Η Κανέλλα Αράπογλου έχει δημιουργήσει το δικό της χώρο στο ελληνικό εικαστικό τοπίο, συχνά, με βελόνα και κλωστή. Graphic designer, με σπουδές Γραφιστικής στην Αθήνα και μεταπτυχιακό στο Communication Design στο Central Saint Martins του Λονδίνου (όπου έζησε και εργάστηκε, ως art director, για αρκετά χρόνια) η KANELLA, όπως ονομάζει το δημιουργικό της γραφείο, έχει χαράξει εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία τη δική της γραμμή. Οι δημιουργίες της λένε ιστορίες που μοιάζουν προσωπικές αλλά αφορούν το σύνολο με διάφορους τρόπους. Για παράδειγμα, στην πρώτη ατομική της έκθεση με τίτλο «Τα Προικιά», μίλησε για όλες μας με αφορμή το θεσμό της προίκας, τη γυναικεία εμπειρία όπως διαμορφώθηκε από δεκαετίες -αν όχι αιώνες- αντιμετώπισης των θηλυκών ως αντικειμένων προς ανταλλαγή, αλλά και τις προσδοκίες, τη ματαίωση, ακόμη και την κληρονομιά που κουβαλάει αυτή η έννοια.
Αυτές τις μέρες, τη συναντάμε ξανά στο 17 της οδού Παράσχου στην Αθήνα, όπου εκθέτει σκίτσα που έγιναν λέξεις και κεντήθηκαν για το πρότζεκτ Left Hand Notes, σε επιμέλεια του Studiolav. Περίεργες για αυτό το νέο εγχείρημά της, “που εξερευνά τι συμβαίνει όταν αφήνουμε στην άκρη τον έλεγχο και δοκιμάζουμε έναν διαφορετικό τρόπο δημιουργίας”, την ανακρίναμε σχετικά.
Γιατί Left Hand Notes;
Το 2019, σε ένα δημιουργικό μου κόλλημα, έψαχνα να βρω έναν διαφορετικό τρόπο για να το ξεπεράσω. Διάβασα τυχαία σε ένα άρθρο ότι όταν κάποιος αναγκάζεται να χρησιμοποιήσει το μη κυρίαρχο χέρι του, ενισχύονται οι νευρωνικές συνάψεις στον εγκέφαλο. Οπότε άρχισα να σκιτσάρω με το αριστερό μου χέρι, παρότι είμαι δεξιόχειρας. Είδα ότι δεν σκεφτόμουν τόσο το αποτέλεσμα, αφού έτσι κι αλλιώς θα ήταν «κακό», και από την στιγμή που ο έλεγχος και ο φόβος μειωνόταν, χαλάρωνα. Τα σκίτσα ήταν μερικές φορές ακαταλαβίστικα, οπότε άρχισα να προσθέτω σημειώσεις για να εξηγήσω τι είχα σχεδιάσει. Οι σημειώσεις εμπλουτίστηκαν και με δικές μου, άσχετες και αυθόρμητες σκέψεις. Κάπως έτσι προέκυψε και το όνομα Left Hand Notes. Είναι κυριολεκτικά οι σημειώσεις και τα σκίτσα που έκανα με το αριστερό μου χέρι.
Η περιέργεια είναι για μένα ένα από τα πρώτα βήματα της δημιουργίας. Και η δημιουργία έχει κάτι πολύ θεραπευτικό, σε βγάζει για λίγο από τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεσαι συνήθως και σε βάζει σε μια διαφορετική σχέση με τον εαυτό σου και με αυτό που κάνεις.
Πώς χωράνε αυτές οι σημειώσεις σε έναν δεξιόχειρα κόσμο;
Θα το έλεγα αλλιώς, πώς χωράει το ατελές και το απρόβλεπτο σε έναν κόσμο όπου όλο και περισσότερα πράγματα είναι επιμελημένα, διορθωμένα και φαινομενικά τέλεια;
Το Left Hand Notes αφήνει χώρο στο τυχαίο και στο μη ελεγχόμενο και δημιουργεί μια διαφορετική συνθήκη, όπου το χέρι μπορεί να πάρει περισσότερο χώρο από το μυαλό. Δεν κάνει κουμάντο μόνο το μυαλό. Μου φαίνεται ενδιαφέρον να υπάρχει αυτή η μικρή ανατροπή σε μια εποχή όπου η εικόνα, το κείμενο και πλέον ακόμη και η ίδια η δημιουργική διαδικασία μπορούν να παραχθούν, να διορθωθούν και να τελειοποιηθούν σχεδόν αμέσως. Εδώ συμβαίνει το αντίθετο. Η αβεβαιότητα παραμένει ορατή και το ανθρώπινο χέρι αφήνει τα ίχνη του. Και αυτό έχει μια γοητεία. Όταν αποδέχεσαι από την αρχή ότι το αποτέλεσμα μπορεί να είναι «κακό», σταματάς να το φοβάσαι τόσο. Και όταν σταματάς να φοβάσαι το αποτέλεσμα, αρχίζεις να παρατηρείς περισσότερο αυτό που συμβαίνει στη διαδικασία. Ίσως, τελικά, αυτή να είναι και η δική μου μικρή αντίδραση σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο αυτοματοποιημένος. Να θυμηθούμε ότι υπάρχει ακόμη αξία σε κάτι που είναι αργό, ατελές και ξεκάθαρα ανθρώπινο.
Πώς αποφάσισες να προσθέσεις workshops στην έκθεση; Ποια είναι η χαρά που δίνουν τα workshops στον καλλιτέχνη;
Προέκυψαν αρκετά φυσικά από το ίδιο το project. Άρχισα να έχω περιέργεια για το τι θα συνέβαινε αν το δοκίμαζαν και άλλοι. Στα workshops δεν μαθαίνεις να σχεδιάζεις με το αριστερό χέρι, ή με το δεξί, αν είσαι αριστερόχειρας. Δοκιμάζεις να αφήσεις για λίγο στην άκρη τη σκέψη και να μην βασίζεσαι σε αυτό που ήδη ξέρεις. Είναι καταπληκτικό πόσο διαφορετικά αντιδρά ο καθένας σε αυτή την αλλαγή. Άλλος γελάει, άλλος εκνευρίζεται, άλλος προσπαθεί αμέσως να ελέγξει το αποτέλεσμα. Έχει μεγάλο ενδιαφέρον να βλέπεις μια ιδέα να αποκτά διαφορετικές εκδοχές μέσα από άλλους. Και για μένα υπάρχει μεγάλη χαρά όταν βλέπω κάποιον που στην αρχή λέει «δεν μπορώ να ζωγραφίσω» να καταλήγει να γελάει με αυτό που έχει δημιουργήσει, να θέλει να συνεχίσει και πολλές φορές να είναι τελικά πολύ περήφανος για το αποτέλεσμα.
Όταν κάποιος αναγκάζεται να χρησιμοποιήσει το μη κυρίαρχο χέρι του, ενισχύονται οι νευρωνικές συνάψεις στον εγκέφαλο. Οπότε άρχισα να σκιτσάρω με το αριστερό μου χέρι, παρότι είμαι δεξιόχειρας. Είδα ότι δεν σκεφτόμουν τόσο το αποτέλεσμα, αφού έτσι κι αλλιώς θα ήταν «κακό», και από την στιγμή που ο έλεγχος και ο φόβος μειωνόταν, χαλάρωνα.
Πόσο προσωπική είναι αυτή η έκθεση; Υπάρχουν έργα που λειτουργούν σαν ημερολόγιο ή σαν καταγραφή μιας συγκεκριμένης περιόδου της ζωής σου;
Είναι προσωπική, αλλά όχι με την έννοια ενός ημερολογίου. Δεν καταγράφει συγκεκριμένα γεγονότα της ζωής μου ούτε προσπαθεί να αφηγηθεί μια συγκεκριμένη περίοδο. Σκιτσάρω πχ. στα ταξίδια μου, αλλά όχι απαραίτητα για να καταγράψω κάτι σημαντικό. Μπορεί απλώς να θέλω να χαλαρώσω ή να περάσει η ώρα ή γιατί είδα κάτι ενδιαφέρον. Όλα αυτά με βοηθούν να βλέπω και «εμένα». Τον τρόπο που σκέφτομαι, τι παρατηρώ, τι επιλέγω να κρατήσω, πού αφήνω το λάθος να μείνει και πού νιώθω την ανάγκη να εξηγήσω λίγο περισσότερο αυτό που έχω σκιτσάρει ή κεντήσει. Ακόμη και τα υφάσματα πάνω στα οποία κεντάω αυτά τα σκίτσα έχουν προκύψει από αυτή τη διαδικασία.
Επειδή τις περισσότερες φορές κεντάω στην παραλία, έκανα έρευνα για να βρω το κατάλληλο. Είναι μάλλον λίγο ανορθόδοξο να επιλέγεις το ύφασμα ενός έργου με βάση το αν θα τσαλακώνει εύκολα στην τσάντα παραλίας, αλλά κάπως έτσι λειτουργεί το project.
Ίσως γι’ αυτό το Left Hand Notes έχει για μένα τόσο μεγάλο ενδιαφέρον. Είναι ένας τρόπος να βλέπω τον δικό μου κόσμο και το μυαλό μου με λιγότερα φίλτρα.
Στα workshops δεν μαθαίνεις να σχεδιάζεις με το αριστερό χέρι, ή με το δεξί, αν είσαι αριστερόχειρας. Δοκιμάζεις να αφήσεις για λίγο στην άκρη τη σκέψη και να μην βασίζεσαι σε αυτό που ήδη ξέρεις. Είναι καταπληκτικό πόσο διαφορετικά αντιδρά ο καθένας σε αυτή την αλλαγή. Άλλος γελάει, άλλος εκνευρίζεται, άλλος προσπαθεί αμέσως να ελέγξει το αποτέλεσμα.
Τι θα ήθελες να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας;
Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να το δοκιμάσει, έστω και από περιέργεια, να χρησιμοποιήσει το «κακό» του χέρι. Περισσότερο από το να φύγει με ένα συγκεκριμένο μήνυμα, θα ήθελα να φύγει με μια μικρή διάθεση να δοκιμάσει (να κάνει) κάτι διαφορετικά. Η περιέργεια είναι για μένα ένα από τα πρώτα βήματα της δημιουργίας. Και η δημιουργία έχει κάτι πολύ θεραπευτικό, σε βγάζει για λίγο από τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεσαι συνήθως και σε βάζει σε μια διαφορετική σχέση με τον εαυτό σου και με αυτό που κάνεις.
Θα ήθελα ο θεατής να χρησιμοποιήσει ξανά τα χέρια του, να σκιτσάρει, να γράψει, να μουτζουρώσει, αντί να πληκτρολογεί ή να σκρολάρει. Μέσα από αυτό το παιχνίδι, να κάνει ένα «κακό» σχέδιο, να γελάσει και να ελευθερώσει λίγο το μυαλό του.
Και ίσως τελικά το Left Hand Notes να είναι η δική μου μικρή υπενθύμιση ότι, μέσα σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο γρήγορος, αυτοματοποιημένος και άψογα επεξεργασμένος, αξίζει να αφήνουμε χώρο και για κάτι που δεν είναι τέλειο, δεν είναι προβλέψιμο και φέρει ακόμη το ίχνος του ανθρώπου.
Πληροφορίες έκθεσης LEFT HAND NOTES
23 Σεπτεμβρίου – 03 Οκτωβρίου 2026.
Χώρος: Παράσχου 17, 11473 Αθήνα
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 18:00 – 21:30, Σάββατο: 12:00 – 16:00.
