Ρεαλιστικά, πολυφωνικά, με στοιχεία θρίλερ και υπερφυσικού, τα βιβλία αυτής της μικρής λίστας φωτίζουν όχι μόνο τη βία, αλλά και το περιβάλλον που τη συγκαλύπτει ή την ανέχεται. Από την ενδοοικογενειακή κακοποίηση και την αυτοάμυνα μέχρι τη συλλογική ευθύνη, οι ιστορίες τους μιλούν για γυναίκες που στοχοποιούνται, επιβιώνουν ή ζητούν δικαίωση.
Πέντε νουβέλες που δεν αντιμετωπίζουν τη γυναικοκτονία ως «μεμονωμένο περιστατικό», αλλά ως κοινωνικό και βαθιά πολιτικό ζήτημα.
Στέβη Λύτρα, La spina rossa (εκδόσεις Lulu)
Βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα, το μυθιστόρημα είναι μια κραυγή για τη βία που έζησαν τόσο οι γυναίκες που χάθηκαν εξαιτίας της, όσο και εκείνες που σώθηκαν, αλλά φέρουν ακόμα μέσα τους τα σημάδια όσων έζησαν.
Η Στέφανη Κουάρτς, μια 22χρονη που σπουδάζει γαλλικά, ξετυλίγει το κουβάρι της ζωής της, συχνά μπερδεύοντάς το ακόμη περισσότερο. Καταφεύγει στη Γαύδο για να ξεφύγει από έναν άνδρα που τη χειραγωγεί και την κακοποιεί. Η διαδρομή της εξελίσσεται σε ένα ψυχολογικό θρίλερ γεμάτο ανατροπές, που δείχνει πώς μία κοινωνία επιτρέπει να συμβεί ένα έγκλημα παρόλο που το βλέπει να χτίζεται μπροστά στα μάτια της. Η ιστορία της Κουάρτς είναι αληθινή, αλλά δεν την έχει ζήσει μία συγκεκριμένη γυναίκα. Είναι η ιστορία χιλιάδων άλλων γυναικών που βίωσαν την κακοποίηση, άντεξαν και ξέφυγαν από τον κύκλο της βίας.
(Μέρος των εσόδων από την πώληση του βιβλίου διατίθεται στον οργανισμό “Γίνε άνθρωπος”, ομάδα που ιδρύθηκε με αφορμή τη δολοφονία της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου το 2021 και έχει στόχο την καταπολέμηση της βίας και τη στήριξη των ανθρώπων που τη βιώνουν).
Μαρία Λούκα, Μια γυναίκα απολογείται (εκδόσεις Τόπος)
«Οι νόμοι σας είναι άδικοι, μπορούν να σε δικαιολογήσουν πιο εύκολα αν υπερασπίζεσαι την περιουσία σου απ’ ό,τι αν υπερασπίζεσαι το σώμα σου, σαν να αξίζουν τα ντουβάρια περισσότερο από τη ζωή».
Μια νέα γυναίκα απολογείται στο δικαστήριο για έναν φόνο που διαπράττει βρισκόμενη σε άμυνα. Βασισμένη σε αληθινή ιστορία του 2016, η νουβέλα της Λούκα δίνει φωνή σε μια κοπέλα που το σκάει από την οικογενειακή εστία έπειτα από συστηματική κακοποίηση από τον πατέρα της. Άνεργη και άστεγη, επιβιώνει κάνοντας δουλειές του ποδαριού και δένεται με μια ανήλικη που τη βοηθά όσο μπορεί. Όταν οι δυο τους δεχτούν την επίθεση ενός άνδρα που επιχειρεί να βιάσει την ανήλικη, η ηρωίδα θα τον σκοτώσει προσπαθώντας να την υπερασπιστεί. Για την πράξη της καταδικάζεται σε δέκα χρόνια κάθειρξη…
Ο μονόλογος της γυναίκας που επέλεξε το ρόλο του θύτη αντί αυτόν του θύματος είναι αποκαλυπτικός όσο λίγοι. Μία γυναίκα οφείλει να αποδείξει ότι δεν είναι έφταιγε για τα χρόνια που υπέστη κακοποίηση, για το γεγονός ότι προσπάθησε να εμποδίσει τη βία εναντίον της, αλλά και εναντίον μιας άλλης γυναίκας. Είναι ένοχη γιατί αντέδρασε. Αν δεν είχε αντιδράσει όμως, πάλι χαμένη θα ήταν, αφού η αδράνειά της θα είχε αντιμετωπιστεί ως συναίνεση.
Βίκυ Τσελεπίδου, Η αγέλη (εκδόσεις Πατάκη)
Χρονικό μιας γυναικοκτονίας, η Αγέλη εξετάζει το έγκλημα μέσα από την οπτική του δράστη, αλλά και όσα θυμάται ο περίγυρός του για τον ίδια και τη σχέση του με τη γυναίκα που δολοφόνησε. Οι έξι αφηγητές, έρχονται σταδιακά αντιμέτωποι με τις δικές τους ευθύνες για την αποτρόπαια πράξη: ένας ξάδελφος, ένας συνάδελφος, το αφεντικό, η παιδική φίλη και η πρώην σχέση του δράστη και η κολλητή του θύματος.
Ο γυναικοκτόνος παίρνει και αυτός το λόγο θυμίζοντας γνωστές περιπτώσεις που έχουν απασχολήσει την επικαιρότητα. Φυσικά, το προφίλ του είναι κανονικό, αν όχι γοητευτικό, ένας απολύτως κοινωνικά αποδεκτός άνθρωπος που μπορεί να σταθεί πάνω και πέρα από τις λεπτομέρειες ου αλλοιώνουν την άψογη εικόνα του: τις αναίτιες εκρήξεις θυμού, την έλλειψη ενσυναίσθησης, τη σκληρότητα απέναντι σε ένα ζώο.
Το μυθιστόρημα θέτει ένα καίριο ερώτημα: είναι και η «αγέλη» συνυπεύθυνη για μια γυναικοκτονία; Συχνά, αν μη τι άλλο, θα μπορούσε να την είχε εμποδίσει.
Λύο Καλοβυρνάς, Όλες μας (εκδόσεις Gutenberg)
Τρεις αδελφές πολύ διαφορετικές μεταξύ τους και μια μητέρα με ένα φοβερό μυστικό το οποίο μια ζωή προσπαθεί να κρύψει από τις κόρες της: Με αυτές τις κεντρικές ηρωίδες ο συγγραφέας στήνει ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα με άξονα την διαχρονικά μη συστημική αντιμετώπιση της γυναικοκτονίας στην Ελλάδα. Ειδοποιός διαφορά σε αυτή την ιστορία είναι το υπερφυσικό στοιχείο, που ενώνει τρεις γενιές γυναικών της ίδιας οικογένειας. Οι γυναίκες αυτές μπορούν να παρεμβαίνουν μέσα στον ονειροχώρο και να βοηθούν ανυπεράσπιστες γυναίκες, που πέφτουν θύματα ενδοοικογενειακής βίας.
Σε μια βαθιά πατριαρχική κοινωνία η εξόντωση του θύτη-άνδρα παρουσιάζεται ως η μόνη λύση, μόνο που μπορεί να υπάρξει μονάχα σε έναν μη πραγματικό κόσμο, όπου οι γυναίκες διαθέτουν ίσες ή και μεγαλύτερες δυνάμεις από τους άνδρες
Λίνα Βαρότση, Σήκω από πάνω μου (εκδόσεις Μεταίχμιο)
Η κλιμάκωση της βίας σε μία εξαρχής κακοποιητική σχέση χαρτογραφεί την περιοχή πριν από τη γυναικοκτονία: έλεγχο, ψυχολογική βία, εξάρτηση. Πρωταγωνιστεί η Νίνα, μια νέα γυναίκα σημαδεμένη από τους άντρες της ζωής της, τον πατέρα και τα αδέρφια της και ειδικά τον δίδυμο αδερφό της Χρίστο, που σκοτώνεται σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα με συνοδηγό την ίδια.
Η απώλειά του την οδηγεί σε μία αυτοκαταστροφή από την οποία μοιάζει να θέλει να τη βγάλει ο Λούσιαν, ένας φανταχτερός άνδρας με μια πολύ σκοτεινή πλευρά. Ακολουθεί μία ιστορία γεμάτη σεξ, ξύλο και εκμηδένιση της αξιοπρέπειας, ένα σαδομαζοχιστικό love story που αποτυπώνει γλαφυρά τον απατηλό κόσμο της «παράφορης» αγάπης.
