Η περιεμμηνόπαυση, όπως ονομάζεται η περίοδος πριν από την εμμηνόπαυση, που μπορεί να κρατήσει έως και δέκα χρόνια, έχει μεν συμπτώματα, τα οποία όμως ίσως να μην εμφανίζονται σταθερά. Το μόνο απόλυτα σαφές διαγνωστικό κριτήριο αφορά εκείνο της εμμηνόπαυσης, που σηματοδοτείται ως η συμπλήρωση δώδεκα μηνών από την τελευταία περίοδο – και διαπιστώνεται, βέβαια, αναδρομικά, πολλούς μήνες αφού οι ωοθήκες έχουν σταματήσει να παράγουν οιστρογόνα.
Η περιεμμηνόπαυση είναι όμως μια πιο περίπλοκη υπόθεση. Αρχίζει, κατά μέσο όρο, στα 47 χρόνια και χαρακτηρίζεται κυρίως από αλλαγές στον κύκλο μας. «Η μεγαλύτερη αλλαγή που μπορεί να δούμε είναι να παραλείψουμε έναν κύκλο» όπως εξηγεί η καθηγήτρια μαιευτικής και γυναικολογίας Nanette Santoro, ερευνήτρια της εμμηνόπαυσης στην Ιατρική Σχολή Anschutz του Πανεπιστημίου του Κολοράντο.
Τα πρώτα συμπτώματα παρουσιάζονται κατά μέσο όρο τέσσερα χρόνια πριν από την τελευταία περίοδο, αλλά αυτό το διάστημα διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Στην αρχή της περιεμμηνόπαυσης, η έμμηνος ρύση μπορεί να έρθει μία εβδομάδα νωρίτερα ή αργότερα και να χαρακτηρίζεται από πιο βαριά ή ελαφριά αιμορραγία από ό,τι συνήθως. Επίσης, περίπου το 40% των γυναικών έχει εξάψεις.
Τα πρώτα συμπτώματα παρουσιάζονται κατά μέσο όρο τέσσερα χρόνια πριν από την τελευταία περίοδο, αλλά αυτό το διάστημα διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Στην αρχή της περιεμμηνόπαυσης, η έμμηνος ρύση μπορεί να έρθει μία εβδομάδα νωρίτερα ή αργότερα και να χαρακτηρίζεται από πιο βαριά ή ελαφριά αιμορραγία
Αργότερα, οι περίοδοι αραιώνουν – κάποιες φορές απέχουν μεταξύ τους δύο μήνες. Τότε οι εξάψεις κλιμακώνονται και παρουσιάζονται περίπου στο 80% των γυναικών. Συχνά εμφανίζονται και άλλα συμπτώματα, όπως κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου, κολπική ξηρότητα, αίσθημα καύσου ή φαγούρα στο αιδοίο.
Η αιτία αυτών των συμπτωμάτων είναι η πτώση των επιπέδων των οιστρογόνων στο αίμα, με την επιβράδυνση της ωοθηκικής λειτουργίας. Και λιγότερα οιστρογόνα σημαίνει λιγότερες περίοδοι. Τα οιστρογόνα, επίσης, ελέγχουν περιοχές του νευρικού συστήματος που συνδέονται με τη ρύθμιση της θερμοκρασίας και τον ύπνο, αλλά και την κυτταρική λειτουργία που συμβάλλει στη διατήρηση της ελαστικότητας και της κυκλοφορίας του αίματος στα γεννητικά όργανα.
«Αν είμαστε άνω των 45 ετών και αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας στα παραπάνω συμπτώματα, καλό είναι να το συζητήσουμε με τον γιατρό μας», συμβουλεύει η Santoro.
Ακόμα όμως και οι ορμονικές εξετάσεις δεν είναι απόλυτα αξιόπιστες, καθώς στη διάρκεια της περιεμμηνόπαυσης τα οιστρογόνα παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις και μπορεί να μετρηθούν σε φυσιολογικά επίπεδα.
Ακόμα και οι ορμονικές εξετάσεις δεν είναι απόλυτα αξιόπιστες, καθώς στη διάρκεια της περιεμμηνόπαυσης τα οιστρογόνα παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις και μπορεί να μετρηθούν σε φυσιολογικά επίπεδα.
Ίσως επίσης χρειαστεί να διερευνηθούν προβλήματα υγείας που μπορεί να εμφανιστούν στη μέση ηλικία και παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα (διαταραχές κύκλου και διάθεσης, εξάψεις), όπως ο διαβήτης και διαταραχές του θυρεοειδούς.
Τα καλά νέα είναι ότι τα περισσότερα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης μπορεί να περιοριστούν με ορμονικές και μη θεραπείες που θα συστήσει ο γιατρός μας. Φυσικά αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως ο επαρκής ύπνος, η διακοπή του καπνίσματος, η συστηματική άσκηση και η υγιεινή διατροφή βοηθούν όχι μόνο στην περιεμμηνόπαυση αλλά συνολικά την υγεία.
