Oι πρώτες διακοπές που έκανα μόνη μου δεν μετράνε. Ηταν καλοκαίρι της Β’ λυκείου και βρισκόμουν απλά στο εξοχικό μας, διαβάζοντας λατινικά για τις πανελλαδικές. Το επόμενο καλοκαίρι, της αποφοίτησης, πήρα τις φίλες μου και πήγα στο εξοχικό για μερικά Σαββατοκύριακα. Παρασκευή μεσημέρι φτάναμε με το ΚΤΕΛ στον Αγιο Νικόλαο. Κυριακή απογευματάκι επιστρέφαμε στο Ηράκλειο σε ημιλιπόθυμη κατάσταση, όχι από το hangover, αλλά από εκείνη τη λαχτάρα να ξενυχτήσεις χωρίς λόγο τρεις μέρες σερί, επειδή αν δεν το κάνεις θα χάσεις κάποια πολύτιμη στιγμή που θα σε συνοδεύει για πάντα στη ζωή σου.
Εκτοτε, οι καλοκαιρινές διακοπές μου έχουν αλλάξει μορφή τόσες φορές όσες και οι ώρες ύπνου που έχασα τη σεζόν 2001-2002. Οσο ήμουν φοιτήτρια, διακοπές σήμαινε επιστροφή στην ιδιαίτερη πατρίδα, κάποια πρακτική και ατελείωτες ώρες αράγματος. Μόλις έπιασα την πρώτη μου κανονική δουλειά, μετά το πτυχίο, κάπως «τράκαρα» με την πραγματικότητα και για πρώτη χρονιά στη ζωή μου έκανα διακοπές που κράτησαν μιάμιση μέρα. Ηταν μια πολύ εύστοχη προειδοποίηση για το τι θα επακολουθούσε.
Οταν είσαι πολύ νέος δεν αποδέχεσαι εύκολα ότι ενώ εσύ κάνεις σχέδια, η ζωή απλά συμβαίνει και θα κληθείς πολλές φορές να οργανώσεις την εξόρμησή σου χωρίς να μπορείς να λάβεις υπ’ όψιν παράγοντες όπως μια πλημμύρα στην Πράγα, ένα στραμπουληγμένο πόδι στην Ακτή Κονδύλη ή, πολύ απλά, η συσσωρευμένη κούραση που κουβαλάς όλη τη χρονιά και σε κλείνει στο δωμάτιο από τις 9 το βράδυ, όταν και ξαπλώνεις με ωτοασπίδες, μην τυχόν και περάσουν απέξω τίποτα «παλιόπαιδα» με θορυβώδη μηχανάκια.
Μέχρι όμως να συμβούν όλα αυτά, εσύ είσαι η «Χάιντι της Πάρου», που τρέχει στα σοκάκια ανέμελη και ποζάρει στον φωτογραφικό φακό, ελπίζοντας ότι έχει βάλει σωστά το φιλμ και ότι η κάμερα δεν τραβάει μόνο τζούφιες λήψεις. Και αντιμετωπίζεις τον ορισμό του first world problem όταν οι γονείς σου σε ενημερώνουν ότι δυστυχώς, αντί για την Ιταλία, φέτος θα πάτε στη Γαλλία, διότι δεν έχει πλέον διαθεσιμότητα το bus trip που ήθελες, κι εσύ σκέφτεσαι «γιατί σε μένα, τι έκανα για να το αξίζω όλο αυτό», κλαίγοντας πάνω από το χάρτη της Αιώνιας Πόλης και τρώγοντας, αντί για πίτσα ναπολιτάνα, μια κατεψυγμένη από το σούπερ μάρκετ.
Η τέλεια θερινή ανάμνηση, η ιδανική ταξιδιωτική συγκυρία, οι απόλυτες διακοπές, όλα αυτά είναι έννοιες που θα υλοποιηθούν λίγες φορές στη ζωή σου, ειδικά όταν συνειδητοποιήσεις τι συμβαίνει στον πραγματικό κόσμο.
Το δικό μου χαστούκι ήρθε το καλοκαίρι του 2010, όταν αναγκάστηκα, μεσούσης της άδειάς μου, να δουλέψω ως δικηγόρος για μια υπόθεση η οποία δεν είχε καμία επείγουσα φύση. Ηταν μάλλον ένα καψόνι ή τέλος πάντων μία ατυχής ιστορία, στο πλαίσιο της οποίας πέρασα μια βδομάδα πάνω από κάτι ακατανόητους φακέλους, με το περιεχόμενο των οποίων δεν είχα κανένα περιθώριο ουσιαστικής δουλειάς. Τότε κατέρρευσαν μέσα μου όλα.
Από εκείνη τη συνειδητοποίηση, ότι οποιοσδήποτε μπορεί να παρέμβει στις διακοπές σου και να τις κάνει άνω κάτω, τράβηξα απότομα τον λευκοπλάστη στην πληγή της τέλειας ανάμνησης, που στο μεταξύ θα κακοφόρμιζε, αν την άφηνα σκεπασμένη. Αποδέχτηκα την ατυχία μου, αποφάσισα να αλλάξω στο μέλλον αντικείμενο δουλειάς και, μόλις τελείωσε εκείνη η εβδομάδα, έφυγα για τις υπόλοιπες διακοπές μου. Επέστρεψα στη δουλειά κουρέλι. Κι από τότε έμαθα να κρατάω μικρό καλάθι, ίσα να χωράει την κάθε επόμενη ώρα άδειας.
Οι διακοπές είναι πράγματι μια επιχείρηση.
Απαιτούν αναζήτηση προορισμού, διαμονής, εισιτηρίων, διοργάνωση δραστηριοτήτων, δαπάνη χρημάτων και management προσδοκιών. Στατιστικά μιλώντας, ένα από τα παραπάνω θα πάει στραβά.
Το καράβι θα κουνάει πολύ, το δωμάτιο θα έχει κουνούπια, η Βιέννη θα έχει ψοφόκρυο, το Μαρόκο θα ψήνεται σαν κουσκούς σε σκεύος τανζίν, κάποιος θα γκρινιάξει που δεν πήγατε στο 146ο μουσείο αρχαίας ελληνικής τέχνης του Βερολίνου, κάποιος δεν θα θέλει να τρώει το μεσημέρι, κάποιος θα έχει εκτάκτως να κάνει δουλειά και θα χαλάσει τη σύνθεση της παρέας: αυτά, βέβαια, είναι τα πιο light πράγματα που μπορεί να συμβούν.
Διότι υπάρχει η πιθανότητα να ταξιδεύεις με μικρά παιδιά, και τότε όλα τα παραπάνω να σου φαίνονται ως τα νέα first world problems της ζωής σου. Απ’ όταν γέννησα μέχρι σήμερα έχουμε πάει με το παιδί σε συγκεκριμένα μέρη, μόνο εντός Ελλάδας, σε μικρές σχετικά αποστάσεις. Τα logistics, ειδικά την πρώτη φορά, μοιάζουν με παραγωγή επιπέδου Eras Tour της Taylor Swift. Πρέπει να σκεφτείς από το χαρτομάντιλο που θα πάρεις μαζί σου μέχρι τον 4ο εφεδρικό υπνόσακο, σε περίπτωση που οι άλλοι λερωθούν επειδή το παιδί θα αρρωστήσει ή θα ρίξει πάνω τον -κάποτε λαχταριστό- φραπέ σου, ο οποίος, μέχρι να οργανώσεις βαλίτσες, νεσεσέρ και ψυγειάκια, έχει πάρει τη θερμοκρασία λακκούβας στην Ομόνοια τον Δεκαπενταύγουστο.
Οταν έχεις να λύσεις εξίσωση για να υπολογίσεις πόσες πάνες, πόσα μωρομάντιλα, πόσα παιχνίδια και πόσα βιβλία θα χρειαστεί το καμάρι σου σε διαδρομή από την Αθήνα ως τα Τρίκαλα, αυτόματα οι προσδοκίες των διακοπών σου μετατρέπονται σε ένα ακόμα project, του οποίου το management θα ήθελες να μπορεί να αναλάβει κάποιος άλλος, αυτό όμως πολύ απλά δεν γίνεται. Οταν πρέπει το περιεχόμενο της βαλίτσας σου να σχεδιαστεί από ειδικό ενδυματολόγο, όχι για να είναι στη μόδα, αλλά για να μην ξεμείνεις στο τριήμερο μόνο με μπλουζάκια διακοσμημένα με ξεραμένα γάλατα, τότε σταματάς να έχεις προσδοκίες για τις διακοπές σου. Σου αρκεί να σκέφτεσαι ότι θα αλλάξεις παραστάσεις, θα δεις (ίσως) κάτι νέο, θα χαλαρώσεις λίγο (όταν με το καλό κοιμηθεί το παιδί) και, αν είσαι τυχερή, θα μείνεις και με ένα καθαρό outfit για την επιστροφή, ώστε να μην μπουγαδιάζεις με θέα τις ακτές της Πάργας.
Πλέον απλά δεν με νοιάζει. Παίρνω πέντε ρούχα (συν το απορρυπαντικό μου), κάνω όσο πιο καλή προετοιμασία γίνεται για να μη βρεθώ προ δυσάρεστων εκπλήξεων και ζω τη στιγμή. Αν δω ένα ουράνιο τόξο στο ΣΕΑ Μεγάρων, είμαι ευτυχισμένη. Αν κάνω μια βουτιά σε μια παραλία με ιδανική θερμοκρασία νερού, ευχαριστώ το σύμπαν που προσέχει άλλος το παιδί, κι έτσι μπορώ να μπω στη θάλασσα και να την απολαύσω. Δεν έχω, επίσης, περιθώρια για γκρίνιες και ιδιαίτερες προτιμήσεις. Αυτή η ταβέρνα υπάρχει μπροστά μας, σε αυτή θα φάμε. Δεν θα κάνουμε άλλη μία ώρα δρόμο, διότι το παιδάκι μαζί μας δεν θα αντέξει ως τότε. Κι αυτό είναι ΟΚ.
Ισως και όλες αυτές οι δυσκολίες να είναι μέρος του παιχνιδιού, να μας δένουν ως οικογένεια και να μας προπονούν για τις πιο ωραίες στιγμές ταξιδιού που θα ζήσουμε όταν ο μικρός θα μπορεί να είναι πιο συνεννοήσιμος, κι εμείς λιγότερο κουρασμένοι για να πάμε διακοπές μόνο μέχρι τα Μέθανα.
Φυσικά, δεν είμαστε μόνο εμείς σε αυτή την κατάσταση. Είτε έχεις παιδιά, είτε δεν έχεις, το κυνήγι της τέλειας στιγμής των διακοπών είναι μια παγίδα από την οποία πολύς κόσμος έχει καταφέρει να ξεφύγει, οργανώνοντας τις διακοπές του με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι τα παλιά, ανέμελα χρόνια.
Η δημοσιογράφος Σοφία, για παράδειγμα, δεν κλείνει ποτέ διακοπές με την κλασική έννοια. Συνήθως δεν έχει χρήματα για πολυήμερες εξορμήσεις κι έτσι προτιμάει να φιλοξενηθεί σε κάποιο φιλικό σπίτι, με αφορμή έναν γάμο ή μια συναυλία. Ενίοτε, αν βρει φθηνά εισιτήρια, τα κλείνει on the spot και επισκέπτεται φίλους που ζουν μόνιμα στο εξωτερικό. Μέχρι στιγμής, έχει καταφέρει με αυτό τον τρόπο να περάσει πολύ ωραίες και ξεκούραστες διακοπές και μάλιστα να γνωρίσει κόσμο που υπό άλλες συνθήκες δεν θα συναντούσε ποτέ.
Η Ειρήνη, στέλεχος σε επιχείρηση, έβαζε παλιά τον πήχη πολύ ψηλά: «Περίμενα οι διακοπές να είναι κάτι μαγικό, που θα αλλάξει την εμφάνισή μου, την ερωτική μου ζωή, το ύψος μου, που λέει ο λόγος. Οταν άρχισαν να γίνονται ανάγκη συνειδητοποίησα αργά και σταθερά ότι οι μικρές στιγμές είναι τα πάντα και όχι οι κοσμογονικές εμπειρίες. Γιατί μέσα στην υπόλοιπη χρονιά έπαιρνα ενέργεια από τον υπνάκο στην αιώρα και την τότε σύνθεση της παρέας».
Η δικηγόρος Μαίρη, εξαιτίας του νευρικού χαρακτήρα του συντρόφου της, και των παιδιών της, που βρίσκονται στην εφηβεία, βιώνει συχνά την πιο δοκιμασμένη συνταγή της ματαίωσης: «Εκρήξεις θυμού που πυροδοτούνται ακόμα και εξαιτίας ενός παγωτού πριν από το φαγητό ή με την παραμικρή διαφωνία για την ώρα που θα κλείσουμε τραπέζι στην ταβέρνα της προτίμησής μας – διότι ο υπερτουρισμός μάς έχει φορτώσει και αυτό το άγχος». Αν σε αυτά προσθέσεις τις επαγγελματικές υποχρεώσεις ανθρώπων σε θέσεις ευθύνης, έχεις γύρω σου πολλά παραδείγματα οικογενειών που «απλώς ήρθαν για να τσακωθούν σε μια νέα τοποθεσία».
Η Ντέπη, εικαστικός, πιστεύει ακράδαντα ότι το τρίπτυχο διακοπών, παιδιών και προσδοκιών είναι κάτι άπιαστο: «Πριν φύγουμε έχω στο μυαλό μου ότι δεν γίνεται να τα έχω όλα υπό έλεγχο. Αφήνω το χρόνο να κυλήσει χωρίς οργάνωση. Και φυσικά δεν έχω στο μυαλό μου όλα να είναι τέλεια. Τις στιγμές και τις αναμνήσεις τις φτιάχνουν οι ατελείς στιγμές μας».
Είκοσι πέντε χρόνια μετά από εκείνες τις πρώτες, ανοργάνωτες διακοπές μου, σκέφτομαι ότι καμία στιγμή τους δεν με συνόδεψε μέχρι σήμερα στη ζωή μου, εκτός από το διάχυτο συναίσθημα της ανεμελιάς τους. Γι’ αυτό και καλώς δεν κοιμόμουν περισσότερο. Δεν είδα κάτι νέο, δεν έμαθα τίποτα χρήσιμο, ούτε καν ξεκουράστηκα. Εζησα όμως τις στιγμές όπως ήρθαν, ακόμα κι αν δεν θυμάμαι τίποτα από αυτές. Ίσως αυτό να είναι και το νόημα των διακοπών, η «ελαφρά αμνησία», που πηγάζει από τις ωραίες στιγμές που πέρασαν και χάθηκαν στην άμμο.
Photos: Getty Images
