Μάλλον ο κινηματογραφικός κόσμος έχει στερέψει από ιδέες, ή δεν μπορεί να βρει τόσο επιτυχημένες όσο κάποτε, μιας και καταγράφεται μια τάση να βγάζουν σίκουελ ή νέες εκδοχές παλιών επιτυχιών. Πιο πρόσφατα, και στην καρδιά του φθινοπώρου, την εποχή όπου πρωταγωνίστρια είναι η Meg Ryan και οι ταινίες της, ανακοινώθηκε πως το τρυφερό You’ve Got Mail του 1998 θα επιστρέψει στις οθόνες μας σε νέα εκδοχή. Αρκετά επίφοβο να ακουμπήσεις πάνω σε κάτι που έχει γίνει σχεδόν κλασικό, αλλά μια ακόμη δοκιμασία είναι το αν και κατά πόσο μπορεί η νέα ταινία να ξυπνήσει τα ίδια συναισθήματα γλυκού ρομαντισμού μιας αναλογικής εποχής.
Το reboot της θρυλικής ρομαντικής κομεντί έρχεται σε μια εποχή που τα ερωτικά μας μηνύματα γράφονται με τη βοήθεια του AI, τα πρώτα ραντεβού ξεκινούν με ένα swipe και η επικοινωνία δεν ήταν ποτέ πιο εύκολη φαινομενικά, αλλά ούτε και πιο περίπλοκη στην πραγματικότητα. Αν το 1998 το email ήταν η καινούργια, συναρπαστική τεχνολογία που έφερνε τους ανθρώπους πιο κοντά, το 2026 η τεχνολογία έχει μπει τόσο βαθιά στην ερωτική μας ζωή (αλλά και σε όλες τις υπόλοιπες πτυχές της καθημερινότητάς μας), ώστε αναρωτιόμαστε αν τελικά μας φέρνει κοντά ή αν μας απομακρύνει.
Στην ταινία της Nora Ephron, η Kathleen και ο Joe ερωτεύονται μέσα από ανώνυμα μηνύματα στο διαδίκτυο, χωρίς να γνωρίζουν ότι στην πραγματική ζωή είναι επιχειρηματικοί αντίπαλοι. Εκείνη έχει ένα μικρό, ανεξάρτητο βιβλιοπωλείο, ενώ εκείνος εκπροσωπεί μια μεγάλη αλυσίδα που απειλεί να το εξαφανίσει. Στην online επικοινωνία τους, όμως, δεν υπάρχουν επαγγελματικές ταυτότητες, κοινωνικές συμβάσεις ή προκαταλήψεις. Υπάρχουν μόνο λέξεις, σκέψεις, η περιέργεια να γνωρίσεις έναν άγνωστο και η αγωνία να λάβεις το επόμενο μήνυμά του. Η αγωνία της επόμενης επαφής μάλλον ισχύει και σήμερα, ωστόσο είναι μάλλον κανόνας παρά εξαίρεση το να γίνεται μέσα από κάποια εξωτική τεχνολογική εφεύρεση.
Έχουμε τόσα dating app και social media ως πεδία δυνητικής επικοινωνίας όσα και δάχτυλα, κάτι που συχνά καταλήγει χαώδες. Το dating έχει γίνει πιο προσβάσιμο, πιο γρήγορο και γεωγραφικά απεριόριστο. Με μερικά swipes μπορούμε να ανακαλύψουμε ανθρώπους που πιθανότατα δεν θα συναντούσαμε ποτέ στην καθημερινότητά μας. Μόνο που μαζί με τις επιλογές ήρθε και η υπερπροσφορά. Η αίσθηση ότι πάντα υπάρχει κάποιος επόμενος, ένα ακόμη προφίλ, ένα ακόμη match που ίσως αποδειχθεί καλύτερο. Το λεγόμενο paradox of choice έχει μεταφερθεί και στην ερωτική μας ζωή: όσο περισσότερες επιλογές έχουμε, τόσο δυσκολότερα μοιάζει να αποφασίσουμε ότι θέλουμε να επενδύσουμε σε έναν άνθρωπο.
Κάπως έτσι, το φλερτ αποκτά χαρακτηριστικά μιας εμπειρίας για ψώνια. Φωτογραφίες, σύντομα βιογραφικά, φίλτρα, κριτήρια και μια σχεδόν ασυνείδητη αξιολόγηση ανθρώπων μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Πριν καν μάθουμε πώς γελάει κάποιος, έχουμε ήδη αποφασίσει αν μας αρέσει το προφίλ του. Και, χωρίς να τον έχουμε καν δει ή πριν προλάβει να ξετυλίξει τον εαυτό του, ξέρουμε ήδη πολλά για εκείνον -ή έτσι νομίζουμε.
Κι ενώ έχουμε περισσότερους τρόπους από ποτέ να γνωρίσουμε κάποιον, φαίνεται πως δυσκολευόμαστε όλο και περισσότερο να το κάνουμε στην πραγματική ζωή. Ειδικά για τη Gen Z, η πρώτη κίνηση από κοντά να μοιάζει το πιο θαρραλεόο πράγμα που μπορεί κάποιος να κάνει. Ένα χαμόγελο σε ένα μπαρ, μια αυθόρμητη προσέγγιση ή ένα απλό κομπλιμέντο έχουν δώσει τη θέση τους στα likes, στα reactions και στα προσεκτικά γραμμένα μηνύματα. Το φλερτ μοιάζει να υποχωρεί, όχι απαραίτητα επειδή δεν υπάρχει επιθυμία για γνωριμία, αλλά επειδή υπάρχει μεγαλύτερος δισταγμός απέναντι στην πιθανότητα της απόρριψης.
View this post on Instagram
Βέβαια, ούτε οι πρωταγωνιστές του You’ve Got Mail γνωρίστηκαν στον φυσικό κόσμο. Αν υπάρχει κάτι που θα έκανε το σύμπαν της Kathleen Kelly να μοιάζει εντελώς εξωπραγματικό σήμερα, παρά την πρωτοπόρα για την εποχή online αλληλεπίδρασή της, αυτό είναι η εμπλοκή της τεχνητής νοημοσύνης (και) στο dating.
Δεν ζητάμε πλέον μόνο από τις φίλες μας να αξιολογήσουν ένα μήνυμα πριν το στείλουμε. Μπορούμε να ζητήσουμε από το ChatGPT να γράψει ένα έξυπνο πρώτο μήνυμα, να κάνει πιο ενδιαφέρον το προφίλ μας, να αποκωδικοποιήσει μια αμφίσημη απάντηση ή να μας προτείνει τι να πούμε μετά από ένα πρώτο ραντεβού.
Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνα που αναφέρει η εφημερίδα The Independent, το 26% των ενηλίκων χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για βοήθεια στο dating. Το επόμενο επίπεδο είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό: υπάρχουν άνθρωποι που καταγράφουν τα ραντεβού τους και αναλύουν στη συνέχεια τις συνομιλίες με εργαλεία τεχνολογίας, αναζητώντας feedback για την επικοινωνία τους. Ακούγεται πρακτικό, ίσως και λίγο τρομακτικό. Γιατί τι συμβαίνει όταν ακόμη και το φλερτ γίνεται μια διαδικασία που χρειάζεται επιμέλεια, στρατηγική και εξωτερική έγκριση; Όταν δεν εμπιστευόμαστε αρκετά τον αυθορμητισμό μας για να στείλουμε ένα μήνυμα χωρίς να το περάσουμε πρώτα από έναν ψηφιακό σύμβουλο;
Το μεγαλύτερο παράδοξο είναι ότι ενώ έχουμε περισσότερα εργαλεία από ποτέ για να επικοινωνούμε, μοιάζει να δυσκολευόμαστε όλο και περισσότερο να επικοινωνήσουμε αυθεντικά. Το σύγχρονο dating έχει το δικό του λεξιλόγιο, και δεν προλαβαίνουμε τον κάθε νέο όρο που προκύπτει. Ghosting, breadcrumbing, orbiting, situationships, benching. Όροι που περιγράφουν συμπεριφορές οι οποίες συχνά έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την ασάφεια. Μπορεί να ανταλλάσσεις μηνύματα με κάποιον για εβδομάδες, να γνωρίζεις τις καθημερινές του συνήθειες, να βλέπεις τα stories του και να ξέρεις πού βρίσκεται κάθε Σαββατοκύριακο, αλλά να μην ξέρεις τελικά τι ακριβώς είστε, αν του αρέσεις, αν θα βγείτε ποτέ. Μπορεί να έχεις μια ολόκληρη ψηφιακή σχέση με έναν άνθρωπο χωρίς να έχεις καταφέρει να δημιουργήσεις πραγματική οικειότητα μαζί του. Και ας μη μιλήσουμε για τις περιπτώσεις που η ψηφιακή παρέα είναι ένα ρομπότ και ούτε καν ένα φυσικό πρόσωπο.
Το You’ve Got Mail βασιζόταν σε μια αναμονή που είχε κάτι το ρομαντικό, σήμερα η αναμονή ενός μηνύματος μπορεί να μετατραπεί σε πηγή αγωνίας. Είδε το story αλλά δεν απάντησε. Είναι online αλλά δεν στέλνει. Έκανε like στην παλιά φωτογραφία σου. Γιατί απάντησε με emoji και όχι με λέξεις και γιατί ακολουθεί την πρώην του την οποια ανακάλυψες μετά από ενδελεχή έρευνα;
View this post on Instagram
Αν η Kathleen Kelly ζούσε σήμερα στη Νέα Υόρκη, θα είχε άραγε προφίλ στο Hinge; Θα γνώριζε τον Joe μέσα από ένα επαγγελματικό event, ένα μήνυμα Instagram ή μια εφαρμογή γνωριμιών; Θα έστελνε τις σκέψεις της σε ένα μεγάλο email ή θα ζητούσε από το ChatGPT να τις κάνει πιο αστείες; Θα μίλαγε εξίσου πολύ μαζί του ή θα είχε άλλους τρεις προτεινόμενους; Και, κυρίως, θα μπορούσε να αναπτύξει την ίδια συναισθηματική σύνδεση με έναν άνθρωπο που έχει ήδη δει σε δέκα φωτογραφίες, έχει αναζητήσει στο Google και έχει παρακολουθήσει στα social media πριν καν τον συναντήσει;
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα του νέου You’ve Got Mail. Όχι να αναπαραγάγει την αισθητική των 90s ή να μας κάνει να νοσταλγήσουμε τα φορητά τηλέφωνα και τα μεγάλα email. Αλλά να βρει έναν τρόπο να μιλήσει για τον έρωτα σε μια γενιά που έχει συνηθίσει να γνωρίζει ανθρώπους μέσα από οθόνες, χωρίς να χάνει την ουσία της ιστορίας: την ανακάλυψη ενός άλλου ανθρώπου πέρα από την εικόνα που παρουσιάζει.
Άλλωστε, ακόμη και η αρχική ταινία είχε τις δικές της αντιφάσεις. Σήμερα, η επιλογή του Joe να αποκρύπτει την πραγματική του ταυτότητα ενώ γνωρίζει ποια είναι η γυναίκα με την οποία αλληλογραφεί θα προκαλούσε δικαιολογημένα πολύ περισσότερα ερωτήματα. Το ρομαντικό δεν είναι απαραίτητα και αποδεκτό. Και μια σύγχρονη εκδοχή ίσως να καταλάβει ότι οι σχέσεις δεν χρειάζονται μόνο χημεία, αλλά και ειλικρίνεια.
Δεν χρειάζεται να δαιμονοποιήσουμε τα dating apps ή να επιστρέψουμε σε μια εξιδανικευμένη εποχή όπου οι άνθρωποι ερωτεύονταν μόνο μέσα από χειρόγραφες επιστολές (συχνά αγνοώντας τα μη ρομαντικά σημεία της τότε εποχής). Η τεχνολογία έχει διευρύνει τις δυνατότητές μας, έχει δημιουργήσει ευκαιρίες γνωριμιών και έχει βοηθήσει πολλούς ανθρώπους να βρουν ουσιαστικές σχέσεις. Αλλά ίσως χρειάζεται να θυμηθούμε ότι η τεχνολογία είναι το μέσο, όχι το ίδιο το συναίσθημα.
Μήπως τελικά, ανατρέχουν σε παλιές ρομαντικές κομεντί γιατί δεν μπορούν να εμπνευστούν εξίσου στο σημερινό κλίμα για νέα σενάρια ιστοριών αγάπης που θα συγκινήσουν;
