Πόσες φορές γυρίσατε πίσω στο γραφείο επειδή είχατε ξεχάσει τα γυαλιά ηλίου ή το κινητό και πόσες ακόμη ψάχνετε για ώρες τα κλειδιά του αυτοκινήτου στο σπίτι πριν φύγετε; Δεν χρειάζεταν αν απαντήσετε. Από δική μας πείρα, καταλαβαίνουμε – πολλές. Αν νομίζετε ότι αυτό συμβαίνει επειδή η μνήμη σας είναι κακή, το πιθανότερο είναι πως κάνετε λάθος.
Σύμφωνα με ειδικούς, συχνά η αδυναμία να θυμηθούμε πού αφήσαμε κάτι οφείλεται σε ένα είδος «βλάβης στη διασταύρωση μνήμης και προσοχής».
Με τα γάντια που ξεχάσατε στο καφέ και το κασκόλ να κρέμεται από την τσέπη του παλτού σας, τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο εύκολο να χαθούν το χειμώνα- και αυτό χωρίς να υπολογίσουμε τα κλειδιά που αφήνουμε στο σπίτι.
Μικρά λάθη που κάνει και ο ίδιος ο εγκέφαλος
Ο Daniel L. Schacter, καθηγητής Ψυχολογίας στο Harvard και συγγραφέας του βιβλίου The Seven Sins of Memory, εξηγεί στο euronews.com ότι όλοι έχουμε τάση να χάνουμε αντικείμενα, ανάλογα με τις περιστάσεις της ζωής που αποσπούν την προσοχή μας. Όμως, αντί να είναι θέμα «κακής μνήμης», συχνά πρόκειται για «βλάβη στη διασταύρωση μνήμης και προσοχής», λέει.
Η μνήμη δουλεύει σε τρία στάδια: κωδικοποίηση, αποθήκευση και ανάκτηση. Σκεφτείτε τα κλειδιά σας ή τα αντικείμενα που ξεχνάτε πού αφήσατε, όπως τους οδηγούς που φτάνουν στον προορισμό τους χωρίς να θυμούνται τη διαδρομή. Η ενέργεια δεν κωδικοποιείται επειδή το μυαλό σας σκεφτόταν κάτι άλλο, δυσκολεύοντας την ανάκληση αργότερα.
«Χρειάζεται λίγη γνωστική δουλειά», λέει ο καθηγητής. «Κατά τη στιγμή της κωδικοποίησης, πρέπει να επικεντρώσετε την προσοχή σας στο αντικείμενο».
Για αντικείμενα που χρησιμοποιείτε συχνά
Ο Schacter προτείνει να εντοπίσετε τα «προβληματικά» αντικείμενα, όπως κλειδιά, κινητό ή πορτοφόλι, και να δημιουργήσετε μια σταθερή ρουτίνα. Για παράδειγμα, εκείνος πάντα αφήνει τα γυαλιά ανάγνωσης στην κουζίνα και το κινητό του στην ίδια τσέπη της τσάντας του γκολφ. Με την επανάληψη, η διαδικασία γίνεται αυτοματοποιημένη.
Αν παρατηρήσετε ότι χάνετε πράγματα πιο συχνά ή αυτό συνοδεύεται από άλλα προβλήματα μνήμης που επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, ίσως είναι ώρα να συμβουλευτείτε έναν γιατρό.
Για αντικείμενα που δεν χρησιμοποιείτε συχνά
Ο Mark McDaniel, καθηγητής ψυχολογίας, εξηγεί ότι ο εγκέφαλος θυμάται καλύτερα όταν λαμβάνει αρκετές πληροφορίες που μπορούν να συνδεθούν μεταξύ τους, μια διαδικασία γνωστή ως elaboration.
Μια απλή τεχνική είναι να λέτε δυνατά πού αφήσατε κάτι όταν το ακουμπάτε στο σημείο. Η λεκτικοποίηση δημιουργεί καλύτερη κωδικοποίηση και πλουσιότερη μνήμη.
Μια πιο προχωρημένη τεχνική είναι το «παλάτι της μνήμης», που χρησιμοποιούν οι διαγωνιζόμενοι σε παιχνίδια μνήμης για να θυμούνται σειρές αριθμών και άλλες προκλήσεις. Μπορείτε να φανταστείτε το αντικείμενο σε ένα συγκεκριμένο σημείο και να το συνδέσετε με έναν λόγο ή συνέπεια: «Άφησα το καπέλο κάτω από την καρέκλα για να μην λερωθεί στο τραπέζι, αλλά την τελευταία φορά το ξέχασα». Μπορεί να μην θυμηθείτε να το πάρετε φεύγοντας, αλλά οι πιθανότητες να θυμηθείτε πού το αφήσατε αυξάνονται σημαντικά.
