Μια ιστορικής σημασίας προβολή θα πραγματοποιηθεί στο επίσημο πρόγραμμα του Cannes Classics στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών. Η ταινία «Εύα» του 1953 της Μαρίας Πλυτά, της πρώτης σκηνοθέτριας στην ιστορία του ελληνικού σινεμά, θα προβληθεί στο πλαίσιο του αγαπημένου τμήματος Cannes Classics, όπου φιλοξενούνται αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου σε νέες, αποκατεστημένες κόπιες. Πρόκειται για την πρώτη ελληνική ταινία που προβάλλεται αποκατεστημένη στην ιστορία του συγκεκριμένου τμήματος των Καννών. Η ταινία είχε επίσης προβληθεί, πριν από την αποκατάστασή της, στο πλαίσιο ενός spotlight στο έργο της Μαρίας Πλυτά, που είχε διοργανώσει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τον Νοέμβριο του 2022.
Η «Εύα» παρακολουθεί μια παντρεμένη γυναίκα, η οποία στη διάρκεια των θερινών της διακοπών γνωρίζει έναν νεαρό και ζει μαζί του μια εφήμερη ερωτική σχέση, προκαλώντας την οργή του συζύγου της και τα επικριτικά σχόλια της μικρής κοινωνίας του νησιού. Το σενάριο είναι του Ανδρέα Λαμπρινού, η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη (στην πρώτη συνθετική του δουλειά στον κινηματογράφο), ενώ στην ταινία πρωταγωνιστούν η Νίνα Σγουρίδου, ο Αλέκος Αλεξανδράκης, ο Μάνος Κατράκης, η Αλίκη Γεωργούλη και ο Ντίνος Ηλιόπουλος.
Η «Εύα» παρακολουθεί μια παντρεμένη γυναίκα, η οποία στη διάρκεια των θερινών της διακοπών γνωρίζει έναν νεαρό και ζει μαζί του μια εφήμερη ερωτική σχέση, προκαλώντας την οργή του συζύγου της και τα επικριτικά σχόλια της μικρής κοινωνίας του νησιού.
Η Μαρία Πλυτά, η πρώτη Ελληνίδα σκηνοθέτρια, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1915 και πέθανε το 2006. Αρχικά ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, ενώ στο τέλος της δεκαετίας του ’40 έκανε τα πρώτα της βήματα στην κινηματογραφική παραγωγή, δουλεύοντας σε ταινίες του Αλέκου Σακελλάριου και του Γιώργου Τζαβέλλα. Το 1950 κάνει το σκηνοθετικό της ντεμπούτο με την ταινία «Τ’ αρραβωνιάσματα», μία από τις πιο αξιόλογες ελληνικές ηθογραφικές ταινίες της εποχής, με σκηνικά του Γιάννη Τσαρούχη. Με 17 ταινίες στο ενεργητικό της, η Μαρία Πλυτά θα αναγνωριστεί ως μία πρωτοπόρα σκηνοθέτρια και διαμορφώτρια της ελληνικής κινηματογραφίας.
«Αν παρακολουθήσει κάποιος προσεκτικά μια ταινία της, θα διαπιστώσει τις μικρές ρωγμές που προκαλεί στο πατριαρχικό στερέωμα. Γιατί ο δημοφιλής πολιτισμός [pop culture] αυτό προσπαθεί να κάνει, μικρές ρωγμές. Δεν μπορεί να κατεδαφίσει το οικοδόμημα. Ούτε σήμερα έχει κατεδαφιστεί. Σε πατριαρχικό καθεστώς ζούμε, όσο κι αν θέλουν κάποιοι να λένε ότι έχει επιτευχθεί η ισότητα», είπε σε πρόσφατη συνέντευξή της στο Marie Claire η Μπέτυ Κακλαμανίδου, καθηγήτρια στο Τμήμα Κινηματογράφου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και επιμελήτρια του συλλογικού τόμου «Μαρία Πλυτά: Η πρώτη σκηνοθέτρια του ελληνικού κινηματογράφου. 17 ταινίες, 17 αναγνώσεις» (εκδ. Κλειδάριθμος).
Η αποκατάσταση της ταινίας «Εύα» πραγματοποιήθηκε από το World Cinema Project του The Film Foundation και την Cineteca di Bologna στο εργαστήριο L’Immagine Ritrovata, σε συνεργασία με την Alatas Films και την Μπέτυ Κακλαμανίδου και με τη συμβολή της Ταινιοθήκης της Ελλάδος. Το έργο πραγματοποιήθηκε χάρη στην υποστήριξη του Hobson/Lucas Family Foundation. Το ταξίδι της αποκατάστασης αποτελεί πρωτοβουλία της κ. Κακλαμανίδου και κομμάτι μιας συστηματικής ερευνητικής προσπάθειας για το έργο της Μαρίας Πλυτά από το 2021 και συμβαδίζει παράλληλα με το τρέχον ερευνητικό πρόγραμμα «Plyta’s Unknown Cinema» (PUC, 2025-2028), με χρηματοδότηση από το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. (Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας), το οποίο διευθύνει η ίδια. Μάλιστα, στη διάρκεια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών θα πραγματοποιηθούν γυρίσματα και συνεντεύξεις με προσωπικότητες και στελέχη διεθνών κινηματογραφικών θεσμών για τις ανάγκες ενός ντοκιμαντέρ.
Στη συνέντευξή της στο Marie Claire κ. Κακλαμανίδου απέδιδε στις έμφυλες προκαταλήψεις το γεγονός ότι το όνομα της Πλυτά παραλίγο να περάσει στη λήθη. Αλλά και στον τρόπο με τον οποίο μελετήθηκε και γράφτηκε συνολικά η ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου: «Ο κανόνας της μάς δόθηκε αργότερα. Κάποιοι συγγραφείς της αποφάσισαν ότι σημαντικοί σκηνοθέτες και ταινίες είναι οι εξής “Α, Β, Γ”. Οι πρώτες ταινίες της Μαρίας Πλυτά είχαν πολύ καλές κριτικές – και από σημαντικούς ανθρώπους, όπως τον Μάριο Πλωρίτη. Αργότερα όμως ασχολήθηκε με αυτό που ονομάζουμε στην Ελλάδα “μελόδραμα”. Ένα είδος που στη χώρα μας υποτιμήθηκε.
»Στην Αγγλία, από τη δεκαετία του ’60 που άνθησαν οι πολιτισμικές σπουδές, συζητήθηκε η ιδεολογική και πολιτική σημασία του δημοφιλούς πολιτισμού – γιατί συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη μερίδα του κοινού. Στην Ελλάδα υπήρχε και εξακολουθεί να υπάρχει η διάκριση μεταξύ του “καλλιτεχνικού κινηματογράφου” και του “εμπορικού κινηματογράφου”». Η κ. Κακλαμανίδου δεν πιστεύει στον όρο μελόδραμα ούτε στην παραπάνω διάκριση. «Θεωρώ ότι υπάρχουν καλές και όχι και τόσο καλές ταινίες, ανεξαρτήτως της κατηγορίας στην οποία τις τοποθετούμε».
Μετά την ανακοίνωση της προβολής της «Εύας» στις Κάννες, η κ. Κακλαμανίδου σχολιάζει στο σχετικό δελτίο Τύπου: «Η επιλογή της “Εύας” από το Cannes Classics αποτελεί την οριστική δικαίωση για τη Μαρία Πλυτά, μια σπουδαία δημιουργό που παρέμεινε για δεκαετίες στη σκιά της ιστοριογραφίας. Με το έργο αυτό, θεραπεύουμε μια μακρόχρονη έμφυλη ιστοριογραφική διάκριση και εντάσσουμε οργανικά τη Μαρία Πλυτά στον Κανόνα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου».
