισμός, ιδιωτικότητα και κοινότητα, φως και σκοτάδι, ήχος και ακρόαση, Εγώ και Εσύ. Τα έργα μας ανταποκρίνονται στον χώρο, επιδιώκοντας τη διεύρυνση της ανθρώπινης εμπειρίας μέσω ριζοσπαστικών πράξεων θέασης, ακρόασης, αίσθησης και ύπαρξης. Πιστεύουμε στην ουτοπική δύναμη της τέχνης να δημιουργεί νέες αντιλήψεις για την καθημερινότητα, να μικραίνει την απόσταση μεταξύ των ανθρώπων και να χτίζει την ανθρώπινη ικανότητά μας για ενσυναίσθηση και διορατικότητα».
Ο θεσμός του Βραβείου Τέχνης
Είναι η έκτη χρονιά που υλοποιείται το Βραβείο Τέχνης Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη, ένας θεσμός που φιλοδοξεί να ενισχύσει την καλλιτεχνική πρωτοπορία, όχι μόνο με τη δημιουργία αλλά και με την επιμέλεια των καλλιτεχνικών προτάσεων και των έργων, καθώς και την ένταξή τους σε μια σημαντική συλλογή.
Από το 2019 που ξεκίνησε, υποστηρίζει σύγχρονους δημιουργούς, προσφέροντάς τους την ευκαιρία να δημιουργήσουν ένα νέο έργο τέχνης που θα αποτελέσει μέρος της συλλογής του Ιδρύματος, ανοικτής προς το κοινό, που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980 και αποτελεί μέρος μιας σημαντικής πολιτιστικής κληρονομιάς στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης.
Από το 2019 που ξεκίνησε, υποστηρίζει σύγχρονους δημιουργούς, προσφέροντάς τους την ευκαιρία να δημιουργήσουν ένα νέο έργο τέχνης που θα αποτελέσει μέρος της συλλογής του Ιδρύματος, ανοικτής προς το κοινό, που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980 και αποτελεί μέρος μιας σημαντικής πολιτιστικής κληρονομιάς στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης.
Μέχρι σήμερα το Βραβείο Τέχνης έχουν λάβει οι: Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος και Γιώργος Ρυμενίδης για το έργο «Come with the Wind» (2019), Ιλεάνα Αρναούτου και Ισμήνη Κινγκ για το έργο «Tender Shell Geophilia» (2022), Μάρω Φασουλή για το «Nomadic Murals» (2023), Αλέξανδρος Λάιος για το«Day» (2023), Ami Yamasaki για το «Whispers travel and whisper to you again» (2023), Ειρήνη Μίγα για το «Τοπίο σε Κίνηση» (2024), Κατερίνα Νάκου για το «The Resilient Thread» (2024) και Στρατής Ταυλαρίδης για το «Long Waves» (2024), Δανάη Στράτου για το land art έργο «Virtuous Spiral» (2025).
Η Επιτροπή Αξιολόγησης του Βραβείου Τέχνης 2026 απαρτίστηκε από τους/τις:
–Γεώργιο Γυπαράκη, εικαστικό, καθηγητή Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο,
–Πολίνα Κοσμαδάκη, ιστορικό Τέχνης, επιμελήτρια Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης, Μουσείο Μπενάκη,
–Σωτήριο Μπαχτσετζή, καλλιτεχνικό διευθυντή Ιδρύματος Γ.&Α. Μαμιδάκη, ιστορικό Τέχνης, Αν. Καθηγητή τμ. Πολιτισμού και Δημιουργικών Μέσων και Βιομηχανιών, Παν/μιο Θεσσαλίας,
–Νίκο Ναυρίδη, εικαστικό, καθηγητή Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθήνας,
–Αλέξανδρο Ψυχούλη, εικαστικό, καθηγητή Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Παν/μιο Θεσσαλίας
Info
Οι αιτήσεις για το Βραβείο Τέχνης ξεκινούν κάθε φθινόπωρο και ανακοινώνονται μέσω δημόσιας ανοικτής πρόσκλησης. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θεσμό του Βραβείου Τέχνης και το Ίδρυμα Γ.&Α. Μαμιδάκη θα βρείτε εδώ.
Περισσότερες πληροφορίες για τους φετινούς νικητές θα βρείτε εδώ.
