Τα τελευταία πέντε χρόνια, μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, οι γυναίκες του Αφγανιστάν στερήθηκανακόμα και τα πλέον στοιχειώδη δικαιώματά τους, το ένα μετά το άλλο, για παράδειγμα στην εκπαίδευση και τη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, φτάνοντας σε σημείο να διαγραφούν ολοκληρωτικά από τη δημόσια ζωή.
Εκατοντάδες περιορισμοί από το θεοκρατικό καθεστώς τους αφαίρεσαν το δικαίωμα στην εκπαίδευση, την εργασία, τα συστήματα δικαιοσύνης, υγείας, ακόμα και το δικαίωμα να κυκλοφορούν στον δρόμο, σε ό,τι αποκαλούν σήμερα τα Ηνωμένα Έθνη «τη σοβαρότερη κρίση γυναικείων δικαιωμάτων στον κόσμο».
Εκατοντάδες περιορισμοί από το θεοκρατικό καθεστώς τους αφαίρεσαν το δικαίωμα στην εκπαίδευση, την εργασία, τα συστήματα δικαιοσύνης, υγείας, ακόμα και το δικαίωμα να κυκλοφορούν στον δρόμο, σε ό,τι αποκαλούν σήμερα τα Ηνωμένα Έθνη «τη σοβαρότερη κρίση γυναικείων δικαιωμάτων στον κόσμο».
Τα Ηνωμένα Έθνη για τις Γυναίκες σε νέα αναφορά τους παρουσιάζουν τη σοβαρή επιδείνωση των συνθηκών των γυναικών του Αφγανιστάν, όπως χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής, υψηλότερος κίνδυνος μητρικού θανάτου, παιδικοί γάμοι και έμφυλη βία, παράλληλα με απώλεια της πρόσβασης στην εκπαίδευση, την εργασία και απώλεια της ελευθερίας κίνησης. Επομένως, οι κίνδυνοι απειλούν και τη σωματική και την ψυχική υγεία των γυναικών.
Για παράδειγμα, οι μισές από τις γυναίκες του Αφγανιστάν, σύμφωνα με συνεντεύξεις που έδωσαν, βγαίνουν από το σπίτι μία με δύο φορές τον μήνα, λόγω των περιορισμών στις μετακινήσεις και την πρόσβασή τους σε δημόσιους χώρους. Επιπλέον, όλο και περισσότερες αναφέρουν ότι δεν νιώθουν ασφαλείς να βγαίνουν έξω χωρίς τη συνοδεία ενός άντρα.
Και ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο το 2026 εκτιμάται ότι 2,4 εκατομμύρια στερούνται την πρόσβαση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, «το Αφγανιστάν είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που την απαγορεύει επίσημα» σύμφωνα με την UNESCO. «Ο διαρκής αποκλεισμός κοριτσιών και γυναικών από την εκπαίδευση συνιστά σοβαρή παραβίαση των θεμελιώδων ανθρώπινων δικαιωμάτων και απειλεί να καταδικάσει το Αφγανιστάν σε δεκαετίες χαμένων ευκαιριών, βαθιάς φτώχειας και μη αναστρέψιμων συνεπειών».
Οι γυναίκες, καθώς αποκλείονται και από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και από τους περισσότερους επαγγελματικούς χώρους, είναι πιο εκτεθειμένες σε κάθε μορφή βίας, όπως επισημαίνει η UNESCO. Επιπλέον, για τις νεότερες γενιές, που μεγαλώνουν «χωρίς εκπαίδευση, το μέλλον τους διαγράφεται όλο και πιο ζοφερό» τονίζει ο ίδιος οργανισμός, που ζητά πλήρη αποκατάσταση των δικαιωμάτων των κοριτσιών και των γυναικών του Αφγανιστάν στην εκπαίδευση.
Οι γυναίκες, καθώς αποκλείονται και από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και από τους περισσότερους επαγγελματικούς χώρους, είναι πιο εκτεθειμένες σε κάθε μορφή βίας, όπως επισημαίνει η UNESCO. Επιπλέον, για τις νεότερες γενιές, που μεγαλώνουν «χωρίς εκπαίδευση, το μέλλον τους διαγράφεται όλο και πιο ζοφερό» τονίζει ο ίδιος οργανισμός.
Στο μεταξύ, σημαντικές περικοπές σε οικονομική υποστήριξη προς τη χώρα έχουν οδηγήσει στην αναστολή της λειτουργίας νοσοκομείων και άλλων ιατρικών κέντρων, μεταξύ αυτών και μαιευτηρίων, με αποτέλεσμα «χιλιάδες μητέρες και νεογέννητα να κινδυνεύουν από επιπλοκές και θάνατο, που διαφορετικά θα μπορούσαν να προληφθούν».
Σε όλα αυτά να προστεθούν και οι περικοπές σε προγράμματα επισίτισης. Πριν από μερικές εβδομάδες, μάλιστα, το πρόγραμμα του ΟΗΕ UN World Food Programme προειδοποίησε ότι η επισιτιστική κρίση στο Αφγανιστάν επηρεάζει 14 εκατομμύρια.
Φυσικά, σημαντικές περικοπές έχουν υποστεί και οι γυναικείες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα, η τελευταία σανίδα σωτηρίας για τις γυναίκες του . Εκπρόσωπος μιας από αυτές τις οργανώσεις λέει σε ένα ρεπορτάζ των Ηνωμένων Εθνών ότι αυτή τη στιγμή προσφέρουν δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε γυναίκες, με γυναίκα γιατρό, καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα, αλλά αν υποστούν περαιτέρω περικοπές ακόμα και αυτές οι βασικές υπηρεσίες κινδυνεύουν.
Δείτε το ρεπορτάζ για τη δράση των γυναικείων οργανώσεων στο Αφγανιστάν:
