Τα κορίτσια χάνουν και πάλι έδαφος στα μαθηματικά, διευρύνοντας το χάσμα φύλου που τα προηγούμενα χρόνια είχε αρχίσει να περιορίζεται. Η ανησυχητική αυτή εξέλιξη αναδεικνύεται στη νέα έκθεση με τίτλο «Girls losing ground: The widening gender gap in mathematics», που δημοσιεύτηκε από την IEA σε συνεργασία με τη UNESCO.
Ο αριθμός των χωρών όπου τα αγόρια υπερέχουν των κοριτσιών στις επιδόσεις στα μαθηματικά έφτασε το 2023 σε επίπεδο-ρεκόρ των τελευταίων τριών δεκαετιών. Έπειτα από χρόνια βελτίωσης, τα κορίτσια φαίνεται να μένουν ξανά πίσω στο συγκεκριμένο μάθημα.
Η UNESCO προειδοποιεί ότι αυτή η τάση είναι ανησυχητική, επισημαίνοντας πως οι καλές επιδόσεις στα μαθηματικά είναι κρίσιμες για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, την ενίσχυση της καινοτομίας και την εξεύρεση λύσεων σε επείγοντα παγκόσμια προβλήματα.
Η ανάλυση, που εκπονήθηκε σε συνεργασία με τη International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA), βασίζεται σε δεδομένα της έρευνας TIMSS, η οποία αξιολογεί διεθνώς τις επιδόσεις μαθητών στα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες. Καλύπτει την περίοδο 1995-2023, με στοιχεία από 47 χώρες και εκπαιδευτικά συστήματα στο τέλος του δημοτικού και 38 στο επίπεδο της κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Κίνα, η Αυστραλία και οι ΗΠΑ.
Το 2023, τα αγόρια είχαν καλύτερες επιδόσεις στα μαθηματικά από τα κορίτσια στο τέλος της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στο 81% των χωρών που εξετάστηκαν, έναντι 52% το 2019, 39% το 2015, 41% το 2011 και μόλις 26% το 2003. Οι ανισότητες αποτυπώνονται και στην κατανομή των επιπέδων επίδοσης.
Είναι ενδεικτικό ότι το 2023, στο 21% των χωρών καταγράφηκε υψηλότερο ποσοστό κοριτσιών που δεν έφταναν το ελάχιστο διεθνές όριο στα μαθηματικά στο τέλος του δημοτικού, έναντι 4% το 2019 και 2% το 2015.
Girls are once again falling behind in maths.
On #GirlsInICT Day, new data released by @UNESCO shows a widening gender gap in mathematics and highlights the importance of acting early to unlock girls’ full potential.
📊 Learn more: https://t.co/CG6aZrWsmI @iea_education pic.twitter.com/Tzc725PBqg
— UNESCO 🏛️ #Education #Sciences #Culture 🇺🇳 (@UNESCO) April 23, 2026
Γιατί αυτή η διαφορά είναι ανησυχητική
Παρότι οι διαφορές φύλου στα μαθηματικά είναι διαχρονικά γνωστές, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν νέα αύξηση στον αριθμό των εκπαιδευτικών συστημάτων όπου τα αγόρια υπερέχουν. Η τάση αυτή είναι πιο έντονη προς το τέλος του δημοτικού, αλλά συνεχίζεται και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τους μέσους όρους. Αν και σήμερα περισσότερα κορίτσια από ποτέ φοιτούν στο σχολείο, στα μαθηματικά καταγράφεται αυξανόμενη παρουσία τους στις χαμηλές επιδόσεις, ενώ παραμένουν υποεκπροσωπούμενα στις υψηλές. Τα μαθηματικά αποτελούν θεμέλιο για τη μάθηση σε πολλά γνωστικά αντικείμενα και είναι καθοριστικά για σταδιοδρομίες στους τομείς STEM (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά).
Ωστόσο, μόλις το 36% των αποφοίτων σε αυτούς τους τομείς είναι γυναίκες, ποσοστό που παραμένει στάσιμο την τελευταία δεκαετία, ενώ οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σημαντικά στις σχετικές καριέρες.
Τα στοιχεία της έκθεσης
Η έκθεση εξετάζει την εξέλιξη των διαφορών φύλου στις επιδόσεις στα μαθηματικά από το 1995 έως το 2023, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τους μαθητές με χαμηλές όσο και με υψηλές επιδόσεις.
Βασίζεται στα δεδομένα της TIMSS, η οποία παρακολουθεί διαχρονικά τις επιδόσεις των μαθητών, και εστιάζει σε συγκρίσιμα εκπαιδευτικά συστήματα και σύμφωνα με τα ευρήματα:
- Το 81% των εκπαιδευτικών συστημάτων παρουσίασε σημαντικό χάσμα υπέρ των αγοριών στη Δ΄ τάξη το 2023 (από 52% το 2019 και 39% το 2015).
- Στο 21% των συστημάτων, σημαντικά περισσότερα κορίτσια δεν έφτασαν το χαμηλό διεθνές όριο (έναντι 4% το 2019 και 2% το 2015).
- Το 85% των συστημάτων δείχνει πλεονέκτημα των αγοριών και στα υψηλότερα επίπεδα επίδοσης.
Πώς διαμορφώνεται το χάσμα από νωρίς
Ήδη στο τέλος του δημοτικού οι διαφορές είναι έντονες και διευρύνονται τόσο στα χαμηλά όσο και στα υψηλά επίπεδα επίδοσης. Αυτό υποδηλώνει ότι οι ανισότητες ξεκινούν νωρίς στη μαθησιακή πορεία, καθιστώντας αναγκαίες παρεμβάσεις από τα πρώτα χρόνια εκπαίδευσης. Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση η εικόνα είναι πιο μικτή, ωστόσο η συνολική τάση παραμένει ανησυχητική: περισσότερα κορίτσια μένουν πίσω και λιγότερα φτάνουν στις κορυφαίες επιδόσεις.
Πού οφείλεται η διαφορά
Η έκθεση αποδίδει το χάσμα κυρίως σε διαφορές στις μαθησιακές εμπειρίες και όχι στις ικανότητες. Παράγοντες όπως τα έμφυλα στερεότυπα, οι προσδοκίες των εκπαιδευτικών και η δυναμική μέσα στην τάξη παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Τα κορίτσια συχνά δηλώνουν χαμηλότερη αυτοπεποίθηση στα μαθηματικά, γεγονός που επηρεάζει τη συμμετοχή, την επιμονή και τη συνολική τους εμπλοκή με το μάθημα.
Girls are once again falling behind in maths.
On #GirlsInICT Day, new data released by @UNESCO shows a widening gender gap in mathematics and highlights the importance of acting early to unlock girls’ full potential.
📊 Learn more: https://t.co/CG6aZrWsmI @iea_education pic.twitter.com/Tzc725PBqg
— UNESCO 🏛️ #Education #Sciences #Culture 🇺🇳 (@UNESCO) April 23, 2026
Τι χρειάζεται να γίνει
Οι παρεμβάσεις πρέπει να ξεκινούν νωρίς και να είναι πιο στοχευμένες, τονίζει σε σχετικό κείμενό της η UNESCO. Τα εκπαιδευτικά συστήματα καλούνται να επανεξετάσουν τις στρατηγικές ισότητας των φύλων, ιδιαίτερα όσες αφορούν τη στήριξη των κοριτσιών στα μαθηματικά από μικρή ηλικία.
Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων είναι:
- η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης των κοριτσιών στα μαθηματικά από νωρίς,
- η ενσωμάτωση διδακτικών προσεγγίσεων με ευαισθησία στο φύλο στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών,
- η συστηματική παρακολούθηση των επιδόσεων με βάση το φύλο,
- και η καλλιέργεια οικογενειακών και κοινωνικών περιβαλλόντων που αμφισβητούν τα στερεότυπα.
Οι λύσεις, καταλήγει η έκθεση, πρέπει να είναι έγκαιρες, διαρκείς και προσαρμοσμένες, ώστε να αντιμετωπίζουν τόσο την αυξανόμενη υστέρηση όσο και τη διαχρονική απουσία των κοριτσιών από τις κορυφαίες επιδόσεις.
