Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στη Σομαλία η καταδίκη μιας 27χρονης γυναίκας σε τρία χρόνια φυλάκισης για αναρτήσεις της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε μια υπόθεση που έχει ανοίξει νέα συζήτηση για την ελευθερία της έκφρασης στη χώρα.
Η Sadia Moalim Ali, απόφοιτη Νοσηλευτικής που εργάζεται ως οδηγός τρίκυκλου ταξί (rickshaw), είχε αρχικά κατηγορηθεί για προσβολή κρατικών θεσμών και υποκίνηση σε διάπραξη εγκλήματος. Τελικά κρίθηκε ένοχη μόνο για την πρώτη κατηγορία και στις 25 Ιουνίου καταδικάστηκε σε τριετή ποινή φυλάκισης.
Η Sadia Moalim Ali είχε δημοσιεύσει επικριτικά σχόλια στο Facebook και το TikTok για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας, αναφερόμενη στην υψηλή ανεργία των νέων, στις αυξημένες τιμές των καυσίμων, αλλά και σε καταγγελίες για διαφθορά, νεποτισμό και αναγκαστικές εξώσεις πολιτών.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Καταδίκη από πολιτικούς και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τόσο από πρώην κορυφαίους αξιωματούχους της χώρας όσο και από οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μεταξύ όσων καταδίκασαν την ποινή ήταν ο πρώην πρόεδρος της Σομαλίας Sharif Sheikh Ahmed, καθώς και ο πρώην πρωθυπουργός Hassan Ali Khaire, ο οποίος έγραψε στην πλατφόρμα X: «Η τριετής ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε σήμερα είναι βαθιά ανησυχητική και κατάφωρα άδικη. Η πολιτικά υποκινούμενη σύλληψη και καταδίκη της αντανακλά ένα ανησυχητικό μοτίβο δικαστικής αυθαιρεσίας, πολιτικών αντιποίνων και κατάχρησης της κρατικής εξουσίας».
Παράλληλα, η Coalition of Somali Human Rights Defenders, οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ζήτησε την άμεση απελευθέρωσή της, τονίζοντας ότι η καταδίκη της αποτελεί «σοβαρή επίθεση στην ελευθερία της έκφρασης και στο νόμιμο έργο των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Σομαλία».
Η οργάνωση υποστήριξε επίσης ότι η υπόθεση αντικατοπτρίζει ένα ευρύτερο μοτίβο συστηματικών διακρίσεων εις βάρος των γυναικών που διεκδικούν κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές.
«Οι γυναίκες που υπερασπίζονται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Σομαλία αντιμετωπίζουν δυσανάλογους κινδύνους, όπως αυθαίρετες συλλήψεις, δικαστικές διώξεις, εκφοβισμό, διαδικτυακή παρενόχληση και έμφυλες διακρίσεις, με στόχο τον αποκλεισμό τους από τη δημόσια και πολιτική ζωή», αναφέρει η ανακοίνωση.
Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης της χώρας, ο δικηγόρος της γυναικάς, Mohamed Sheikh Osman, δήλωσε ότι η υπεράσπιση απορρίπτει την απόφαση και θα ασκήσει έφεση. «Η Sadia Moalim Ali δεν είναι ικανοποιημένη από την απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου Banaadir. Το δικαστήριο εξέδωσε μια ιδιαίτερα αυστηρή απόφαση, η οποία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί», ανέφερε στους δημοσιογράφους.
Corrupt Dictator Hassan Sheikh Mohamud Jails 27 years Somali Mother for 3 Years – No Free Speech Unless You Praise Him!
Sadia Moalim Ali, a 27-year-old nursing graduate, hardworking tuktuk driver, and primary breadwinner for her family as a young mother of a one-year-old… pic.twitter.com/HO4FEzksjj
— MP Dr Abdillahi Hashi Abib (@MPDrAbib) June 27, 2026
Καταγγελίες για βασανιστήρια και απειλές βιασμού
Η Sadia Moalim Ali, η οποία συντηρεί οικονομικά την οικογένειά της και είναι μητέρα ενός κοριτσιού ενός έτους, κρατείται από τις 12 Απριλίου.
Σε συνέντευξή της μέσα από τη φυλακή τον Μάιο, κατήγγειλε ότι υπέστη βασανιστήρια κατά την κράτησή της. Όπως περιέγραψε, την ανάγκασαν να ξαπλώσει μπρούμυτα στο έδαφος, της έριχναν νερό, τη χτυπούσαν με αρβύλες και με γκλομπ, ενώ παρέμεινε για δύο ημέρες σε απομόνωση χωρίς επαρκή τροφή και βασικές συνθήκες υγιεινής. Υποστήριξε επίσης ότι δεν της επέτρεπαν ούτε να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα. Κατά τη διάρκεια της δίκης της, δήλωσε ακόμη ότι αστυνομικοί την απείλησαν με βιασμό.
Τα βασανιστήρια, δηλαδή η σκόπιμη πρόκληση έντονου σωματικού ή ψυχικού πόνου, απαγορεύονται από το διεθνές δίκαιο και από τη Σύμβαση του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων, χωρίς καμία εξαίρεση.
Από το 2022, οι σομαλικές αρχές έχουν επανειλημμένα κατηγορηθεί από διεθνείς οργανισμούς ότι εντείνουν την καταστολή κατά δημοσιογράφων, ακτιβιστών και πολιτών που εκφράζουν επικριτικές απόψεις, μέσω αυθαίρετων συλλήψεων, παρατεταμένων κρατήσεων, παρενοχλήσεων, απειλών και εκφοβισμού.
