Με κεντρικό ερώτημα «Τι μένει αν αφαιρέσεις το προφανές;», το Beyond Borders επιστρέφει με την 11η διοργάνωσή του. Μετατρέπει για ενδέκατη συνεχή χρονιά το Καστελλόριζο σε σημείο συνάντησης δημιουργών, επαγγελματιών και κοινού από όλο τον κόσμο και επιβεβαιώνει ότι το ντοκιμαντέρ δεν αποτελεί μόνο μέσο καταγραφής της πραγματικότητας αλλά και πράξη ευθύνης συμμετοχής και βαθύτερης κατανόησης του κόσμου που μοιραζόμαστε.
H φετινή διοργάνωση επιλέγει να στρέψει το βλέμμα της σε όσα συχνά παραμένουν αθέατα: στις ανθρώπινες εμπειρίες που διαφεύγουν των κυρίαρχων αφηγήσεων, στις λεπτές αποχρώσεις της Ιστορίας και στη δύναμη που έχει το ντοκιμαντέρ να δημιουργεί χώρο για διάλογο, κριτική σκέψη και ουσιαστική κατανόηση. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, οι ανθρωπιστικές κρίσεις και η αμφισβήτηση θεμελιωδών αξιών επαναπροσδιορίζουν τη συλλογική μας πραγματικότητα, το Beyond Borders παραμένει πιστό στην αποστολή του: να αναδεικνύει ιστορίες που υπερβαίνουν σύνορα, στερεότυπα και βεβαιότητες, υπερασπίζοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία έκφρασης και την ιστορική μνήμη. Κύριος θεσμικός εταίρος του είναι το ΕΚΚΟΜΕΔ, ο κρατικός φορέας που έχει ως αποστολή του την προώθηση της ελληνικής οπτικοακουστικής παραγωγής σε Ελλάδα και εξωτερικό.
H φετινή διοργάνωση επιλέγει να στρέψει το βλέμμα της σε όσα συχνά παραμένουν αθέατα: στις ανθρώπινες εμπειρίες που διαφεύγουν των κυρίαρχων αφηγήσεων, στις λεπτές αποχρώσεις της Ιστορίας και στη δύναμη που έχει το ντοκιμαντέρ να δημιουργεί χώρο για διάλογο, κριτική σκέψη και ουσιαστική κατανόηση.
Η φετινή θεματική αντανακλάται και στην ίδια την πορεία του φεστιβάλ. Αντιμέτωπο με σημαντικές οικονομικές προκλήσεις και με τη διαρκώς αυξανόμενη επισφάλεια των πολιτιστικών πόρων, το Beyond Borders κλήθηκε φέτος να επαναπροσδιορίσει τα ουσιώδη στοιχεία της ύπαρξής του. Όταν αφαιρούνται οι βεβαιότητες, οι δεδομένες χρηματοδοτήσεις και οι σταθερές του παρελθόντος, τι είναι εκείνο που παραμένει; Ποιος είναι ο πυρήνας που εξακολουθεί να δίνει νόημα και προοπτική σε έναν πολιτιστικό θεσμό;
Από αυτόν ακριβώς τον προβληματισμό αντλεί έμπνευση και η φετινή οπτική ταυτότητα της διοργάνωσης, σχεδιασμένη από την Polkadot Design. Η αφαίρεση μετατρέπεται σε δημιουργική πράξη. Ο περιορισμός γίνεται γλώσσα. Το κενό δεν αντιμετωπίζεται ως έλλειμμα αλλά ως πεδίο δυνατοτήτων, ως χώρος όπου αναδεικνύονται με μεγαλύτερη καθαρότητα οι ιδέες, οι άνθρωποι και οι αξίες που συγκροτούν το Φεστιβάλ. Όπως δηλώνει η Ειρήνη Σαρίογλου, καλλιτεχνική διευθύντρια του Beyond Borders: «Το κεντρικό μας ερώτημα λειτουργεί ως αφετηρία αναστοχασμού και καλλιτεχνικής διερεύνησης».
Το φεστιβάλ έλαβε φέτος 634 ταινίες από 156 χώρες (375 ταινίες μεσαίου και μεγάλου μήκους και 259 μικρού μήκους). Από τις 42 που προκρίθηκαν να διαγωνιστούν, οι 35 προβάλλονται σε ελληνική, διεθνή και παγκόσμια πρεμιέρα, ενώ πολλές από αυτές έχουν ταξιδέψει στα μεγαλύτερα κινηματογραφικά φεστιβάλ του κόσμου όπως το Βερολίνο, το Λοκάρνο, το Άμστερνταμ (IDFA), η Κοπεγχάγη (CPΗ:DOX) κ.ά. Φορέας διοργάνωσης είναι το Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ), ενώ πολύτιμη είναι η συνδρομή φορέων παγκόσμιου βεληνεκούς (όπως FIPRESCI, ZDF, ARTE, RAI TV, Al Jazeera, Swiss Films, IDF Prague, κ.ά.).
Το Beyond Borders θα φιλοξενήσει και φέτος τρεις διαφορετικές σκηνές προβολών: Το Κυρίως Διαγωνιστικό Τμήμα, το οποίο περιλαμβάνει 18 ταινίες ντοκιμαντέρ μεσαίου και μεγάλου μήκους (ανάμεσά τους 3 ελληνικές παραγωγές), και το μicro Διαγωνιστικό Τμήμα, το οποίο περιλαμβάνει 24 ταινίες ντοκιμαντέρ μικρού μήκους (ανάμεσα τους 5 ελληνικές παραγωγές και συμπαραγωγές). Τρίτη σκηνή προβολών, εκτός διαγωνιστικού προγράμματος, το Πανόραμα, με 14 ταινίες μικρού, μεσαίου και μεγάλου μήκους, όπου θα φιλοξενούνται καθημερινά κινηματογραφικά αφιερώματα και ταινίες με δυνατό αποτύπωμα. Κεντρικός άξονας του φετινού Πανοράματος είναι το αφιέρωμα στο ελβετικό ντοκιμαντέρ, σε συνεργασία και με την υποστήριξη της Swiss Films.
Το φεστιβάλ έλαβε φέτος 634 ταινίες από 156 χώρες (375 ταινίες μεσαίου και μεγάλου μήκους και 259 μικρού μήκους). Από τις 42 που προκρίθηκαν να διαγωνιστούν, οι 35 προβάλλονται σε ελληνική, διεθνή και παγκόσμια πρεμιέρα, ενώ πολλές από αυτές έχουν ταξιδέψει στα μεγαλύτερα κινηματογραφικά φεστιβάλ του κόσμου.
Στο πλαίσιο της εξωστρέφειας και των συνεργειών με διεθνείς φορείς πολιτισμού και έρευνας, θα φιλοξενήσει εκπροσώπους από ένα τιμώμενο ΜΜΕ, ένα τιμώμενο ακαδημαϊκό ίδρυμα και ένα τιμώμενο κινηματογραφικό φεστιβάλ. Τιμώμενη χώρα είναι η Ελβετία, τιμώμενα ΜΜΕ το Al Jazeera Documentary (Κατάρ) και ο ραδιοτηλεοπτικός σταθμός Alpha TV. Τιμώμενο φεστιβάλ θα είναι ένα από τα μεγαλύτερα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ του κόσμου, το Visions du Réel, ενώ τιμώμενο ακαδημαϊκό ίδρυμα το HEAD- Genève.
Στα δύο διαγωνιστικά τμήματα απονέμονται συνολικά δέκα βραβεία, όπως το Χρυσό (Grand Prix, 2.000 ευρώ), τo Αργυρό και το Χάλκινο Στεφάνι Μεγίστης (1.500 και 750 ευρώ αντίστοιχα) με τη χορηγία της ΕΡΤ για την καλύτερη ταινία που πραγματεύεται ιστορικά γεγονότα και προσωπικότητες, τρέχοντα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με οποιαδήποτε μορφή και τρόπο. Το Βραβείο ΕΚΚΟΜΕΔ, χορηγία του ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece, απονέμεται στο καλύτερο ντοκιμαντέρ Έλληνα σκηνοθέτη (1.000).
Την Κριτική Επιτροπή του Κυρίως Διαγωνιστικού Τμήματος συγκροτούν καταξιωμένοι επαγγελματίες από το χώρο του κινηματογράφου και των οπτικοακουστικών τεχνών. Πρόεδρος είναι ο Christian Frei, σκηνοθέτης και παραγωγός με πολυετή παρουσία και αναγνώριση στην διεθνή κινηματογραφική σκηνή. Την Κριτική Επιτροπή του Διαγωνιστικού Τμήματος μicro συγκροτούν προσωπικότητες από το χώρο της δημοσιογραφίας και του κινηματογράφου, με πρόεδρο την Michaela Kolster, δημοσιογράφο και διευθύντρια προγράμματος του ZDF/PHOENIX. Στην Επιτροπή FIPRESCI συμμετέχουν οι κριτικοί κινηματογράφου Paolla Casella, Nino Kovacic και Ρόμπυ Εκσιέλ.
Η τελετή έναρξης και λήξης της 11ης διοργάνωσης του Beyond Borders αποκτά φέτος ξεχωριστή σημασία, καθώς και οι δύο ταινίες ντοκιμαντέρ που θα προβληθούν αποτελούν έργα των ίδιων των αναπτυξιακών προγραμμάτων του Φεστιβάλ. Συγκεκριμένα, την αυλαία ανοίγει η ταινία «Where Shadows Rest» της Μαριάννας Οικονόμου, η οποία ολοκληρώθηκε με την υποστήριξη του Beyond Borders Co-Production Forum. Ενώ η 11η έκδοση θα ολοκληρωθεί με την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας «Island Me A Film» της Danae Elon, ένα κινηματογραφικό πορτρέτο με επίκεντρο το ίδιο το Καστελλόριζο, που αναδεικνύει την ιστορία, τη μνήμη και τη μοναδική ταυτότητα του ακριτικού νησιού. Η ταινία αναπτύχθηκε και ολοκληρώθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Beyond Storytelling, με τη συμμετοχή των Danae Elon, Uri Cohen και Liselle Mei.
Η τελετή έναρξης και λήξης της 11ης διοργάνωσης του Beyond Borders αποκτά φέτος ξεχωριστή σημασία, καθώς και οι δύο ταινίες ντοκιμαντέρ που θα προβληθούν αποτελούν έργα των ίδιων των αναπτυξιακών προγραμμάτων του Φεστιβάλ.
Φέτος, επίσης, εγκαινιάζει την πιλοτική πρωτοβουλία του Co-Production Development Forum, όπου Έλληνες δημιουργοί και παραγωγοί θα έχουν τη μοναδική ευκαιρία να πραγματοποιήσουν κατ’ ιδίαν συναντήσεις δικτύωσης με διεθνείς commissioning editors, sales agents και εκτελεστικούς παραγωγούς από κορυφαίους οργανισμούς (ARTE, Al Jazeera, ΖDF, ΕΡΤ) υπό την καθοδήγηση του Rudy Buttignol C.M., και να αναπτύξουν τις επιλεγμένες προτάσεις τους. Αναπόσπαστο τμήμα του φεστιβάλ είναι και το διήμερο Audiovisual Pitching Lab, στο οποίο παρουσιάζονται διαδικτυακά 12 projects απ’ όλο τον κόσμο. Κορυφαίοι επαγγελματίες από τον χώρο της κινηματογραφικής βιομηχανίας συμβάλλουν έτσι καθοριστικά στη διαμόρφωση και στην υλοποίηση του μελλοντικού κινηματογραφικού γίγνεσθαι.
Τι άλλο περιλαμβάνει το φεστιβάλ;
– Ένα πρωτοποριακό συνεργαζόμενο Δίκτυο Κινηματογραφικών Σχολών, με μερικές από τις σημαντικότερες σχολές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής, της Νότιας Αμερικής, της Αυστραλίας και της Ασίας.
–Masterclasses με διακεκριμένους δημιουργούς από το χώρο του ντοκιμαντέρ.
–Παράλληλες δράσεις: Κατά τη διάρκειά του θα προβληθούν ντοκιμαντέρ από παιδιά για παιδιά σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων υπό την αιγίδα του ΕΚΚΟΜΕΔ, θα πραγματοποιηθούν τρεις βιβλιοπαρουσιάσεις και θα είναι ελεύθερα προσβάσιμη η εικαστική έκθεση του γλύπτη Αλέξανδρου Ζυγούρη στο νησί. Το Beyong Borders πλαισιώνουν, τέλος, παιδικά εκπαιδευτικά εργαστήρια βιβλιοδεσίας, σκακιού και παραδοσιακών χορών.
Info
Το Φεστιβάλ τελεί υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας. Κύριος Θεσμικός Εταίρος του Φεστιβάλ είναι το ΕΚΚΟΜΕΔ, ενώ η 11η διοργάνωση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Βουλής των Ελλήνων, του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών, της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης, του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, του Ιδρύματος Λάτση, του ZDF, της Swiss Films, της Πρεσβείας της Γερμανίας στην Αθήνα, της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Αθήνα και της Πρεσβείας της Σλοβακίας στην Αθήνα.
