Η επιστήμη δικαιώνει όσους λένε πως η τέχνη θεραπεύει. Σύμφωνα με μελέτη του King’s College London, η παρατήρηση αυθεντικών έργων τέχνης σε γκαλερί δεν βελτιώνει μόνο τη διάθεση, αλλά επηρεάζει θετικά και τη φυσιολογία του σώματος. Για την ακρίβεια, δείχνει ότι η επαφή με την τέχνη έχει άμεση και μετρήσιμη επίδραση στο σώμα, μειώνοντας τα επίπεδα άγχους και φλεγμονής. Τα έργα ζωγραφικής των Manet, Van Gogh και Gauguin δεν είναι απλώς πηγή έμπνευσης, αλλά αποδεικνύονται και σύμμαχοι της καλής υγείας.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή 50 ατόμων ηλικίας 18 έως 40 ετών, οι οποίοι παρακολούθησαν πέντε πίνακες για τρία λεπτά τον καθένα, σε μια συνεδρία διάρκειας 20 λεπτών. Οι μισοί συμμετέχοντες είδαν τα πρωτότυπα έργα στο Courtauld Gallery του Λονδίνου, ενώ οι υπόλοιποι παρακολούθησαν πιστά αντίγραφα σε ουδέτερο περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι ερευνητές μέτρησαν τον καρδιακό ρυθμό και τη θερμοκρασία του δέρματος των συμμετεχόντων μέσω ψηφιακών ρολογιών, ενώ έλαβαν και δείγματα σάλιου πριν και μετά τη συνεδρία, για να υπολογίσουν τα επίπεδα της ορμόνης του στρες, κορτιζόλης.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Τα αποτελέσματα
Οι αλλαγές στους συμμετέχοντες που παρακολούθησαν τα αυθεντικά έργα ήταν εντυπωσιακές και άμεσες. Η κορτιζόλη μειώθηκε κατά 22%, ενώ οι δείκτες φλεγμονής που συνδέονται με παθήσεις όπως καρδιοπάθειες, διαβήτης και κατάθλιψη μειώθηκαν έως και 30%. Στην ομάδα που παρακολούθησε τα αντίγραφα δεν παρατηρήθηκε καμία μεταβολή.
Ο Dr Tony Woods, επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε στο Sky News: «Η διαφορά ανάμεσα στο να βλέπεις την τέχνη από κοντά και στο να κοιτάς αντίγραφα σε ένα εργαστήριο ήταν τεράστια».
Τέχνη με συνταγή του γιατρού
Η ανακάλυψη έρχεται να ενισχύσει την πολιτική του βρετανικού νοσοκομειακού συστήματος, NHS, που επεκτείνει τη χρήση της λεγόμενης «social prescribing», δηλαδή των προτάσεων αντί για φαρμακευτικών αγωγών, δραστηριοτήτων, όπως επισκέψεις σε μουσεία και γκαλερί, για τη βελτίωση της ψυχικής και σωματικής υγείας.
«Η κυβερνητική στρατηγική για την υγεία βασίζεται στην πρόληψη», πρόσθεσε ο Woods. «Η τέχνη είναι μια επένδυση με σημαντική απόδοση, γιατί κρατά τους ανθρώπους έξω από τα νοσοκομεία».
Περισσότερα από 1,5 εκατομμύρια άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο συμμετείχαν σε προγράμματα κοινωνικής συνταγογράφησης μέσα στο τελευταίο έτος, και το NHS England έχει ως στόχο να προσφέρει τη δυνατότητα αυτή σε κάθε πολίτη. Ο επικεφαλής της μελέτης επιβεβαίωσε ότι τα επόμενα βήματα της έρευνας θα επικεντρωθούν στη διάρκεια των θετικών επιδράσεων και στην επίδραση της τέχνης σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Η εμπειρία μέσα από τα μάτια των επισκεπτών
Ο ηθοποιός και λάτρης της τέχνης Russell Tovey, συμπαρουσιαστής του podcast Talk Art, μίλησε στο Sky News για το αγαπημένο του έργο στο μουσείο – το Self-Portrait with Bandaged Ear (1889) του Van Gogh. «Μπορείς να δεις τις πινελιές, τα χρώματα, την κλίμακα, να φανταστείς τη ζωή του εκείνη την εποχή. Όλα αυτά σου αποκαλύπτουν τον ίδιο τον πίνακα», είπε, προσθέτοντας πως «η τέχνη είναι σύμφυτη με την ανθρώπινη φύση και μας δείχνει ποιοι είμαστε».
Ο Tovey πιστεύει ότι η επίσκεψη σε γκαλερί είναι εξίσου σημαντική για την υγεία όσο και η άσκηση. «Αν τρέφεσαι σωστά, πηγαίνεις γυμναστήριο και επισκέπτεσαι τακτικά μουσεία, η υγεία σου θα εκτοξευθεί».
Ο συμπαρουσιαστής του, γκαλερίστας Robert Diament, συμφώνησε: «Είναι σημαντικό να επιβραδύνεις λίγο. Μια βόλτα σε μουσείο μπορεί να γίνει μέρος της φροντίδας του εαυτού σου. Βελτιώνει τη ζωή σου».
Οι ίδιοι οι επισκέπτες φαίνεται να επιβεβαιώνουν τα ευρήματα. Ο 10χρονος Charlie από το Λονδίνο είπε ότι η τέχνη «με κάνει να νιώθω ήρεμος και με τραβάει μέσα της». Ο πατέρας του, Patrick, πρόσθεσε: «Όταν τα βλέπεις σε οθόνη ή σε βιβλίο, δεν παίρνεις ποτέ την ίδια αίσθηση».
Ο Taeseok, φοιτητής καλών τεχνών από το Άμστερνταμ, περιέγραψε την εμπειρία του να στέκεται μπροστά σε ένα έργο χωρίς περισπασμούς: «Όλα γύρω σου σταματούν να έχουν σημασία. Είσαι εσύ και το έργο».
View this post on Instagram
Ενίσχυση για τα μουσεία
Σε μια περίοδο που τα μουσεία αντιμετωπίζουν αυξανόμενα κόστη και μείωση επισκεψιμότητας, τα αποτελέσματα της μελέτης δίνουν μια νέα ελπίδα. Η Jenny Waldman, διευθύντρια του οργανισμού Art Fund της Βρετανίας, δήλωσε: «Οι γκαλερί και τα μουσεία δημιουργήθηκαν εδώ και αιώνες με την πεποίθηση ότι ωφελούν τους ανθρώπους. Τώρα έχουμε επιτέλους την επιστημονική απόδειξη ότι είχαν δίκιο».
Ο οργανισμός Art Fund, εθνικό φιλανθρωπικό ίδρυμα για την τέχνη, στηρίζει τα μουσεία και τις γκαλερί σε όλη τη Βρετανία, προσφέροντας μέσω του National Art Pass δωρεάν ή μειωμένη είσοδο σε εκατοντάδες πολιτιστικούς χώρους.
