Η μητρότητα συχνά παρουσιάζεται ως μια αυτονόητη και φυσική διαδρομή. Για πολλές γυναίκες, όμως, ο δρόμος μέχρι να κρατήσουν ένα παιδί στην αγκαλιά τους περνά μέσα από εξωσωματικές, παλίνδρομες κυήσεις, απώλειες, μήνες νοσηλείας, φόβο και αβεβαιότητα. Κι όμως, μέσα από τις πιο δύσκολες στιγμές, γεννιέται συχνά μια δύναμη που ούτε οι ίδιες γνωρίζουν ότι διαθέτουν.
Δύο γυναίκες μιλούν στο Marie Claire, με αφορμή τη Γιορτή της Μητέρας, που τιμάται κάθε χρόνο στις 10 Μαΐου, για τον δικό τους προσωπικό «Γολγοθά» μέχρι να αποκτήσουν παιδιά. Μοιράζονται μαζί μας όλα όσα έζησαν και τονίζουν ότι άξιζε να συνεχίσουν να προσπαθούν, καθώς τώρα κρατούν στην αγκαλιά τους τα παιδιά τους – και αυτό δεν το αλλάζουν με τίποτα.
Η ιστορία της Ευριδίκης: Η διάγνωση με στίγμα και σκλήρυνση που δεν τη λύγισαν
Μόλις 24 ετών ήταν η Ευριδίκη όταν αποφάσισε με τον σύζυγό της, τον Γιάννη, να γίνουν γονείς. Θεωρούσε ότι η μητρότητα θα ερχόταν εύκολα, αβίαστα και χαρούμενα – όπως έβλεπε πως γινόταν για τις περισσότερες γυναίκες γύρω της. Η ζωή, όμως, μας επιφυλάσσει εκπλήξεις, οι οποίες δεν είναι πάντα ευχάριστες. Έτσι και εκείνη, μέχρι να κρατήσει στην αγκαλιά της τις δύο κόρες της βίωσε εμπειρίες που ούτε φανταζόταν και ούτε εύχεται να βιώσει ποτέ γυναίκα. Στην κουβέντα που είχαμε μαζί της το μήνυμα που έστειλε στις γυναίκες που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί, είναι να μην τα παρατήσουν.
«Το ήθελα πάντα. Το να γίνω μαμά υπήρχε μέσα μου. Αφού παντρεύτηκα, το αποφασίσαμε πιο συνειδητά με τον σύζυγό μου. Το θέλαμε και οι δύο.
Στην αρχή πίστευα ότι θα ήταν μια “φυσιολογική” διαδικασία, χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες, χωρίς ταλαιπωρία. Ότι θα έρθει όπως έρχεται σε πολλά ζευγάρια, εύκολα. Όμως η πραγματικότητα ήταν εντελώς διαφορετική από αυτό που είχα στο μυαλό μου. Παντρευτήκαμε το 2007 και ξεκινήσαμε τις προσπάθειες το 2008.
Αφού μάθαμε ότι έχουμε και οι δύο στίγμα και εγώ σκλήρυνση κατά πλάκας, όλα άλλαξαν. Οι πιθανότητες που μας έδιναν για απόκτηση υγιούς παιδιού με φυσιολογική σύλληψη ήταν συγκεκριμένες και πολύ λίγες: 50% να υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στο παιδί, 25% να έχει στίγμα και 25% να είναι απολύτως υγιές. Από εκείνη τη στιγμή αρχίσαμε να το βλέπουμε αλλιώς, πολύ πιο σοβαρά και με πολύ περισσότερο άγχος.
Σκεφτήκαμε ακόμα και να σταματήσουμε. Όμως τελικά προχωρήσαμε, αφού μάθαμε για τον προεμφυτευτικό έλεγχο και την εξωσωματική. Ο γιατρός μας είπε να προσπαθήσουμε φυσιολογικά, αλλά δεν θέλαμε να μπούμε στη διαδικασία μιας πιθανής διακοπής κύησης. Θέλαμε να το παλέψουμε από την αρχή σωστά.
Έπειτα από ορισμένα γυναικολογικά χειρουργεία που θα βοηθούσαν τη διαδικασία της εξωσωματικής, κάναμε την πρώτη εξωσωματική που έδειξε θετικό αποτέλεσμα. Δυστυχώς, αυτή κύηση ήταν παλίνδρομη και δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Ήταν ένα από τα πρώτα μεγάλα σοκ. Όταν συνειδητοποιείς ότι η εγκυμοσύνη σταματά, ότι το έμβρυο δεν ζει πια, κάτι μέσα σου αλλάζει οριστικά. Έπρεπε να περιμένουμε λίγο καιρό και ξαναδοκιμάσαμε.
Στη δεύτερη προσπάθεια είχαμε περίπου 20 ωάρια, έγιναν 12 έμβρυα. Από αυτά, τα 9 είχαν αναιμία. Οπότε δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν. Βάλαμε 3 έμβρυα που έζησαν τα 2. Δίδυμη κύηση.
Στην αρχή όλα έδειχναν καλά. Υπήρχαν αιμορραγίες, όχι κάτι ακραίο, αλλά υπήρχαν. Και για να είμαστε 100% σίγουροι και να εξαντλήσουμε κάθε πιθανότητα ότι και τα δύο μωρά δεν θα είχαν αναιμία, κάναμε αμνιοπαρακέντηση.
Όταν συνειδητοποιείς ότι η εγκυμοσύνη σταματά, ότι το έμβρυο δεν ζει πια, κάτι μέσα σου αλλάζει οριστικά.
Στη διάρκεια της εξέτασης ο ένας σάκος τρύπησε παραπάνω και έσπασαν τα νερά. Ήμουν στον δεύτερο μήνα, προς το τέλος του. Εκεί ξεκίνησε όλη η δύσκολη πορεία. Πήγαμε αμέσως στο ιδιωτικό θεραπευτήριο που ήταν ο γυναικολόγος μου. Μου είπαν ότι θα έπρεπε να πάρουν και τα δύο έμβρυα – δεν γινόταν να πάρουν μόνο το ένα, αυτό που είχε πρόβλημα με τον σάκο. Ο γιατρός μου πρότεινε να συνεχίσω, αλλά ξεκαθάρισε από την αρχή ότι αν ζούσε το μωρό με τον σπασμένο σάκο θα γεννιόταν ένα παιδί με κινητικά και νοητικά προβλήματα. Τότε μου πρότεινε και κάτι που δεν ξεχνάω: “Αν η κύηση ολοκληρωνόταν, θα μπορούσα να βεβαιώσω την απώλεια του βρέφους εγγράφως και η μετέπειτα διαχείριση θα περνούσε εξ ολοκλήρου στα δικά τους χέρια”.
Αφού μείναμε στο ιδιωτικό νοσοκομείο για περίπου 7 ημέρες προέκυψε οικονομικό πρόβλημα και γυρίσαμε πίσω στην Τρίπολη, όπου μένουμε, αλλά έφυγα αμέσως για το Αρεταίειο, γιατί υπήρχε κίνδυνος να μολυνθώ από το αμνιακό υγρό και να πεθάνω.
Ο γυναικολόγος μου εκεί, ο αείμνηστος Δημήτρης Χασιάκος, ήταν ευθύς και ειλικρινής. Μου είπε να εύχομαι να πεθάνει το μωρό με τον σπασμένο σάκο, μήπως και σώσουμε το άλλο. Την ίδια στιγμή μάθαμε ότι και τα δύο έμβρυα έχουν απλό στίγμα, όπως και εμείς, αλλά και ότι ο πλακούντας έχει κολλήσει στη μήτρα και ανά πάσα στιγμή μπορεί να χρειαζόταν να χειρουργηθώ και να μου έπαιρναν τα δύο μωρά και τη μήτρα. Αυτό ήταν ένα ακόμη μεγάλο σοκ, αφού στο μυαλό μου γύριζε διαρκώς το αν θα τα καταφέρω να αποκτήσω ποτέ παιδί τελικά. Μάλιστα, άρχισα τότε να το ψάχνω ακόμα περισσότερο. Έκανα έρευνα για παρένθετη μητρότητα, ρωτούσα αν γίνει αφαίρεση μήτρας υπάρχουν ωάρια, γενικά μου γεννήθηκαν ακόμη περισσότερες ανησυχίες.
Τότε μου πρότεινε και κάτι που δεν ξεχνάω: “Αν φτάσει μέχρι το τέλος, όταν γεννήσεις θα υπογράψεις ότι γεννήθηκε νεκρό και από εκεί και πέρα θα το τακτοποιήσουμε εμείς”.
Για να μην μπαίνω σε περισσότερες λεπτομέρειες, το μεγαλύτερο μέρος της εγκυμοσύνης το πέρασα στο Αρεταίειο σε μονάδα αυξημένου κινδύνου. Το μωρό με τον σπασμένο σάκο λίγο πριν γεννήσω πέθανε. Ήταν αγόρι. Το δεύτερο κορίτσι. Είχα συνέχεια αιμορραγίες. Τον τελευταίο μήνα είχα πλήρη διαστολή, αλλά ο γιατρός δεν μου επέτρεψε να γεννήσω πρώορα. Μου έλεγε έστω και μία μέρα στην κοιλιά είναι κέρδος.
Πέρασα σχεδόν όλη την εγκυμοσύνη μέσα στο νοσοκομείο. Δίπλα μου γυναίκες γεννούσαν, μωρά έκλαιγαν, οικογένειες έφευγαν με τα παιδιά τους. Και εγώ δεν ήξερα αν θα φύγω ποτέ από εκεί με ένα παιδί στην αγκαλιά μου. Αυτό ήταν ένα ακόμη ψυχοφθόρο κομμάτι. Μαζί με τις άλλες μαμάδες ξενυχτούσα και εγώ, χωρίς να έχω δικό μου μωρό στα χέρια. Δεν ήξερα αν εγώ θα φύγω από εκεί με μωρό, με μήτρα ή και σε ένα κρεβάτι χωρίς ζωή, διότι ο γιατρός μου είχε επισημάνει πολλές φορές ότι έπρεπε να ειδοποιήσω τους δικούς μου να δώσουν αίμα, αφού δεν ξέραμε ποια θα ήταν η εξέλιξη.
Ήρθε, όμως, η στιγμή που έσπασαν τα νερά. Μέναμε για λίγες ημέρες στον Πειραιά τότε και θυμάμαι ότι ήμουν πολύ χαρούμενη. Ήταν βράδυ, ξύπνησα τον άντρα μου, του έφτιαξα καφέ και του είπα ότι τα έχω όλα έτοιμα. Ένιωθα πως ο Γολγοθάς έφτανε στο τέλος του.
Έκανα καισαρική, επειδή έπρεπε να πάρουν και το νεκρό έμβρυο, το οποίο έμοιαζε με απολίθωμα, και να γίνει απόξεση για να καθαριστεί η μήτρα. Μου εξήγησαν ότι θα έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα σε ολική νάρκωση ή επισκληρήδιο, λέγοντάς μου ότι στην πρώτη περίπτωση θα πήγαιναν τα πράγματα καλά για εμένα, αλλά υπήρχε μεγάλο ρίσκο για το μωρό και στη δεύτερη υπήρχε πιθανότητα να μην ξαναπερπατήσω εγώ. Δεν υπήρχε περίπτωση να διαλέξω το πρώτο, κι ας πονούσα πάρα πολύ. Εγώ και μέχρι εκεί που έφτασα ήταν καλά.
Μαζί με τις άλλες μαμάδες ξενυχτούσα και εγώ, χωρίς να έχω δικό μου μωρό στα χέρια. Δεν ήξερα αν εγώ θα φύγω από εκεί με μωρό, με μήτρα ή και σε ένα κρεβάτι χωρίς ζωή.
Στο μαιευτήριο μετά τη γέννα ήταν και πάλι απαιτητικά, γιατί δεν άφηναν συνοδούς και ήμουν για λίγες ώρες μόνο με τη μητέρα μου. Όλες τις άλλες ήμουν εντελώς μόνη με τη Νάγια, τη μεγάλη μου κόρη. Πονούσα πάρα πολύ και λόγω απόξεσης και λόγω καισαρικής. Ήμουν με ορούς και φάρμακα, όχι μόνο λόγω γέννας, αλλά και λόγω σκλήρυνσης.
Ευτυχώς, όλα εκτυλίχθηκαν καλά. Φυσικά, με το σύζυγό μου είπαμε πως δεν θα κάνουμε ξανά προσπάθεια για άλλο παιδί. Ωστόσο, μεγαλώνοντας η κόρη μας και πηγαίνοντας σχολείο μάς ρωτούσε γιατί όλα τα παιδιά είχαν αδερφάκι. Ήταν εκείνη που μας παρακίνησε να το σκεφτούμε και ο φόβος μας να μην μείνει εντελώς μόνη στη ζωή, αν κάτι συνέβαινε σε εμάς.
Η δεύτερη εγκυμοσύνη δεν ήταν εύκολη, έγινε και αυτή με εξωσωματική, αφού έκανα αφαίρεση σάλπιγγας. Έπειτα από μία αποτυχημένη προσπάθεια, πήραμε ένα υγιές έμβρυο, το οποίο ήταν εντελώς καθαρό από στίγμα.
Αυτή τη φορά έμεινα στην Τρίπολη, στο νοσοκομείο εκεί, για να είμαι κοντά και στη μεγάλη μου κόρη. Υπήρχαν πάλι νοσηλείες, πολύ έντονες αιμορραγίες, συνεχής παρακολούθηση και άγχος. Τα ασθενοφόρα ήταν σε ετοιμότητα για τη μεταφορά μου στην Αθήνα και οι μπουκάλες με το αίμα για μετάγγιση. Μάλιστα, έμαθα, αργότερα, ότι ο γυναικολόγος μου είχε πει πως δεν θα τα κατάφερνα και το μωρό δεν θα ζούσε.
Μα στο τέλος όλα πήγαν καλά και τώρα πια δεν αλλάζω με τίποτα τις δύο μου κόρες. Δεν θέλω κάτι άλλο από τη ζωή μου. Μόνο να τις βλέπω να έχουν υγεία και να μεγαλώνουν».
Πώς άλλαξε το ταξίδι προς τη μητρότητα την οπτική απέναντι στη ζωή
«Άργησε πολύ να φύγει το σοκ. Έβλεπα τα πάντα μηδαμινά. Άκουγα που έλεγαν σε άλλες εγκύους να μην πάρετε παυσίπονα και σκεφτόμουν το πόσα φάρμακα έχουν περάσει στο δικό μου το παιδί πριν καν γεννηθεί. Έπειτα από όλο αυτό έγινα πιο σκληρή, πιο αυστηρή, έβαζα – ίσως – περισσότερα όρια. Δεν με ενδιέφερε τι έλεγαν οι άλλοι. Συνειδητοποίησα, όμως, και πόση δύναμη μπορεί να έχει ο άνθρωπος. Δεν ήξερα ότι θα μπορούσα να ανταπεξέλθω σε κάτι τόσο δύσκολο. Πριν από αυτό, το παραμικρό μου φαινόταν βουνό.
Εννιά μήνες, μέχρι και που γέννησα και γυρίσαμε στο σπίτι μας στην Τρίπολη την πρώτη φορά, δεν ένιωσα μόνη. Ο Γιάννης ήταν πάντα στο πλευρό μου. Φτάσαμε σε πολύ χαμηλό επίπεδο οικονομικά, αλλά δεν ήθελα άλλον άνθρωπο δίπλα μου. Ήταν στήριγμα για εμένα, αν δεν ήταν εκείνος θα τα είχα παρατήσει, πιστεύω. Η σχέση μας έγινε περισσότερο δυνατή και παίζει πολύ μεγάλο ρόλο ο σύντροφος σε τέτοιες καταστάσεις.
Η διαδικασία της εξωσωματικής είναι σχετικά εύκολη, ταλαιπωρείται η γυναίκα, το σώμα και η ψυχολογία της – ο άντρας καθόλου. Δεν σκέφτηκα ποτέ ότι δεν θα έπρεπε να προσπαθήσω. Απλώς κάποια στιγμή μου πέρασε από το μυαλό μήπως δεν ήταν γραφτό να αποκτήσω παιδιά. Μήπως ο Θεός κάτι ήθελε να μου πει, αλλά να μην προσπαθήσω καν δεν ήταν στα πλάνα μου. Αυτό ήταν και εκείνο που θα ήθελα να ξέρω εξ αρχής: ότι όλα θα πάνε καλά. Αν γνώριζα ότι θα ταλαιπωρηθούμε όσο τίποτα, αλλά θα είχα το μωρό μου υγιές στα χέρια μου θα το περνούσα διαφορετικά.
Δεν υπάρχει κάτι καλύτερο από το να είσαι μαμά, αν είναι αυτό που θέλεις και χρειάζεσαι. Δεν υπάρχει κάτι άλλο να σε καλύπτει. Δεν μπορείς να ξεχάσεις, όσα έζησες. Καταγράφονται μέσα σου, αλλά σκέφτομαι ότι αν δεν τα περνούσα ίσως δεν θα είχα τις κόρες μου. Αυτό που μπορώ να πω στις γυναίκες που προσπαθούν και το θέλουν αυτή τη στιγμή είναι να μην τα παρατήσουν. Να μην ακούν τις φωνές γύρω τους. Κανείς δεν ξέρει τι περνούν και η κοινωνία πάντα θα κρίνει (αυτό ιδανικά θα ήθελα να σταματήσει). Να μην το βάζουν κάτω. Αν έχουν έναν σύντροφο ή ένα περιβάλλον που τις στηρίζει να το κυνηγήσουν. Αυτή τη φράση θα έβαζα και στη δική μου ιστορία ως τίτλο “Αν θέλεις κάτι, κυνήγησέ το”».
Η ιστορία της Όλγας: Η πρώτη εύκολη εγκυμοσύνη και οι συνεχείς απώλειες που δεν της έκοψαν τα φτερά
Η Όλγα είναι μητέρα δύο αγοριών. Πριν από περίπου 10 χρόνια απέκτησε τον μεγάλο της γιο. Η πρώτη της εγκυμοσύνη κύλησε φυσιολογικά και τίποτα δεν προμήνυε τι θα ακολουθούσε στις επόμενες. Η ίδια μας αφηγείται την εμπειρία της και τονίζει το πόσο σημαντικό είναι να σεβόμαστε την κάθε γυναίκα είτε είναι είτε όχι μητέρα.
«Το δικό μου ταξίδι στη μητρότητα ξεκίνησε τον Οκτώβρη του 2015 και κύλησε ομαλά και εύκολα. Τρεις μήνες μετά τον γάμο μας και το τεστ δείχνει θετικό αποτέλεσμα. Και έτσι απλά 26 Μαίου 2016 κρατάμε στην αγκαλιά μας το μικρό μας θαυματάκι. Ένα μωρό που ήρθε τόσο εύκολα και τόσο ανώδυνα στη ζωή μας. Τίποτα δεν προμήνυε τη διαδρομή μας μέχρι να έρθει στον κόσμο ο αδερφός του.
Τρία χρόνια περίπου μετά τον ερχομό του Ορέστη, ξεκινήσαμε τις προσπάθειες για ένα δεύτερο παιδάκι. Μάιος του 2019 και έχουμε πάλι θετικό αποτέλεσμα. Η χοριακή, όμως, αντί να αυξανόταν μειωνόταν. Ώσπου τελικά ήρθε η αποβολή. Παλίνδρομη κύηση. Τους επόμενους μήνες δεν λαμβάναμε κανένα αποτέλεσμα. Αρχές του 2020 έχουμε ξανά θετικό αποτέλεσμα. Η χαρά ήταν πολύ μεγάλη, αλλά το ίδιο και η αγωνία. Κάθε φορά που έκανα χοριακή το ίδιο άγχος, ο ίδιος φόβος. Αλλά όλα κυλούσαν καλά. Ακούσαμε και την καρδούλα του μωρού. Σε λίγους μήνες θα κρατούσαμε στην αγκαλιά μας το κοριτσάκι μας. 6 Αυγούστου 2020 σχεδόν 36 εβδομάδων και μια απρόσμενη αιμορραγία. Αμέσως, τρέξαμε στο νοσοκομείο. Η διαδρομή μου φάνηκε ατελείωτη.
Η χαρά ήταν πολύ μεγάλη, αλλά το ίδιο και η αγωνία. Κάθε φορά που έκανα χοριακή το ίδιο άγχος, ο ίδιος φόβος.
Η διάγνωση έσκασε σαν κεραυνός εν αιθρία. “Κεντρική αποκόλληση πλακούντα και εμβρυακός θάνατος”. Όταν ξύπνησα από τη νάρκωση και είδα τη μαία μου και τον γιατρό μου δε χρειάστηκε να μου πουν τίποτα. Ήξερα ότι το κορίτσακι μου ήταν πια άγγελος στον ουρανό. Μεγάλη στεναχώρια, πόνος και ένα τεράστιο γιατί. Γιατί συνέβη αυτό; Τι έκανα λάθος;
Ο σύζυγός μου ήταν εκεί δίπλα μου πάντα. Να πονάει βουβά και να προσπαθεί με κάθε τρόπο να στηρίξει εμένα και την οικογένειά μας. Εκείνος την είδε για να επιβεβαιωσει το γεγονός και να κανονίσει τα πάντα – την ταφή της.
Και μετά στο μυαλό μου ο Ορέστης. Τεσσάρων ετών τότε θα έπρεπε να μάθει ότι η αδερφούλα του ταξίδεψε στον ουρανό. Δεν καταλάβαινε πολλά. Τον πρώτο καιρό, όμως, όταν έβλεπε μωρό με ρωτούσε αν ήταν η μπέμπα. Βέβαια, σαν να καταλάβαινε και να ήξερε πως στεναχωριόμαστε και άλλαζε αμέσως την ερώτησή του. Στις ζωγραφιές του υπήρχε πάντα και ένα μωράκι, χωρίς να μας λέει ότι ήταν η αδερφή που δεν γνώρισε.
Και κάπως έτσι φτάνουμε στο 2021. Μάιος συγκεκριμένα και πάλι θετικό τεστ. Άλλη μια παλίνδρομη κύηση. Νοέμβριος της ίδιας χρονιάς. Παλίνδρομη κύηση ξανά. Ο σύζυγός μου πάντα εκεί. Στάθηκε βράχος σε όλες τις δυσκολίες.
Λίγο πριν συμβιβαστεί, όλα άλλαξαν
Πάνω που έλεγα πώς έχω συμβιβαστεί με την ιδέα του ενός παιδιού και ότι είμαι τυχερή που έχω τον Ορέστη, καθώς άλλες γυναίκες προσπαθούν και δυστυχώς δεν έχουν βιώσει το θαύμα της μητρότητας, ένα τηλεφώνημα από τον γυναικολόγο μου και ένα ερώτημα που μου έθεσε με έκανε να πιστέψω ξανά ότι μπορεί και να τα καταφέρω τελικά να αποκτήσω ένα δεύτερο παιδάκι που τόσο λαχταρούσα. Είμαστε πια στο 2022 και τελικά το θαύμα έγινε. Έκανα αντιπηκτικές ενέσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της κύησης, παρακολούθηση στενά από γυναικολόγο, αιματολόγο και ενδοκρινολόγο. Πρόσεχα κάθε μου κίνηση.
Και κάπου στον 5ο μήνα σε ένα προγραμματισμένο ραντεβού στον γυναικολόγο δεν ακούμε την καρδιά του μωρού. Η αγωνία και ο φόβος χτύπησαν κόκκινο, αλλά αυτή τη φορά θα έφερνα στον κόσμο το “ουράνιο τόξο μου” ότι και να γινόταν. Δεν θα έχανα ξανά μωρό. Και έτσι έγινε. 27 Σεπτεμβρίου του 2022, 35 εβδομάδων και 6 ημέρών ήρθε στον κόσμο το δεύτερο αγοράκι μου. Ο μικρός μου ήρωας. 9 ημέρες έμεινε στην Μονάδα Ενταντικής Θεραπείας Νεογνών. Μου φάνηκαν ατελείωτες, αλλά ο μικρός Μάξιμος- Ιωσήφ είχε έρθει για να μείνει.
Αυτή είναι η διαδρομή μου στον κόσμο της μητρότητας. Δύσκολη, αλλά η κατάληξη της με αποζημίωσε. Δεν τα διαγράφεις αυτά που έζησες, αλλά η στιγμή που κρατάς το μωρό σου στην αγκαλιά σου απαλύνει τον πόνο και τις αγωνίες. Τα μετατρέπει όλα απλά σε ένα μέρος της ιστορίας. Μιας ιστορίας με χαρούμενο τέλος στη δική μου περίπτωση. Με τον σύζυγό μου μέσα από όλη αυτή τη διαδρομή δεθήκαμε περισσότερο και μέσα από την απώλεια βρήκα μια δύναμη ψυχική και σωματική που δεν γνώριζα ότι διαθέτω.
Το να είσαι μητέρα για μένα σημαίνει να αγαπάς κάποιον άνευ όρων. Να τον κάνεις να νιώθει ασφαλής στην αγκαλιά σου, αν και θα ήθελα η κοινωνία να μιλά πιο ανοιχτά για το θέμα της γονιμότητας και της απώλειας. Να μην στιγματίζεται και να μην κρίνεται μια γυναίκα αν δεν έχει καταφέρει να φέρει ένα παιδί στον κόσμο. Εγώ ήμουν από τις τυχερές, υπάρχουν όμως κι άλλες γυναίκες που δεν έχουν καταφέρει να ακούσουν τη λέξη ” μαμά” και σε αυτές τις γυναίκες αξίζει ο σεβασμός μας.
Με τον σύζυγό μου μέσα από όλη αυτή τη διαδρομή δεθήκαμε περισσότερο και μέσα από την απώλεια βρήκα μια δύναμη ψυχική και σωματική που δεν γνώριζα ότι διαθέτω.
Θα έλεγα, λοιπόν, σε όλες εκείνες που βρίσκονται στην προσπάθεια ή που βίωσαν την απώλεια ενός παιδιού ότι εμείς οι γυναίκες είμαστε δυνατές από τη φύση μας. Δεν χρειάζεται να αποδείξουμε τίποτα και σε κανέναν. Το σώμα μας και η ψυχή μας μάς ανήκουν και θα πρέπει να τα φροντίζουμε πρώτα και πάνω από όλα».
