Σε έναν κόσμο που μοιάζει να διχάζεται όλο και πιο βαθιά, η μουσική επιμένει να αναζητά νέους τρόπους συνομιλίας και συνύπαρξης ανάμεσα σε διαφορετικά είδη, γενιές, αναφορές. Τα στεγανά καταρρέουν, αποκαλύπτοντας τη δημιουργική δύναμη που έχει το πάντρεμα ανάμεσα στο ηλεκτρονικό και το λαϊκό, το παλιό και το καινούριο, το οικείο και το απρόσμενο, αλλά και ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές τέχνης.
Σε αυτό το πνεύμα κινείται και η Ηρώ Σαΐα, που στην πρόσκληση τους με τον Σταύρο Ξαρχάκο να τους ακολουθήσουμε στην κοινή καλλιτεχνική διαδρομή τους βρίσκουν εντυπωσιακή ανταπόκριση: Μετά τη sold out συναυλία «Ταξίδι στο Φως Σε Σύμπαν Λαϊκό» της 5ης Σεπτεμβρίου, ακολουθεί μία ακόμα, «Ταξίδι στο Φως Σε Σύμπαν Ερωτικό», στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού.
Στον ιστορικό συναυλιακό χώρο, στην κορυφή του αθηναϊκού λόφου, τα ερωτικά τραγούδια του Σταύρου Ξαρχάκου θα συναντήσουν τις φωνές της Ηρώς Σαΐα αλλά και του Μπάμπη Στόκα, που εξέφρασε μια ολόκληρη γενιά, για να ερμηνεύσουν επί σκηνής κομμάτια όπως τα «Πώς να σωπάσω», «Μάτια Μπλε», «Τα ρολόγια», συνοδεία της ηλεκτρικής κιθάρας του Μπομπ Κατσιώνη και των κρουστών της ομάδας «Ηχόδραση» του Νίκου Τουλιάτου (που είχε συμπράξει με τον Σταύρο Ξαρχάκο στην Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004). Φυσικά, θα τραγουδήσουν ντουέτο και το «Ταξίδι για το Santa Fe», όπου ο πιανίστας, συνθέτης και δάσκαλος των παιδιών της Ηρώς Σαΐα και του Σταύρου Ξαρχάκου, Νεοκλής Νεοφυτίδης, συνδύασε δύο μελωδίες, του Σταύρου Ξαρχάκου Jr. και του πατέρα του.
Από το «Λαϊκό Σύμπαν» στο «Ερωτικό Σύμπαν», τι διαφοροποιεί τη νέα συναυλία σας από την προηγούμενη;
«Κάθε συναυλία είναι για μένα ένας διαφορετικός σταθμός. Το “λαϊκό σύμπαν” εμπεριείχε λαϊκά τραγούδια του Σταύρου Ξαρχάκου και όλα εκείνα που κουβαλούν μνήμες συλλογικές. Το “Ταξίδι στο Φως σε Σύμπαν Ερωτικό” εμπεριέχει τραγούδια για τον έρωτα στις πολλές μορφές του: την προσμονή, την απώλεια, την επιθυμία, τη χαρά, τη μοναξιά, αλλά και την αγάπη που αντέχει στον χρόνο.
»Σε αυτή τη συναυλία, στις 30 Σεπτεμβρίου στο Λυκαβηττό, στόχος δεν είναι απλώς να τραγουδήσουμε ερωτικά τραγούδια αλλά να αφηγηθούμε μέσα από αυτά μια ιστορία και κάθε άνθρωπος στο κοινό να μπορέσει να βρει μέσα της κάτι δικό του».
Με αφορμή τη σύμπραξή σας με ερμηνευτές και δημιουργούς όπως ο Μπάμπης Στόκας, ο Bob Katsionis αλλά και η «Ηχόδραση», ποιες προκλήσεις και ποιες ευκαιρίες για εξέλιξη συνοδεύουν την επαφή σας με μουσικά είδη όπως η ροκ; Και ποιες συγγένειες μεταξύ λαϊκής και ροκ διευκολύνουν, ενδεχομένως, τέτοιες συνεργασίες;
«Για μένα κάθε μουσική συνάντηση είναι μια ευκαιρία να αναζητήσεις τη δική σου μουσική ματιά και ερμηνεία από μια διαφορετική γωνία. Η ροκ έχει μια ενέργεια και μια ελευθερία που με γοητεύουν, ενώ το λαϊκό τραγούδι έχει το δικό του βάθος, τη δραματικότητα και την αμεσότητά του. Όταν αυτά τα δύο συναντιούνται, μπορεί να δημιουργηθεί κάτι πολύ ενδιαφέρον.
»Υπάρχουν, άλλωστε, περισσότερες συγγένειες απ’ όσες ίσως φανταζόμαστε. Και στη ροκ και στο λαϊκό υπάρχουν η αλήθεια του συναισθήματος, η ανάγκη για έκφραση, η ένταση, η αφήγηση μιας προσωπικής ή κοινωνικής ιστορίας. Το ζητούμενο είναι να μη γίνει μια επιφανειακή μείξη ειδών, αλλά μια πραγματική συνομιλία.
«Και στη ροκ και στο λαϊκό υπάρχουν η αλήθεια του συναισθήματος, η ανάγκη για έκφραση, η ένταση, η αφήγηση μιας προσωπικής ή κοινωνικής ιστορίας. Το ζητούμενο είναι να μη γίνει μια επιφανειακή μείξη ειδών, αλλά μια πραγματική συνομιλία».
»Και οι συνεργασίες με ανθρώπους όπως ο Μπάμπης Στόκας, ο Bob Katsionis και η “Ηχόδραση”, ειδικά δε υπό την καθοριστική καθοδήγηση του Σταύρου Ξαρχάκου, μου δίνουν ακριβώς αυτή την ευκαιρία: να δοκιμάζω, να μαθαίνω και να μην επαναπαύομαι σε ό,τι ήδη γνωρίζω».
Στο τραγούδι «Ταξίδι για το Santa Fe» πώς βιώσατε συναισθηματικά την ερμηνεία του ρεφρέν, που έντυσε μουσικά ο γιος σας; Ήταν μεγάλη η απόσταση ανάμεσα στον μουσικό κόσμο του Σταύρου Ξαρχάκου Jr και του πατέρα του, που χρειάστηκε να γεφυρώσετε μαζί με τον Νεοκλή Νεοφυτίδη;
«Το “Ταξίδι για το Santa Fe” είναι για μένα ένα πολύ ιδιαίτερο τραγούδι, ακριβώς επειδή συναντιούνται μέσα του δύο γενιές και δύο διαφορετικές μουσικές ματιές. Το να ερμηνεύω ένα ρεφρέν που έχει γράψει μουσικά ο γιος μου είναι από μόνο του μια πολύ συγκινητική εμπειρία.
»Δεν θα έλεγα ότι έγινε προσπάθεια να γεφυρωθούν δύο κόσμοι αλλά κυρίως να συνομιλήσουν.
»Ο Σταύρος Ξαρχάκος έχει μια τεράστια και απολύτως αναγνωρίσιμη μουσική προσωπικότητα, ενώ ο γιος μας μεγαλώνει σε έναν διαφορετικό μουσικό κόσμο και έχει τα δικά του ακούσματα και τη δική του γλώσσα.
»Ο Νεοκλής Νεοφυτίδης βοήθησε πολύ ώστε αυτές οι διαφορετικές πλευρές να συναντηθούν με φυσικό τρόπο. Ήρθε και η τόσο ιδιαίτερη φωνή του Μπάμπη Στόκα και έγινε αυτό το υπέροχο ντουέτο».
«Ο Σταύρος Ξαρχάκος έχει μια τεράστια και απολύτως αναγνωρίσιμη μουσική προσωπικότητα, ενώ ο γιος μας μεγαλώνει σε έναν διαφορετικό μουσικό κόσμο και έχει τα δικά του ακούσματα και τη δική του γλώσσα».
Ποιο είναι το δικό σας «Santa Fe»;
«Το δικό μου Santa Fe δεν είναι απαραίτητα ένας τόπος. Είναι περισσότερο μια εσωτερική κατάσταση. Είναι εκείνο το σημείο όπου νιώθεις ότι μπορείς να αφήσεις πίσω σου ό,τι σε βαραίνει και να προχωρήσεις προς κάτι άγνωστο.
»Μπορεί να είναι ένα ταξίδι, ένας άνθρωπος, μια καινούρια αρχή ή ακόμη και μια στιγμή που αποφασίζεις να ακούσεις περισσότερο τον εαυτό σου. Νομίζω ότι όλοι έχουμε ένα δικό μας Santa Fe. Το δύσκολο είναι να βρούμε το θάρρος να ξεκινήσουμε το ταξίδι».
Στη μακροχρόνια συνύπαρξη με τον Σταύρο Ξαρχάκο, και καλλιτεχνικά και σε προσωπικό επίπεδο, πέρα από τα πλεονεκτήματα του να ερμηνεύετε τα τραγούδια ενός ανθρώπου που είναι και ο σύντροφός σας, υπάρχουν και προκλήσεις; Για παράδειγμα, έχετε αισθανθεί ποτέ ότι χρειάστηκε να πάρετε κάποια απόσταση από τις μελωδίες του;
«Φυσικά και υπάρχουν προκλήσεις. Όταν συνυπάρχουν η προσωπική ζωή και η καλλιτεχνική δημιουργία, δεν μπορεί όλα να είναι απλά. Ο Σταύρος είναι ένας άνθρωπος με πολύ ισχυρή μουσική προσωπικότητα και με μια τεράστια ιστορία πίσω του. Αυτό από μόνο του απαιτεί από μένα σεβασμό, αλλά ταυτόχρονα και τη δική μου καλλιτεχνική αυτονομία.
»Δεν έχω αισθανθεί ότι πρέπει να απομακρυνθώ από τις μελωδίες του. Έχω αισθανθεί όμως την ανάγκη να τις κάνω δικές μου. Ένας ερμηνευτής θεωρώ πως πρέπει να βρει μέσα στο τραγούδι τη δική του αλήθεια.
»Και ίσως αυτή να είναι και η πιο όμορφη πρόκληση: να μπορείς να αγαπάς βαθιά έναν άνθρωπο και το έργο του χωρίς να χάνεις τη δική σου φωνή».
«Ο Σταύρος είναι ένας άνθρωπος με πολύ ισχυρή μουσική προσωπικότητα και με μια τεράστια ιστορία πίσω του. Αυτό από μόνο του απαιτεί από μένα σεβασμό, αλλά ταυτόχρονα και τη δική μου καλλιτεχνική αυτονομία».
Όταν ο έρωτας δίνει τη θέση του σε μια μακροχρόνια αγάπη, από πού αντλεί το βιωματικό υλικό του ο ερμηνευτής για να συνεχίσει να ερμηνεύει με αυθεντικότητα ερωτικά τραγούδια;
«Ο έρωτας δεν εξαφανίζεται επειδή περνάει ο χρόνος. Αλλάζει μορφή. Γίνεται οικειότητα, εμπιστοσύνη, συντροφικότητα, βαθύτερη γνώση του άλλου. Κάποιες φορές γίνεται και φόβος να μη χάσεις αυτό που έχεις.
»Για μένα, λοιπόν, το βιωματικό υλικό δεν βρίσκεται μόνο στον πρώτο ενθουσιασμό. Βρίσκεται σε όλα όσα ζούμε μαζί με έναν άνθρωπο: στις χαρές, στις δυσκολίες, στις σιωπές, στις μικρές καθημερινές στιγμές. Και βέβαια, ως ερμηνεύτρια, αντλώ υλικό και από τους ανθρώπους γύρω μου, από τις ιστορίες που ακούω, από όσα βλέπω να συμβαίνουν.
»Άλλωστε δεν είναι απαραίτητο να βιώνουμε πάντοτε αντίστοιχο συναίσθημα με αυτό που τραγουδάμε, για να μην πω ότι όταν υπάρχει και μια κάποια συναισθηματική αποστασιοποίηση ίσως και να είναι καλύτερα για κάποιους ερμηνευτές. Αυτό που κατά τη γνώμη μου δίνει μια άλλη θερμοκρασία στην ερμηνεία είναι το πόσο αισθάνεσαι τον στίχο και πόσο σε αγγίζει ή και σε διαπερνά η μουσική κάθε κομματιού».
«Ο έρωτας δεν εξαφανίζεται επειδή περνάει ο χρόνος. Αλλάζει μορφή. Γίνεται οικειότητα, εμπιστοσύνη, συντροφικότητα, βαθύτερη γνώση του άλλου. Κάποιες φορές γίνεται και φόβος να μη χάσεις αυτό που έχεις».
Παρόλο που είχατε ήδη χαράξει την προσωπική σας καλλιτεχνική διαδρομή μέχρι τη σχέση σας με τον Σταύρο Ξαρχάκο, ήρθατε ποτέ αντιμέτωπη με το στερεότυπο που θέλει τις γυναίκες, καλλιτέχνιδες και μη, στη σκιά του άντρα τους; Έχετε έρθει αντιμέτωπη, στην πορεία σας, με άλλα έμφυλα στερεότυπα;
«Ναι, νομίζω ότι οι γυναίκες ερχόμαστε συχνά αντιμέτωπες με τέτοιου είδους στερεότυπα, ακόμη κι όταν δεν εκφράζονται ανοιχτά. Ειδικά όταν υπάρχει δίπλα σου ένας άντρας με τόσο ισχυρή καλλιτεχνική παρουσία, είναι εύκολο για κάποιους να σε κοιτάξουν πρώτα μέσα από τη σχέση σου και μετά μέσα από τη δική σου δουλειά.
»Εγώ όμως έχω επιλέξει να αφήνω τη δουλειά μου να μιλάει για μένα. Δεν θέλω να αποδείξω ότι είμαι “ανεξάρτητη από κάποιον”. Θέλω να είμαι η Ηρώ, με τη δική μου διαδρομή, τις δικές μου επιλογές, τις δικές μου αδυναμίες και τις δικές μου κατακτήσεις.
»Και βέβαια, υπάρχουν πολλά ακόμη στερεότυπα που αφορούν τις γυναίκες: πώς πρέπει να είναι, πώς πρέπει να συμπεριφέρονται, πώς “επιτρέπεται” να μεγαλώνουν, πώς πρέπει να συνδυάζουν οικογένεια και καριέρα. Νομίζω ότι η μεγαλύτερη ελευθερία είναι να μη χρειάζεται πια να απολογείσαι για το ποια είσαι και για το τι επιλέγεις».
Με αφορμή την τηλεοπτική εκπομπή σας, ποια «Κυρία του Ρεμπέτικου» σας εντυπωσίασε και σας ενέπνευσε περισσότερο; Τι έκανε τις ρεμπέτισσες, κατά κάποιον τρόπο, σύμβολα δύναμης της εποχής τους;
«Με γοήτευσε πολύ η Μαρίκα Νίνου. Ήταν μια γυναίκα με τεράστια καλλιτεχνική προσωπικότητα, δύναμη και μια μοναδική σκηνική παρουσία. Με συγκινεί ιδιαίτερα η πορεία της, γιατί μέσα από μια δύσκολη και σύντομη ζωή κατάφερε να αφήσει ένα πολύ έντονο αποτύπωμα στο ρεμπέτικο και να γίνει μια από τις πιο χαρακτηριστικές φωνές του.
»Οι ρεμπέτισσες με συγκινούν γιατί δεν προσπάθησαν να χωρέσουν σε μια εικόνα που είχε φτιάξει κάποιος άλλος για εκείνες.
»Δεν ήταν “σύμβολα δύναμης” επειδή το διεκδικούσαν με κάποιο σύνθημα. Ήταν δυνατές επειδή κατάφεραν να υπάρξουν και να ακουστούν σε μια εποχή που για μια γυναίκα αυτό κάθε άλλο παρά αυτονόητο ήταν».
«Οι ρεμπέτισσες δεν ήταν “σύμβολα δύναμης” επειδή το διεκδικούσαν με κάποιο σύνθημα. Ήταν δυνατές επειδή κατάφεραν να υπάρξουν και να ακουστούν σε μια εποχή που για μια γυναίκα αυτό κάθε άλλο παρά αυτονόητο ήταν».
Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας για τη νέα σεζόν, μετά τη συναυλία στον Λυκαβηττό;
«Στις αρχές Νοέμβρη θα κυκλοφορήσει ο δίσκος με τίτλο “Μαζί’’ σε μουσική Σταύρου Ξαρχάκου. Ήδη, εκτός από το “Ταξίδι για το Santa Fe”, έχουν κυκλοφορήσει το “Δεν έχει αρχή” έτσι όπως το πείραξε μαγικά ο Papercut, καθώς και το “Ένα πρωινό’’ σε ρoκ επανεκτέλεση του Μπομπ Κατσιώνη. Θα ακολουθήσουν ζωντανές εμφανίσεις στην Αθήνα και σε μεγάλες πόλεις της επαρχίας».
Info
«Ταξίδι στο Φως Σε Σύμπαν Ερωτικό», Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026, Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού, Ώρα έναρξης: 20:30. Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Συντελεστές
Ενορχήστρωση, διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος. Τραγουδούν: Μπάμπης Στόκας – Ηρώ Σαΐα. Ηλεκτρική κιθάρα: Bob Katsionis. Συμμετέχει η ομάδα κρουστών: «Ηχόδραση» του Νίκου Τουλιάτου. Την ορχήστρα απαρτίζουν οι κορυφαίοι μουσικοί (με αλφαβητική σειρά): Νεοκλής Νεοφυτίδης, πιάνο, επιμέλεια ορχήστρας, τραγούδι. Τάσος Γιαννούσης, μπουζούκι. Αλέξανδρος Καψοκαβάδης, κλασική κιθάρα. Δημήτρης Λίβανος, μπουζούκι. Νίκος Ξύδης, ακουστική, ηλεκτρική κιθάρα. Γιάννης Παπαγιαννούλης, τύμπανα. Δημήτρης Ρέππας, μπουζούκι. Δημήτρης Σιάμπος, ηλεκτρικές κιθάρες. Δημήτρης Σίντος, πλήκτρα. Ilya Algaer, κόντρα μπάσο, ηλεκτρικό μπάσο.
