Η επιστροφή στα θρανία δεν σημαίνει μόνο σχολικές τσάντες, βιβλία και ξυπνητήρια. Για παιδιά και γονείς σημαίνει επίσης περισσότερη ψηφιακή επικοινωνία, με τις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων να αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.
Μαζί με την ευκολία της άμεσης επικοινωνίας, όμως, έρχονται και κίνδυνοι, όπως ανεπιθύμητες επαφές, spam, phishing, διαδικτυακός εκφοβισμός και η κακή χρήση προσωπικών δεδομένων, από φωτογραφίες μέχρι πληροφορίες σχετικά με την τοποθεσία.
Με αφορμή τη νέα σχολική χρονιά, η Rakuten Viber συγκεντρώνει μια σειρά από πρακτικές συμβουλές και ρυθμίσεις που μπορούν να αξιοποιήσουν οι οικογένειες, ώστε να ενισχύσουν την προστασία τους στο ψηφιακό περιβάλλον.

Οι γονείς αναγνωρίζουν το ψηφιακό χάσμα
Τα στοιχεία από δημοσκοπήσεις στο επίσημο κανάλι Rakuten Viber Ελλάδα, με 1,86 εκατομμύρια μέλη, δείχνουν ότι υπάρχει σημαντική διαφορά στην εξοικείωση γονέων και παιδιών με την τεχνολογία.
Το 65% των γονέων που συμμετείχαν δηλώνει ότι τα παιδιά τους είναι πιο εξοικειωμένα με την τεχνολογία, ενώ μόλις το 26% θεωρεί τον εαυτό του πιο ενημερωμένο. Την ίδια στιγμή, το 56% αναφέρει ότι συζητά με τα παιδιά του για την online συμπεριφορά, το απόρρητο και την ασφάλεια.
Υπάρχει, ωστόσο, περιθώριο για περισσότερη ενημέρωση. Το 15% των γονέων δεν έχει ανοίξει ποτέ συζήτηση με τα παιδιά του για αυτά τα ζητήματα, ενώ ένα επιπλέον 10% έχει σταματήσει να το κάνει επειδή τα παιδιά δεν δείχνουν πλέον ενδιαφέρον.
Αντίστοιχα, αρκετές από τις διαθέσιμες λειτουργίες ασφαλείας παραμένουν σχετικά άγνωστες. Για παράδειγμα, ενώ το 32% έχει χρησιμοποιήσει τον αποκλεισμό επιθετικών χρηστών, μόλις το 9% γνωρίζει το Caller ID και το 12% τη δυνατότητα περιορισμού της ορατότητας της φωτογραφίας προφίλ.

Οι ρυθμίσεις που αξίζει να ελέγξετε
Η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο προσεκτικοί είμαστε όταν χρησιμοποιούμε μια εφαρμογή. Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι ρυθμίσεις απορρήτου που έχουμε ενεργοποιημένες.
1. Κρύψτε την online παρουσία σας
Το Viber δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να περιορίσουν τις ενδείξεις που δείχνουν πότε είναι online ή αν έχουν διαβάσει ένα μήνυμα.
Για να το ρυθμίσετε:
Settings → Privacy → απενεργοποίηση των ενδείξεων “Seen” και “Online”.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι πληροφορίες που μπορούν να βλέπουν άλλοι σχετικά με τη δραστηριότητα του χρήστη.
2. Περιορίστε ποιος βλέπει τη φωτογραφία προφίλ
Η φωτογραφία προφίλ είναι ένα ακόμη στοιχείο που μπορεί να αξιοποιηθεί από αγνώστους. Ειδικά στην περίπτωση των παιδιών, ο περιορισμός της ορατότητάς της μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ανεπιθύμητης προσοχής ή κακής χρήσης μιας φωτογραφίας.
Η σχετική ρύθμιση βρίσκεται στη διαδρομή:
More → Settings → Privacy → απενεργοποίηση του “Show your photo”.
3. Ελέγξτε τα μηνύματα από αγνώστους
Δεν χρειάζεται κάθε άγνωστος αποστολέας να αποκτά άμεση πρόσβαση στις συνομιλίες σας.
Οι προσκλήσεις σε ομαδικές συνομιλίες ή κανάλια από άτομα που δεν βρίσκονται στο βιβλίο επαφών διαχωρίζονται από τις κανονικές συνομιλίες. Τα μηνύματα από άγνωστες επαφές εμφανίζονται θολά και μεταφέρονται στον φάκελο “Message Requests”.
Ο χρήστης μπορεί στη συνέχεια να εξετάσει το μήνυμα και να επιλέξει αν θα το απορρίψει, θα αποκλείσει ή θα αναφέρει τον αποστολέα.
4. Μπλοκάρετε ανεπιθύμητους χρήστες
Σε περίπτωση επιθετικής ή ανεπιθύμητης συμπεριφοράς, ο αποκλεισμός ενός χρήστη σταματά την περαιτέρω επικοινωνία.
Ένας αποκλεισμένος χρήστης δεν μπορεί να στείλει μηνύματα, να προσθέσει τον χρήστη σε ομάδες ή να δει την κατάσταση σύνδεσης και τη φωτογραφία προφίλ του.
Η λίστα των αποκλεισμένων χρηστών βρίσκεται στις ρυθμίσεις απορρήτου και μπορεί να ελεγχθεί και να διαχειριστεί ανά πάσα στιγμή.
5. Ενεργοποιήστε το Caller ID και την προστασία από spam
Ένα ακόμη επίπεδο προστασίας αφορά τις εισερχόμενες κλήσεις και τα ύποπτα μηνύματα.
Η Viber αναφέρει ότι χρησιμοποιεί αυτοματοποιημένα συστήματα για τον εντοπισμό ύποπτων κλήσεων, phishing links και πιθανών απατών.
Οι σχετικές επιλογές βρίσκονται στη διαδρομή:
Settings → Calls and messages → Caller ID για συσκευές Android
και
Settings → Calls and messages → Auto spam check για iOS και Android.
Οι λειτουργίες αυτές μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό και την επισήμανση ύποπτων εισερχόμενων επικοινωνιών.
6. Περιορίστε ποιος μπορεί να σας προσθέτει σε ομάδες
Οι ομαδικές συνομιλίες μπορούν να αποτελέσουν πηγή ανεπιθύμητου ή ακατάλληλου περιεχομένου. Για τον λόγο αυτό, οι γονείς μπορούν να ελέγξουν ποιος έχει τη δυνατότητα να προσθέτει τα μέλη της οικογένειας σε ομάδες.
Η σχετική επιλογή βρίσκεται στη διαδρομή:
Settings → Privacy → Control who can add you to groups → “My contacts”.
Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση, οι προσκλήσεις περιορίζονται στις επαφές του χρήστη.

Η τεχνολογία είναι μόνο ένα μέρος της προστασίας
Οι ρυθμίσεις ασφαλείας μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα σημαντικό επιπλέον επίπεδο προστασίας, όμως δεν αντικαθιστούν την ενημέρωση και την υπεύθυνη online συμπεριφορά.
Η συζήτηση γονέων και παιδιών για το τι πρέπει να αποφεύγουν online, πώς αναγνωρίζουν μια ύποπτη επικοινωνία και πότε πρέπει να ζητήσουν βοήθεια παραμένει κρίσιμη.
Σύμφωνα με τη Rakuten Viber, προς αυτή την κατεύθυνση αναμένεται να συμβάλει και το επερχόμενο διαδραστικό chatbot της, το οποίο θα βοηθά τις οικογένειες να αναγνωρίζουν περιστατικά phishing και cyberbullying, να προστατεύουν τα προσωπικά τους δεδομένα και να αποκτούν μεγαλύτερη επίγνωση των κινδύνων του ψηφιακού περιβάλλοντος.
Η «ψηφιακή επιστροφή στα θρανία», επομένως, μπορεί να ξεκινήσει και από κάτι πολύ απλό: έναν έλεγχο των ρυθμίσεων απορρήτου και μια ανοιχτή συζήτηση στην οικογένεια για την ασφάλεια στο διαδίκτυο.



