Λινά λουλουδάτα φορέματα. Ποδιές με καρό μοτίβα. Ξανθά νήπια (πάντα ξανθά, για κάποιο λόγο) που χαμογελούν από το γοφό της μητέρας τους. Και φυσικά οι ίδιες οι μητέρες, συνήθως ξυπόλητες αλλά με προσεγμένο πεντικιούρ, καλοχτενισμένα μαλλιά και αόρατο μακιγιάζ, με μια ξύλινη σπάτουλα στο χέρι ή ένα κομψό καλάθι γεμάτο αυγά ημέρας στο βραχίονα.
Τα τελευταία δύο χρόνια, η αισθητική της «παραδοσιακής συζύγου και μητέρας», αγγλιστί tradwife, έχει κατακλύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με μια νέα φουρνιά influencers που προσπαθούν να μας πείσουν πως η θέση μας είναι στην κουζίνα / στη φάρμα / στον κήπο / στο κοτέτσι μαζεύοντας τα εν λόγω αυγά ημέρας. Όσο για τις καρό ποδιές τους; Είναι μάλλον Miu Miu· η κολεξιόν Ανοιξη 2026 ήταν γεμάτη από τέτοιες.
Καθότι ζω σε ένα ξύλινο σπιτάκι στη μέση του δάσους, δίπλα ακριβώς σε μια φάρμα με αγελάδες που συχνά πηδάνε το φράχτη και έρχονται για επίσκεψη (και μου τρώνε τις τουλίπες), η ζωή μου με μια πρόχειρη ανάγνωση φαίνεται να έχει αρκετά κοινά με την παραπάνω αισθητική. Είμαι κι εγώ ξυπόλητη, από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο. Εχω κι εγώ αυγά ημέρας, όταν οι πουπουλένιες μου πριγκίπισσες αποφασίζουν να πάψουν να μου ουρλιάζουν για έξτρα καλαμπόκι και να κάνουν καμιά δουλειά. Και ναι, όταν ο καιρός το επιτρέπει, φοράω φορέματα. Αλλά με μια πιο προσεκτική ματιά, οι ομοιότητες είναι μόνο επιφανειακές: κανένας από τους ρόλους που παίζω στην καθημερινότητά μου δεν είναι «παραδοσιακός», εκτός από κάποιες εφιαλτικές στιγμές που μας κόβεται το ρεύμα και προσευχόμαστε να μας φτάσουν τα κεριά. Δεν έχω παιδιά (που δεν είναι γάτες). Δουλεύω όλη μέρα, αλλά από το σπίτι, ενώ το καθάρισμα και το μαγείρεμα τα αναλαμβάνει ο σύντροφός μου. Επίσης, έχουμε πλυντήριο πιάτων, μεγάλη η χάρη του. Οπότε αναρωτιέμαι: αν το φαινόμενο tradwife εκφράζει με αισθητικό τρόπο μια κάποια νοσταλγία… νοσταλγία για ποιο πράγμα ακριβώς; Το χαριτωμένα βουκολικό στιλ, ή την πραγματικότητα του τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σε παλαιότερες εποχές, πακέτο με όλη την καταπίεση, τις υποχρεώσεις και την έλλειψη ανθρώπινων δικαιωμάτων και παροχών υγείας;
Αυτό φαίνεται να είναι το κύριο ερώτημα και πίσω από το best seller βιβλίο Yesteryear της Κάρο Κλερ Μπερκ, για μια tradwife που ξυπνάει στο 1855 και τα πράγματα δεν είναι ακριβώς όπως τα φανταζόταν. Το βιβλίο έχει καταφέρει να κάνει πάταγο προτού καν εκδοθεί, με προσφορές για κινηματογραφικά adaptations να φτάνουν εξαψήφια νούμερα, και την Αν Χάθαγουεϊ να εξασφαλίζει τελικά τα δικαιώματα για τη μεταφορά του στη μεγάλη οθόνη.
Αλλά το Yesteryear δεν είναι το μόνο βιβλίο που εκδόθηκε πρόσφατα και καταπιάνεται με το φαινόμενο tradwife: το επίσης best seller Trad Wife της Σαρατόγκα Σάφερ αναρωτιέται τι θα συνέβαινε αν μια tradwife έμενε έγκυος με το μωρό της Ρόζμαρι (ναι, είναι βιβλίο τρόμου) και το Trad Wife της Σάρα Λάνγκαν που κυκλοφορεί φέτος το φθινόπωρο ανιχνεύει τα όρια ανάμεσα στη λατρεία των tradwife influencers και στις παραθρησκευτικές οργανώσεις. Οχι τυχαία, καθώς οι δύο πιο διάσημες tradwife influencers στην πραγματική ζωή, η Χάνα Νίλμαν της Ballerina Farm (10,4 εκατομμύρια followers στο Instagram) και η Νάρα Σμιθ (12,4 εκατομμύρια followers στο TikTok), είναι και οι δύο μέλη της «Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών», δηλαδή του Μορμονισμού.
Η ίδια η συγγραφέας του Yesteryear έχει μιλήσει συχνά για το πώς ο Μορμονισμός είναι η καλύτερη μηχανή παραγωγής tradwives, καθώς, σύμφωνα με τον Μορμονισμό, η ιδανική γυναίκα πρέπει να δείχνει την ευλάβειά της προς τον Θεό διατηρώντας την εμφάνισή της, όντας υπάκουη στον σύζυγό της και αφιερώνοντας τη ζωή της στην ευημερία της οικογένειάς της. Και δεν πρέπει απλώς να κάνει όλα τα παραπάνω, αλλά πρέπει επίσης να κάνει την όλη διαδικασία να φαίνεται παιχνιδάκι. Οχι χάος, όχι άπλυτα πιάτα στο νεροχύτη, τίποτα που να προδίδει μια ρεαλιστική καθημερινότητα στο σπίτι με μικρά παιδιά. Μόνο η ψευδαίσθηση μιας αβίαστης οικιακής ευτυχίας και μιας τέλειας συζύγου που όχι μόνο υποτάσσεται, αλλά συναινεί με χαμόγελο στην ίδια της την υποταγή.
Αν το φαινόμενο tradwife εκφράζει με αισθητικό τρόπο μια κάποια νοσταλγία… νοσταλγία για ποιο πράγμα ακριβώς; Το χαριτωμένα βουκολικό στιλ, ή την πραγματικότητα του τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σε παλαιότερες εποχές, πακέτο με όλη την καταπίεση, τις υποχρεώσεις και την έλλειψη ανθρώπινων δικαιωμάτων και παροχών υγείας;
Το πρόβλημα είναι ότι όλη η αισθητική των tradwives βασίζεται ακριβώς σε αυτό: στην ψευδαίσθηση της τελειότητας ως ιδανικό που κάθε γυναίκα μπορεί και πρέπει να στοχεύει, έχει δεν έχει budget για ποδιά Miu Miu. Και είναι ψευδαίσθηση γιατί οι περισσότερες tradwives που βλέπουμε στην οθόνη του κινητού μας δεν είναι, στην πραγματικότητα, και τόσο «παραδοσιακές».
Ο όρος «tradwife» επινοήθηκε και διαδόθηκε αρχικά από άντρες, στα σκοτεινά λαγούμια των διαδικτυακών φόρουμ για incel, όπου ανώνυμοι ανέραστοι περιέγραφαν την ιδανική τους φαντασίωση: μια σύζυγος που θα έκανε όλα όσα οι πραγματικές γυναίκες στη ζωή τους αρνούνταν να κάνουν, από το να φροντίζει το σπίτι και να τεκνοποιεί, μέχρι να είναι σεξουαλικά διαθέσιμη όπως και όποτε θέλουν και, κυρίως, να μη ζητά τίποτα σε αντάλλαγμα. Κατά βάση, πρόκειται για μια αντίδραση στο κίνημα του φεμινισμού και της γυναικείας χειραφέτησης, όπου οι γυναίκες, υποτίθεται, αποτάσσονται τον κλοιό του γραφείου και του αφεντικού που τους φωνάζει, για το ειδυλλιακό και πιο «φυσικό για εκείνες» περιβάλλον του σπιτιού, όπου ο σύζυγος είναι εκείνος που τους φωνάζει, απλά χωρίς μισθό και ένσημα. Αντίδραση που πάει πακέτο με την παγκόσμια στροφή προς το συντηρητισμό και τα ακροδεξιά καθεστώτα. Μια tradwife δεν έχει επάγγελμα πέρα από «σύζυγος και μητέρα» (όχι ότι αυτό δεν είναι δύσκολο επάγγελμα, ε), αλλά τόσο η Χάνα Νίλμαν όσο και η Νάρα Σμιθ έχουν και παραέχουν: είναι επιτυχημένες επιχειρηματίες που, όντας ήδη πλούσιες, κατάφεραν να μετατρέψουν τον προϋπάρχοντα πλούτο τους σε αυτοκρατορίες οκταψήφιων ποσών.
Ο λόγος που η Χάνα Νίλμαν μπορεί να έχει εννιά παιδιά και να δείχνει ξέγνοιαστη στη φάρμα της στη Utah, ενώ πουλάει κακάο με ζωμό από κόκαλα και σκόνες πρωτεΐνης για ποσά που θα έκαναν και την Γκουίνεθ Πάλτροου κάπως να κοκκινίσει από ντροπή, είναι ότι ο σύζυγός της τυχαίνει να είναι ο κληρονόμος της αεροπορικής εταιρείας JetBlue. Με περιουσία γύρω στα 400 εκατ. δολάρια. Όσο για τη Νάρα Σμιθ, μπορεί να είναι μόνο 23 ετών και να έχει ήδη τέσσερα παιδιά, αλλά δουλεύει από τα 14 της ως μοντέλο και η αξία της εκτιμάται γύρω στα 6 εκατομμύρια, σε αντίθεση με τον σύζυγό της Λάκι Μπλου Σμιθ, επίσης μοντέλο, με αξία ένα πενιχρό εκατομμυριάκι. Καθόλου tradwife να κερδίζεις περισσότερα από τον σύζυγο σου, Νάρα!
Αυτή ακριβώς την εγγενή υποκρισία πίσω από τις περισσότερες τέτοιες influencers στηλιτεύει και η συγγραφέας του Yesteryear. Σε συνέντευξή της στον Guardian, η Μπερκ εξηγεί: «Η tradwife δεν είναι πραγματικό πρόσωπο. Δεν είναι τάση, ούτε πολιτιστική εμμονή. Είναι μια διαφήμιση, μια επιμελημένη performance παραδοσιακής θηλυκότητας, η οποία, όπως και οι νοικοκυρές στις διαφημίσεις της δεκαετίας του 1950, έρχεται να υπενθυμίσει στις γυναίκες τον αληθινό σκοπό τους: να υπηρετούν, να χαμογελούν, να τεκνοποιούν και να ψωνίζουν».
Τουλάχιστον στην περίπτωση της Νάρα Σμιθ, η performance έχει ένα εικαστικό ενδιαφέρον. Στα βίντεό της είναι πάντα ντυμένη με άψογα couture φορέματα και πανάκριβα κοσμήματα, με τα μαλλιά και τα νύχια της έτοιμα για πασαρέλα, καθώς ετοιμάζει με τον πιο πολύπλοκο και χρονοβόρο τρόπο γεύματα που οι περισσότεροι κοινοί θνητοί αγοράζουμε έτοιμα, όπως π.χ. κορν φλέικς και τσίχλα ή μπισκότα τύπου oreos. Για την ακρίβεια, αυτή η πολυπλοκότητα και το χάσιμο χρόνου είναι ακριβώς το νόημα: η Νάρα δεν βιάζεται, δεν χρειάζεται να καταφύγει σε γρήγορες λύσεις για να ταΐσει την οικογένειά της. Αν ο χρόνος είναι χρήμα, έχει άπλετο και μας το αποδεικνύει με κάθε καλογυρισμένο βίντεο, με κάθε συνταγή που παίρνει κατά μέσο όρο 6-8 ώρες ή ολόκληρες μέρες. Αν είναι να επιλέξουμε κάποιο άπιαστο ιδανικό, τουλάχιστον η Νάρα δεν προσποιείται πως είναι μια ταπεινή αγρότισσα. Γιατί, πιστέψτε με, το να είσαι ταπεινή αγρότισσα είναι σκληρή δουλειά και όχι πολύ γκλάμορους. Την τελευταία φορά που είχα προσεγμένο μανικιούρ όταν πήγα να ταΐσω τις κότες μου, προσπάθησαν να μου φάνε τα νύχια.
