Πιθανότατα έχετε ψάξει ήδη τρόπους για να διαβάζετε περισσότερο. Κάποιοι έχουν πρόβλημα με το χρόνο, δηλαδή πολύ απλά δεν έχουν. Κάποιοι άλλοι έχουν θέμα με τη διάσπαση της προσοχής τους – ομοίως, δεν έχουν ή διαρκεί για λίγο. Δεν είναι όμως αυτά τα δύο που μπορούν να κρατήσουν κάποιον μακριά από την ανάγνωση. Και κατ’ εμέ δεν υπάρχουν μυστικά, τιπς και τρικς για να καταφέρει κανείς να μπει στον κόσμο του βιβλίου παραπάνω από όσο είναι τώρα. Είναι, τελικά, αυτή η διερώτηση κενή περιεχομένου και αφορμή, παραδόξως, για τη συγγραφή δεκάδων άρθρων με συμβουλές περί του αντιθέτου;
View this post on Instagram
Οι συμβουλές ανά το Ίντερνετ λένε «κλείστε τα κινητά», «βρείτε ένα μισάωρο μέσα στην ημέρα να μη σας ενοχλεί κανείς», «βάλτε ένα βιβλίο δίπλα στο κρεβάτι σας», «πάρτε το βιβλίο στα μέσα μεταφοράς». Αυτά τα ξέρουμε, γιατί όμως δεν τα κάνουμε; Προσωπικά, θεωρώ πως τα κάνουμε ή τουλάχιστον τα επιδιώκουμε. Δεν είναι όμως τόσο απλό το να «διαβάσεις περισσότερο».
Καταρχάς, τι σημαίνει «περισσότερο» και ποιος το ορίζει; Αν το ορίζουμε εμείς, έχει καλώς. Αν το ορίζει οποιοσδήποτε μάς είπε πως ξεκίνησε να διαβάζει 84 βιβλία την εβδομάδα (και κάπως έγινε και τον πιστέψαμε), τότε το «περισσότερο» δεν έχει καμία σημασία. Καθένας έχει τους ρυθμούς του. Ένα από τα τρία τοπ βιβλία μου, τις Διορθώσεις του Jonathan Franzen, τις διάβαζα έναν ολόκληρο χρόνο (δεν μπορούσα να «χωνέψω» αυτά που έλεγε μέσα και το πόσο relatable ήταν). Ομοίως, το Τρυφερή είναι η Νύχτα, του F. Scott Fitzgerald, το διάβαζα πολλούς μήνες, με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, διότι είχε δύσκολα αγγλικά και απαιτούσε μεγαλύτερη προσοχή από ό,τι το μέσο βιβλίο με το οποίο είχα ως τότε τριβή. Συνεπώς, περισσότερο δεν υπάρχει, τουλάχιστον με τρόπο που να μας προκαλεί τύψεις επειδή δεν το καταφέρνουμε.
View this post on Instagram
Έστω ότι βάζουμε ένα βιβλίο πάνω στο κομοδίνο μας. Πότε θα ξαπλώσουμε για να έχουμε χρόνο να διαβάσουμε; Ειδικά αυτό, εγώ μπορώ να το πετύχω μόνο όταν λείπει ο σύντροφός μου και το παιδί κοιμάται. Επειδή το τρέχον lifestyle μας δεν επιτρέπει πολλές εξόδους, αυτό θα συμβεί μια φορά τον μήνα – αν κι εφόσον δεν κοιμηθώ μαζί με το παιδί, την ίδια ώρα δηλαδή, λόγω κούρασης. Κι όσοι δεν έχουν τέτοιες υποχρεώσεις, σίγουρα πάνε πέρα δώθε την Κηφισίας 10 φορές την εβδομάδα για τη δουλειά και γυρνάνε σπίτι με ένα μυαλό – γρανίτα, που δεν μπορεί να συγκεντρωθεί ούτε για να λύσει προβλήματα αριθμητικής α΄ δημοτικού, πόσο μάλλον να αφοσιωθεί στη λογοτεχνία.
View this post on Instagram
Αν τα πέρα δώθε της Κηφισίας γίνονται με λεωφορείο ή γενικότερα αν η μετάβαση στην εργασία συνεπάγεται κάποια μετακίνηση με μέσο μεταφοράς, υπάρχει πράγματι η πιθανότητα να μπορείς να ανοίξεις βιβλίο, αν, βέβαια, υπάρχει χώρος να καθίσεις, αν μπορείς να κουβαλάς το βιβλίο μαζί με την τσάντα, το λάπτοπ, το lunchbag και ό,τι άλλο σέρνεις κάθε μέρα μαζί σου. Κι αν ο μπροστινός σου δεν έχει βάλει στο πρόσωπό σου το backpack του, ο οδηγός δεν κάνει τον ραλίστα και γενικά κάπως μπορείς να συγκεντρωθείς στο κείμενο χάρη στην ύπαρξη κλιματισμού. Εγώ καμιά φορά τα καταφέρνω και διαβάζω, αλλά αναγκάζομαι και περπατάω μερικές στάσεις πίσω από τη δική μου, ώστε να είναι πιο άδειο το λεωφορείο όταν έρθει και να βρω θέση. Αν το κάνει και κάποιος άλλος, ας φανερωθεί, να μην αισθάνομαι μόνη.
Αν πάμε στο «κλείσε το κινητό» ή τέλος πάντων «άσε το κινητό», τότε πιάνουμε ένα τεράστιο θέμα, το οποίο δεν βλέπω να έχει λύση, εκτός αν κάποια στιγμή απλώς σταματήσει να παράγεται ενέργεια σε όλο τον πλανήτη. Ποιος από εμάς έχει τη δυνατότητα να μην είναι πρακτικά διαθέσιμος για επικοινωνία σχεδόν όλες τις ώρες που είναι ξύπνιος; Εγώ θεωρώ πως αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει, εκτός αν είσαι γιατρός ή τέλος πάντων κάνεις μια δουλειά που διαθέτει επείγουσα φύση. Άσχετα από τις πεποιθήσεις μου, αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι η συνεχής διαθεσιμότητα, που συρρέει με τη δική μας εξάρτηση να τσεκάρουμε τι συμβαίνει στον κόσμο. Δεν φτιάχνει αυτό σε μια μέρα. Πρέπει να βρεθεί κάτι άλλο να περισώσει τα χαμένα στο scrolling μισάωρά μας (και βάλε, αλλά ας μείνουμε στα τριαντάλεπτα προς στιγμήν).
View this post on Instagram
Σε κάθε περίπτωση, η εύρεση χρόνου, διάθεσης, μυαλού, κατάλληλης ψυχολογικής κατάστασης, ίσως η ευθυγράμμιση των πλανητών, οτιδήποτε δυνητικά μπορεί να επηρεάσει το πώς διαβάζουμε και, στο τέλος της ημέρας, το αν διαβάζουμε, είναι κάτι πιο περίπλοκο από ό,τι οι συμβουλές του ΑΙ ή όποιων πιστεύουν ότι έχουν χακάρει τη ζωή και διαθέτουν χρόνο για όποια δραστηριότητα λαχταρούν.
Η δική μου συμβουλή – μη συμβουλή, είναι απλά να ξέρει κανείς τι θέλει να διαβάσει. Ή να είναι ανοιχτός στο να διαβάσει γενικώς. Κι αν βρει κάτι, in the heat of the moment, που λένε και οι Asia, πάνω στην ένταση, στην «τρέλα της στιγμής», ας το ξεφυλλίσει. Είναι μια καλή αρχή. Μετά, αν τον ενδιαφέρει πολύ, λογικά θα τα φέρει έτσι η ζωή που θα βρει χρόνο. Κι όλα αυτά τα γράφω ενώ ξέρω ότι το παιδί αποκλείεται να κοιμηθεί εύκολα και απόψε, οπότε πάει το τεταρτάκι που είχα φυλάξει για τον εαυτό μου. «Διάβασμα είναι αυτό που θα μπορούσε να συμβεί όταν δεν είσαι απασχολημένος κάνοντας άλλα σχέδια», θα πω, παραφράζοντας τον John Lennon, έναν ακόμα διάσημο βιβλιοφάγο που αν ζούσε σήμερα θα είχε κι αυτός το δικό του book club και πιθανότατα θα διάβαζε στα παγκάκια του Μανχάταν.
