Συνήθως είναι τιμητικό να γράφει κάποιος τη βιογραφία σου, αν βέβαια έχει μπει στον κόπο να ψάξει αρκετά τι έχει συμβεί στη ζωή σου και τι «πρέπει» να μεταφερθεί στο χαρτί, ώστε ο αναγνώστης να σε γνωρίσει καλύτερα. Καμιά φορά ο βιογράφος μπορεί να μην έχει αυτή την πρόθεση ή να μην είναι καν βιογράφος. Ίσως αυτό να έχει συμβεί στην περίπτωση της Natalie Portman και της Rachel Cusk, δύο γυναικών που συνδέονταν με μία πολυετή φιλία, η οποία φαίνεται να δοκιμάζεται, αν πιστέψουμε τα όσα κυκλοφορούν εδώ και μέρες στους λογοτεχνικούς κύκλους ανά τον κόσμο.
View this post on Instagram
Η 59χρονη συγγραφέας, που βρίσκεται στο χώρο του βιβλίου από τη δεκαετία του 1990, έκανε παρέα με την ηθοποιό εδώ και πολλά χρόνια. Ένα μήνα πριν κυκλοφορήσει το πιο πρόσφατο βιβλίο της, με τίτλο «The Life of M», κατηγορείται από μια μερίδα των φαν της Portman ότι εκμεταλλεύεται την προσωπική της ιστορία και ρίχνει σκιές στο χαρακτήρα της, αντί να περιγράφει τα γεγονότα της ζωής της με αντικειμενικότητα. Τι έχει συμβεί πραγματικά;
Δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε με βεβαιότητα, καθώς αυτή τη στιγμή έχουν πρόσβαση στο βιβλίο πολύ συγκεκριμένοι άνθρωποι. Στο Slate, δημοσιογράφος που κατάφερε να το διαβάσει, αναφέρει ότι πρόκειται για μία περίεργη αφήγηση, η οποία μοιράζεται πολλά κοινά στοιχεία με την πραγματική ζωή της Portman, αλλά οι ομοιότητες σταματούν εκεί. Στο κείμενο, η ανώνυμη αφηγήτρια ισχυρίζεται ότι «ήθελε να γράψει την αυτοβιογραφία της Portman», μια φράση που διαθέτει μια εγγενή αντίφαση, και τα περιστατικά που παραθέτει σχετίζονται με την προσωπική προσπάθεια της πρωταγωνίστριας του βιβλίου να ζήσει μια όσο το δυνατόν πιο φυσιολογική ζωή, παρότι είναι σταρ.
Τα σημεία όπου η λογοτεχνία συμπίπτει με την πραγματικότητα αφορούν στους σταθμούς της καριέρας της Portman (ο ρόλος στο Λεόν), η ζωή σε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα (το Παρίσι), η σχέση με τον μεγάλο οίκο μόδας (η συνεργασία της Portman με τον Dior), κι αυτή ήταν μια επαρκέστατη αιτία για να θεωρηθεί από το κοινό ότι η Cusk προσπαθεί να σκιαγραφήσει ένα πορτρέτο της Portman, χωρίς απλά να την κατονομάζει.
Στο σημείο αυτό βέβαια πρέπει να πούμε ότι το στιλ της Cusk ως συγγραφέα είναι επιμελημένα αφαιρετικό, και έχει αφιερώσει ολόκληρο βιβλίο, το οποίο μάλιστα διαδραματίζεται στην Ελλάδα, για να σκιαγραφήσει ανθρώπους και ιστορίες με παραπλήσιο (από ό,τι φαίνεται) τρόπο. Μιλάμε για το βιβλίο Περίγραμμα (Εκδόσεις Gutenberg), το πρώτο της τριλογίας που εξέδωσε πριν χρόνια και συμπληρώνεται από την Μετάβαση και το Κύδος.
Το ύφος της δηλαδή και ο τρόπος γραφής της είναι τέτοιος που δημιουργεί ερωτηματικά στον αναγνώστη για οτιδήποτε κι αν μιλάει. Οι λίγο πιο υποψιασμένοι φαν της θεωρούν ότι, καθώς η Cusk ασχολείται συχνά με την επιδερμικότητα της σύγχρονης ζωής, ότι προσπαθεί να «κολλήσει τη ρετσινιά» της στην διάσημη ηθοποιό, από την άλλη όμως δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε μια συγγραφέα ότι κακολογεί κάποιον άλλο, με τον οποίο συνδέεται με μια μακρά φιλία, πριν ακόμα κυκλοφορήσει το επίμαχο βιβλίο της στα ράφια και το πάρουμε στα χέρια μας.
View this post on Instagram
Σύμφωνα με το αυστραλέζικο website Mamamia, η Portman φέρεται να έχει πάρει προσωπικά το θέμα και να αισθάνεται προδομένη από την Cusk, ενώ οι Times έγραψαν ότι είναι «έξαλλη». Ένας κριτικός λογοτεχνίας ανέφερε στην εφημερίδα ότι η Portman μέσα στο βιβλίο στερείται ανθρωπιάς, υπονοώντας ότι η Cusk εκμεταλλεύεται τον λογοτεχνικό χαρακτηρισμό «μυθιστόρημα» για να ψέξει την (πρώην, όπως όλα δείχνουν) φίλη της.
Ωστόσο, χωρίς να έχουμε διαβάσει το βιβλίο, το οποίο θα κυκλοφορήσει στα βιβλιοπωλεία στα τέλη του μήνα, επιμένουμε πως η Cusk έχει ξαναγράψει με παραπλήσιο τρόπο, για ανθρώπους όμως που μάλλον δεν υπήρξαν ποτέ κι έτσι δεν προσβλήθηκαν από τις περιγραφές της. Το να μην λες όμορφα πράγματα για κάποιο υπαρκτό πρόσωπο στο βιβλίο σου δεν είναι πάντα αγένεια. Μπορεί να μην είναι απαραίτητα λογοτεχνία με την αυστηρή έννοια του όρου, αλλά δεν είσαι υποχρεωμένος να δημιουργείς αγιογραφίες. Εδώ το θέμα είναι πιο βαθύ, πάντως, και μάλλον δεν θα χρειαστούμε μόνο το κείμενο του μυθιστορήματος για να δώσουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που έχουμε όσον αφορά στη σχέση των δύο γυναικών.
Μήπως, τελικά, μας κοροϊδεύουν και έχουν δημιουργήσει αυτή την ατμόσφαιρα για να πουλήσει παραπάνω αντίτυπα η Cusk; Σε λιγότερο από ένα μήνα, ίσως ξέρουμε. Ίσως μείνουμε πάλι με το περίγραμμα στο χέρι, κυριολεκτικά.
