Ο Valentino Garavani, ο σχεδιαστής που αφιέρωσε τη ζωή του στην τέχνη του να κάνει τις γυναίκες να νιώθουν μοναδικές, έφυγε από τη ζωή χθες στη Ρώμη σε ηλικία 93 ετών. Σύμφωνα με ανακοίνωση που κοινοποίησε το ίδρυμά του, ο εμβληματικός couturier άφησε την τελευταία του πνοή στην κατοικία του στη Ρώμη, περιτριγυρισμένος από αγαπημένα του πρόσωπα.
Οι δημιουργίες του γλυπτικές αλλά ανάλαφρες, πλούσιες αλλά ποτέ κραυγαλέες, συνδέθηκαν με τις πιο σημαντικές στιγμές στον κόσμο. Από την Jackie Kennedy μέχρι τη Julia Roberts, υπήρξε η σταθερή επιλογή βασιλικών οικογενειών, Πρώτων Κυριών και κινηματογραφικών ειδώλων.
Από τα πρώτα του βήματα στη Ρώμη τη δεκαετία του 1960 έως τη συνταξιοδότησή του το 2008, ο Valentino οικοδόμησε έναν οίκο που προτιμούσε τη συνέπεια από το θέαμα. Η χαρακτηριστική του απόχρωση, το διάσημο Valentino red, έγινε συνώνυμο της λάμψης: ένα κόκκινο που τραβούσε όλα τα βλέμματα χωρίς ποτέ να υψώνει τον τόνο.
Στο κόκκινο χαλί, η παρακαταθήκη του είναι ανεξίτηλη. Η vintage ασπρόμαυρη τουαλέτα Valentino που φόρεσε η Julia Roberts στα Oscars του 2001 παραμένει ένα από τα πιο εμβληματικά look όλων των εποχών. Λίγα χρόνια αργότερα, το butter-yellow, φόρεμα Valentino της Cate Blanchett, όταν παρέλαβε το Oscar της το 2004, χαράχτηκε επίσης στη μνήμη της μόδας ως μια στιγμή ιστορίας.
Το ίδρυμά του τον αποχαιρέτησε περιγράφοντάς τον ως «μια αληθινή πηγή φωτός, δημιουργικότητας και οράματος», μια φράση που μοιάζει απόλυτα ταιριαστή για έναν άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στο να φωτίζει τους άλλους. Στη Ρώμη, η σορός του θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στα κεντρικά του ιδρύματος την Τετάρτη και την Πέμπτη, ενώ η κηδεία θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στη Βασιλική Santa Maria degli Angeli e dei Martiri, στην Piazza della Repubblica.
Η αρχή ενός οίκου που έγραψε ιστορία
Ο Maison Valentino ιδρύθηκε το 1959 στη Ρώμη από τον Valentino Garavani και τον Giancarlo Giammetti. Από τα πρώτα του βήματα, ο οίκος εκπροσωπούσε την απόλυτη ιταλική κομψότητα, την τελειότητα της κατασκευής και την ασυμβίβαστη πολυτέλεια, αξίες που παραμένουν ζωντανές μέχρι σήμερα.
Γεννημένος το 1932 στη Voghera της Ιταλίας, ο Valentino ήταν παθιασμένος με τη μόδα ήδη από παιδί, μαθητεύοντας δίπλα σε τοπικό σχεδιαστή. Στα 17 του μετακόμισε στο Παρίσι για να σπουδάσει στη Chambre Syndicale de la Couture Parisienne και αργότερα εργάστηκε δίπλα σε κορυφαία ονόματα όπως οι Jacques Fath, Balenciaga, Jean Dessès και Guy Laroche. Το 1959 επιστρέφει στη Ρώμη για να ανοίξει τον δικό του οίκο, έχοντας στο πλευρό του τον Giancarlo Giammetti, που θα εξελιχθεί στον επιχειρηματικό και προσωπικό του σύντροφο, αναλαμβάνοντας το “behind the scenes” κομμάτι ενός brand που έμελλε να γίνει παγκόσμιο.
Το κόκκινο φόρεμα που έγινε υπογραφή
Ελάχιστα fashion signatures είναι τόσο αναγνωρίσιμα όσο το κόκκινο φόρεμα Valentino. Η πρώτη του εμφάνιση έγινε ήδη στην συλλογή-ντεμπούτο της Άνοιξης/Καλοκαίρι 1959, με το σχέδιο Fiesta, μια στράπλες, knee-length δημιουργία από τούλι, σε μια απόχρωση τολμηρή, σχεδόν θεατρική. Λέγεται πως ο Valentino εμπνεύστηκε το κόκκινο από μια βραδιά στην όπερα, όταν ως έφηβος παρακολούθησε την Carmen και μαγεύτηκε από τους ερμηνευτές ντυμένους στα κόκκινα.
Η επιτυχία ήταν άμεση: το κόκκινο καθιέρωσε τον σχεδιαστή στον παγκόσμιο χάρτη και έγινε συνώνυμο του ονόματός του. Η απόχρωση αυτή έγινε γνωστή ως Valentino red, τόσο χαρακτηριστική, ώστε απέκτησε δική της Pantone αναφορά. Δεν είναι τυχαίο ότι στην τελευταία συλλογή του Valentino το 2007, όλες οι εμφανίσεις του φινάλε ήταν κόκκινες, σαν μια τελετουργική “υπογραφή” αποχαιρετισμού.
Η Jackie O και το «Valentino Boom»
Για τον Valentino, η πιο εμβληματική μούσα ήταν η Jacqueline Kennedy/Onassis. Μετά τη δολοφονία του JFK το 1963, η Jackie μετακόμισε στη Νέα Υόρκη. Το 1964, ο Valentino ταξίδεψε εκεί για να παρουσιάσει συλλογή του και η Jackie ενθουσιάστηκε, παραγγέλνοντας έξι haute couture looks. Έτσι γεννήθηκε μια σχέση σχεδόν αποκλειστικότητας, με τη Jackie να επιλέγει συστηματικά δημιουργίες Valentino, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αναγνωρισιμότητα του οίκου διεθνώς.
Ο ίδιος ο σχεδιαστής απέδιδε σε εκείνη μεγάλο μέρος της εμπορικής του εκτόξευσης, αποκαλώντας την περίοδο εκείνη «Valentino Boom». Το 1968, η Jackie θα φορέσει Valentino και στον γάμο της με τον Αριστοτέλη Ωνάση, όχι custom-made, αλλά φόρεμα που ήδη είχε στην γκαρνταρόμπα της, στοιχείο που υπογραμμίζει το πόσο «κομμάτι της ζωής της» ήταν ο οίκος.
Από την Elizabeth Taylor στα Όσκαρ
Ο Valentino καθόρισε το κόκκινο χαλί ως επέκταση του couture ονείρου. Ήδη από το 1961, η Elizabeth Taylor φόρεσε Valentino στην πρεμιέρα του Spartacus ενώ παράλληλα οι δημιουργίες του συνδέθηκαν με στιγμές ιστορικές για το Hollywood, ακόμη και με την απονομή του Oscar. Η Jessica Lange επέλεξε Valentino για τη νίκη της το 1983, ενώ η Sophia Loren παρέλαβε το τιμητικό της βραβείο το 1991 με εντυπωσιακό μαύρο φόρεμα με παγιέτες. Και φυσικά, η εικόνα της Julia Roberts το 2001, με το ασπρόμαυρο Valentino φόρεμα, παραμένει έως σήμερα μία από τις πιο εμβληματικές Oscar εμφανίσεις όλων των εποχών, μια δημιουργία από την Couture συλλογή του 1992.
Οι Valentino brides
Ο οίκος δεν ανήκει μόνο στις βραδιές των βραβείων, αλλά και στις πιο σημαντικές στιγμές ζωής. Από τη Jackie Kennedy έως τη Jennifer Lopez (2001), τη Gwyneth Paltrow (2018) και τη Nicky Hilton (2015, σε σχέδιο των Maria Grazia Chiuri και Pierpaolo Piccioli), ο Valentino συνδέθηκε με bridal εμφανίσεις που έμειναν στην ιστορία.
Στη λίστα των διάσημων Valentino brides βρίσκονται επίσης η Anne Hathaway, η Nicola Peltz-Beckham, η Princess Madeleine of Sweden, αλλά και η Marie-Chantal επιβεβαιώνοντας τη σχέση του brand με την ευρωπαϊκή κοσμική και royal αισθητική.
Τιμές, shows και η συνέχεια ενός μύθου
Τον Δεκέμβριο του 2023, ο Valentino Garavani τιμήθηκε με βραβείο συνολικής προσφοράς στα British Fashion Awards στο Λονδίνο. Στη σκηνή παρουσιάστηκαν μερικά από τα πιο εμβληματικά κόκκινα φορέματά του, ανάμεσά τους και το Fiesta, ενώ το βραβείο παρέλαβε ο Giancarlo Giammetti.
Ο οίκος συνέχισε να ανανεώνεται δημιουργικά μέσα στα χρόνια. Ιδιαίτερα έντονο αποτύπωμα άφησε ο Pierpaolo Piccioli, με την Couture συλλογή Φθινόπωρο/Χειμώνας 2022 στα Spanish Steps της Ρώμης, μια ποιητική επιστροφή στις ρίζες του Valentino. Την ίδια σεζόν, το ready-to-wear σύμπαν του Piccioli κατέκτησε τα social με τη συλλογή Pink PP, που δημιούργησε σε συνεργασία με την Pantone.
Το 2024, τα ηνία ανέλαβε ο Alessandro Michele, εγκαινιάζοντας μια νέα δημιουργική σελίδα. Η pre-Spring 2025 συλλογή του, με τίτλο «Avant les Débuts», παρουσιάστηκε online με 171 looks και επιβεβαίωσε την πρόθεσή του να μεταφέρει στον Valentino το δικό του retro-romantic, ροκοκό αποτύπωμα.
