Το Νόμπελ Ειρήνης για το 2026 απονεμήθηκε στη Navanethem «Navi» Pillay, μια δικηγόρο ινδικής καταγωγής, με ρίζες στην κοινότητα των Ταμίλ, από το Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής, σύμφωνα με τη Νορβηγική Επιτροπή των βραβείων, μια προσωπικότητα με εξαιρετικό θάρρος και ακεραιότητα, που άνοιξε τον δρόμο για μια πιο ολοκληρωμένη διεθνή έννομη τάξη. «Η φετινή βραβευθείσα έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της δίωξης εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονιών».
Σύμφωνα με την επίσημη πλατφόρμα των βραβείων, την επέλεξε για τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο.
«Η προσήλωση της Navi Pillay στις οικουμενικές αρχές του δικαίου και η ακλόνητη ηθική της πυξίδα αποτελούν σταθερές αξίες σε όλη τη μακρά επαγγελματική της πορεία. Γεννημένη σε οικογένεια ινδικής καταγωγής, με ρίζες στην κοινότητα των Ταμίλ, στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής την εποχή του Απαρτχάιντ, η Pillay έγινε δικηγόρος και πρωτοπόρος στον νομικό χώρο, ερχόμενη αντιμέτωπη με βαθιά ριζωμένες διακρίσεις, τον φυλετικό διαχωρισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ένα κοινό νήμα συνδέει την πρώιμη δράση της ως συνηγόρου υπεράσπισης του Nelson Mandela και άλλων αγωνιστών κατά του Απαρτχάιντ με τη μετέπειτα θητεία της ως δικαστού σε ορισμένες από τις σημαντικότερες διεθνείς δίκες της εποχής μας.
»Η φετινή βραβευθείσα έχει συμβάλει ουσιαστικά στη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής και της επιρροής του διεθνούς δικαίου. Έχει υπηρετήσει ως δικαστής στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα και στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Διετέλεσε Ύπατη Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και, μέχρι πρόσφατα, πρόεδρος της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη. Σήμερα, η Navi Pillay είναι δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, στην υπόθεση κατά την οποία η Μιανμάρ κατηγορείται για γενοκτονία.
«Ένα κοινό νήμα συνδέει την πρώιμη δράση της ως συνηγόρου υπεράσπισης του Nelson Mandela και άλλων αγωνιστών κατά του Απαρτχάιντ με τη μετέπειτα θητεία της ως δικαστού σε ορισμένες από τις σημαντικότερες διεθνείς δίκες της εποχής μας».
»Μέσα από ιστορικές υποθέσεις που εκδικάστηκαν σε διεθνή δικαστήρια, έχει αποδείξει ότι τα νομικά μέσα μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη πολεμικών συγκρούσεων και πράξεων βίας. Η Navi Pillay έχει επίσης συνεισφέρει στην ενίσχυση των θεσμών του διεθνούς δικαίου. Η ανεξαρτησία, η επιστημονική της κατάρτιση και η σταθερότητα των αρχών της την έχουν καταστήσει μία από τις πλέον σεβαστές προσωπικότητες της διεθνούς νομικής κοινότητας της εποχής μας».
Όπως επισημαίνεται στην πλατφόρμα των βραβείων: «Σε μια εποχή υπαρξιακών προκλήσεων, κατά την οποία ο κόσμος βιώνει περισσότερους πολέμους και συγκρούσεις από όσους έχει γνωρίσει εδώ και πολύ καιρό, το διεθνές δίκαιο δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα συμπληρωματικό εργαλείο για την ειρήνη και την ασφάλεια. Είναι απόλυτη αναγκαιότητα.
»Κι όμως, το σύστημα του διεθνούς δικαίου δέχεται τεράστιες πιέσεις, ενώ οι θεσμοί του βρίσκονται στο στόχαστρο. Παρατηρούμε μια στροφή προς την πολιτική της ισχύος, εις βάρος των νομικών πλαισίων και του παγκόσμιου σεβασμού προς το δίκαιο και τη δικαιοσύνη. Κάθε φορά που η ισχύς υπερισχύει του δικαίου, υπονομεύονται η σταθερότητα, η εμπιστοσύνη και η ειρηνική συνύπαρξη.
»Με την απονομή του φετινού Νόμπελ Ειρήνης, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ επιθυμεί να υπενθυμίσει στον κόσμο ότι το κράτος δικαίου —τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο— αποτελεί τη βάση του συστήματος που έχουμε οικοδομήσει για να διασφαλίζουμε την ειρήνη και να επιλύουμε τις συγκρούσεις χωρίς βία. Η ειρήνη προϋποθέτει δικαιοσύνη. […]
«Με την απονομή του φετινού Νόμπελ Ειρήνης, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ επιθυμεί να υπενθυμίσει στον κόσμο ότι το κράτος δικαίου —τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο— αποτελεί τη βάση του συστήματος που έχουμε οικοδομήσει για να διασφαλίζουμε την ειρήνη και να επιλύουμε τις συγκρούσεις χωρίς βία. Η ειρήνη προϋποθέτει δικαιοσύνη»
»Η Navi Pillay έχει συμβάλει στο να λογοδοτήσουν κράτη και εθνικοί ηγέτες, προσφέροντας παράλληλα ελπίδα στα θύματα της βίας και των συγκρούσεων. Σε όλες τις θέσεις που έχει αναλάβει, έχει τονίσει την ευθύνη τόσο των ατόμων όσο και των κρατών να σέβονται το κράτος δικαίου. Έχει επίσης συμβάλει στη διαμόρφωση των σχετικών κανόνων και νομικών αρχών. Όταν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα αναγνώρισε ότι ο βιασμός και η σεξουαλική βία μπορούν να συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, αλλά και πράξεις γενοκτονίας, η επιρροή της υπήρξε καθοριστική. Στην ίδια υπόθεση, η Pillay συνέβαλε σε μια ακόμη σημαντική νομική τομή: για πρώτη φορά, κατηγορούμενος αντιμετώπισε κατηγορίες για υποκίνηση σε γενοκτονία αποκλειστικά και μόνο λόγω της διάδοσης προπαγάνδας».
Η Pillay έχει και χιούμορ, όπως απέδειξε σε μια από τις πρώτες δηλώσεις της μετά τη βράβευση, όταν έγινε δεκτή με χειροκροτήματα. «Αν χειροκροτήσετε λίγο ακόμα, μπορεί να μοιραστώ το βραβείο με τον [Donald] Trump» – να θυμίσουμε εδώ ότι πέρυσι είχε κάνει ολόκληρη καμπάνια για να το κερδίσει. Η Νομπελίστρια αναφέρθηκε επίσης στην τελευταία μεγάλη επιτυχία της, την έκθεση των Ηνωμένων Εθνών για τη Γάζα, όπου ο οργανισμός κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στοχεύοντας σκόπιμα σε παιδιά.
Δείτε το βίντεο με τη δήλωσή της:
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
