Η Lee αντιλήφθηκε από νωρίς ότι η κατά τέσσερα χρόνια μεγαλύτερη αδελφή της, Jackie, ήταν η αδυναμία του πατέρα τους. Ήταν το πρωτότοκο παιδί, του έμοιαζε εντυπωσιακά και είχε πάρει το όνομά του -ενώ εκείνον τον φώναζαν χαϊδευτικά “Black Jack”. Ο πατέρας τους κατάφερε το φαινομενικά αδύνατο: να βρεθεί ανάμεσα στους μεγάλους ηττημένους της Wall Street, χάνοντας την περιουσία του σε μια εποχή που άλλοι στον κύκλο του είχαν προλάβει να θωρακίσουν τα κεφάλαιά τους. Η οικονομική του κατάρρευση, σε συνδυασμό με τον χρόνιο αλκοολισμό και τις εξωσυζυγικές του περιπέτειες, ανάγκασαν τη μητέρα των κοριτσιών, Janet, να δώσει τέλος στον γάμο τους -μια τολμηρή απόφαση για μια εποχή που το διαζύγιο αποτελούσε κοινωνικό ταμπού. Ο δεύτερος γάμος της με τον Hugh Auchincloss επανέφερε την οικονομική σταθερότητα και την κοινωνική ισχύ στη ζωή της ίδιας και των κοριτσιών της· δύο αξίες που οι αδελφές Bouvier θα αποζητούσαν επίμονα καθώς μεγάλωναν.
Αν οι «αδελφές Bouvier» δεν σας λένε κάτι, τότε τα ονόματα Jacqueline Kennedy Onassis και Lee Radziwill μάλλον θα ξεκαθαρίσουν το τοπίο. Κόρες της Janet και του John Bouvier, γνωστού κυρίως με το ψευδόνυμο ‘’Black Jack’’, η Jackie και η Lee μεγάλωσαν μέσα στην κοινωνική αμερικανική ελίτ και έζησαν ζωές που συνδέθηκαν με την πολιτική, τη μόδα και την παγκόσμια διασημότητα, όμως η σχέση τους παρέμεινε πάντα περίπλοκη. Η ιστορία τους είναι μια ιστορία αδελφικής αγάπης, ανταγωνισμού, λάμψης αλλά και προσωπικών τραγωδιών που σημάδεψαν τις ίδιες αλλά δημοσιοποιήθηκαν παντού.
Η οικονομική πτώση του πατέρα της φαίνεται πως άφησε κατάλοιπα και ανασφάλειες στην Jackie παρά το γεγονός ότι σύντομα μέσω του νέου συζύγου της μητέρας της ανέκτησε το προνομιούχο lifestyle. Σύμφωνα με την βιογράφο Sarah Bradford, σε ένα κάλεσμα, συζητώντας με τον μουσικό Peter Duchin, ο οποίος είχε επίσης βιώσει αστάθειες στην παιδική του ηλικία του είπε: «Ξέρεις Peter, και οι δύο μας ζούμε και κινούμαστε μια χαρά μέσα σε αυτόν τον κόσμο της καλής κοινωνίας, των αριστοκρατών και των παλαιών οικογενειών. Αλλά ούτε εσύ ούτε κι εγώ ανήκουμε πραγματικά σε αυτόν».
Η Jackie σπούδασε στο Vassar College και μάλιστα πέρασε χρόνο ως φοιτήτρια ανταλλαγής στο Παρίσι, κάτι που διεύρυνε τους ορίζοντες της, εκλέπτυνε το στυλ της και την εισήγαγε στην ευρωπαϊκή αισθητική. Επιστρέφοντας στην Αμερική, έπιασε δουλειά ως φωτορεπόρτερ στην Ουάσινγκτον. Η Lee γράφτηκε για σπουδές στο Sarah Lawrence College από το οποίο δεν αποφοίτησε ποτέ αλλά ξεκίνησε νωρίς την ενασχόλησή της με τη μόδα ως βοηθός της θρυλικής συντάκτριας μόδας Diana Vreeland. Άλλωστε, η Lee είχε από νεαρή ηλικία δείξει το ενδιαφέρον της για τη μόδα και την αισθητική, ξεχωρίζοντας για το στυλ της.
Η Lee παντρεύτηκε πρώτη, τον εκδότη Michael Canfield σε μια προσπάθεια που αρκετοί θεωρούν πως δεν ήταν η επισφράγιση μιας αγάπης, αλλά η επιθυμία της να παντρευτεί πριν από την αδελφή της «κερδίζοντάς» την στον διαγωνισμό της τότε αναμενόμενης αποκατάστασης. Μετακόμισε στο αριστοκρατικό Λονδίνο όμως όχι απλά δεν είχε ευτυχισμένο γάμο, αλλά μόλις δύο μήνες αφότου είχε ανέβει τα σκαλιά της εκκλησίας, η αδελφή της ανακοίνωσε τον αρραβώνα της με έναν από τους πιο περιζήτητους εργένηδες της Αμερικής: τον John F. Kennedy (γνωστό και ως Jack). Γοητευτικός, ανερχόμενος πολιτικός και εύπορος, πληρούσε όλα τα τυπικά κριτήρια. Η Jackie την είχε επισκιάσει.
Καμία από τις δύο αδελφές δεν είχε εύκολο έγγαμο βίο. Στο Λονδίνο, η Lee απομακρύνεται από τον σύζυγό της ο οποίος αναπτύσσει πρόβλημα αλκοολισμού και ταυτοχρόνως δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Ούτε ο JFK ήταν Άγιος, βέβαια. Ανέκαθεν λάτρης του γυναικείου φύλου, οι εξωσυζυγικές του περιπέτειες δεν σταμάτησαν ποτέ (γνωστότερη αυτή με την Marilyn Monroe). Η Jackie θα αποκτήσει δύο παιδιά, την Caroline και τον JFK Jr., ωστόσο θα βιώσει την απώλεια μιας αποβολής αλλά και την γέννηση ενός θνησιγενούς μωρού.
Η Lee θα χωρίσει από τον πρώτο της σύζυγο και θα παντρευτεί τον άνδρα με τον οποίο ήδη διατηρούσε παράλληλο δεσμό, τον αριστοκράτη Stanislaw (Stas) Radziwill, από τον οποίο θα πάρει το επίθετο, τον τίτλο της πριγκίπισσας και θα αποκτήσουν δύο παιδιά. Στην Αμερική, η Jackie, ετών μόλις 31, αναδύεται σε Πρώτη Κυρία και ο κόσμος την λατρεύει. Ήταν κομψή, κοσμογυρισμένη, με ωραίο λόγο. Πήρε τον ρόλο της στα σοβαρά. Εκπροσωπώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ανα τον κόσμο, μελετούσε τον πολιτισμό και το μέρος όπου θα επισκεπτόταν και προσπαθούσε να αναπτύξει μια βαθύτερη σύνδεση με τους ανθρώπους. Ταξιδεύοντας στην Ινδία, η Diana Vreeland την ενημέρωσε πως «το ροζ είναι το ναυτικό μπλε της Ινδίας», και η Jackie φρόντισε να το ενσωματώσει στις εμφανίσεις της. Η επίσκεψη της στο Παρίσι το 1961 όμως ήταν αυτή που έκανε το περιοδικό Time να την ανακηρύξει σε «Πρώτη Κυρία της Μόδας» και τον σύζυγό της να αυτοαναφερθεί ως «ο άνδρας που συνόδευσε την Jacqueline Kennedy στο Παρίσι».
Στην πραγματικότητα, η Lee είχε παίξει καθοριστικό ρόλο συμβουλεύοντας την αδελφή της ενδυματολογικά, συστήνοντάς την σε ευρωπαίους σχεδιαστές και ενθαρρύνοντάς την να τους δοκιμάσει, καθώς η Πρώτη Κυρία θεσμικά υποστήριζε κυρίως Αμερικάνους δημιουργούς. Η ανάδειξη της Jackie σε παγκόσμιο fashion icon πρέπει να ήταν δύσκολη για την μικρότερη αδελφή της η οποία, ανά τα χρόνια, ξεχώριζε σε σχέση με εκείνη μέσα από το εντυπωσιακότερο έμφυτο στυλ της. Η Lee είχε πρώτη ανακαλύψει και αγκαλιάσει γαλλικούς οίκους υψηλής ραπτικής, κι όμως όλα τα εύσημα δίνονταν, ξανά, στην Jackie. Και η εμμονή του κόσμου με την Jackie δεν σταματούσε εκεί. Ο Frank Sinatra την αποκάλεσε την «βασίλισσα της Αμερικής».
View this post on Instagram
Στο μεταξύ, η Lee, παραμένοντας τυπικά παντρεμένη, είχε αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με έναν από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο: τον Έλληνα εφοπλιστή Αριστοτέλη Ωνάση. Ο Ωνάσης εκείνη την εποχή διατηρούσε δεσμό με την πριμαντόνα Maria Callas – η οποία, σύμφωνα με τα ημερολόγια του εκδότη Leo Lerman, δήλωνε: «Δεν αντιπαθούσα ποτέ την Jackie, αλλά μισώ τη Lee. Την μισώ». Πολλοί υποστήριζαν πως το ενδιαφέρον του Ωνάση για τη Lee ενισχύθηκε από την σύνδεσή της με τον Λευκό Οίκο – ο JFK και ο Robert Kennedy τον αντιπαθούσαν βαθιά και δεν τον εμπιστεύονταν, αποκαλώντας τον «πειρατή». Το καλοκαίρι του 1963, η φιλία τους είχε γίνει αντικείμενο σχολιασμού στον τύπο: η εφημερίδα Washington Post αναρωτιόταν ανοιχτά αν ο φιλόδοξος Έλληνας μεγιστάνας σχεδίαζε να γίνει κουνιάδος του Αμερικανού Προέδρου.
Αλλά, το 1963, στο Ντάλας του Τέξας, όλα θα άλλαζαν. Η Jackie βρισκόταν ακριβώς δίπλα στον σύζυγό της την ώρα που δολοφονήθηκε μπροστά στα μάτια χιλιάδων θεατών σε μια εικόνα που μετά θα έβλεπε ολόκληρος ο πλανήτης. Η ίδια επέμεινε να συνεχίσει να φοράει το Chanel ταγέρ της μέχρι να επιστρέψει στην Ουάσινγκτον παρότι είχε γεμίσει με το αίμα του JFK. «Θέλω να δουν τι έκαναν στον Jack» είχε πει.
Η Lee ταξίδεψε κατευθείαν από το Λονδίνο για να βρεθεί στο πλευρό της αδελφής της αυτές τις τραγικές ώρες. Αν ο κόσμος αγαπούσε την Jackie πριν, πλέον την είχε θεοποιήσει. Η συγγραφέας του ‘’What Jackie Taught Us’’, Tina Santi Flaherti αναφέρει πως «ο τρόπος με τον οποίο στάθηκε στην κηδεία κέρδισε απίστευτο σεβασμό. Ήταν σαν να κράτησε τη χώρα ενωμένη καθώς όλα διαλύονταν. Ένας βρετανός δημοσιογράφος ανέφερε πως «η Jackie έδωσε στους Aμερικάνους κάτι που ποτέ πριν δεν είχαν: μεγαλοπρέπεια».
Ενώ η Jackie βυθιζόταν στο πένθος, η Lee προσπαθούσε να βρει τον δρόμο της. Είχε ήδη γνωρίσει τον συγγραφέα Truman Capote, ο οποίος την είχε υποδεχθεί στον εσωτερικό κύκλο των «Κύκνων» του. Ο Capote παρατηρούσε «την πρώτης τάξεως νοημοσύνη» της Lee, αλλά και τη θηλυκότητά της: «Δεν μπορώ να σκεφτώ γυναίκα πιο θηλυκή από τη Lee Radziwill. Ούτε καν την Audrey Hepburn». Εκείνος ήταν και αυτός που την ώθησε να ασχοληθεί με την υποκριτική. Η Lee δεν ήταν άσχετη με τις τέχνες και τη δημιουργικότητα ωστόσο, το θεατρικό της ντεμπούτο αποδείχθηκε εφιάλτης: οι κριτικές ήταν καταστροφικές. Και κατά τη διάρκεια της πρώτης παράστασής της, η Jackie δεν πήγε να την δει ούτε μια φορά.
Το 1968, δολοφονείται και ο Robert Kennedy, κουνιάδος της Jackie. Η Jackie κατέρρευσε. «Αν σκοτώνουν Kennedys, τα παιδιά μου είναι τα επόμενα», φέρεται να είπε. Στη σκιά αυτού του νέου τραύματος, η Jackie πήρε μια απόφαση που θα σόκαρε τον κόσμο: παντρεύτηκε τον Αριστοτέλη Ωνάση, τον πρώην εραστή της αδελφής της. Η αντίδραση ήταν θυελλώδης. Την είχαν προειδοποιήσει πως, αν παντρευτεί τον Ωνάση, η κοινή γνώμη θα την κατεβάσει από το βάθρο στο οποίο βρισκόταν. «Έχει κρύο και μοναξιά εκεί πάνω. Δεν με νοιάζει», απάντησε. Αν η ίδια η Lee κατανόησε ότι η αδελφή της, τρομοκρατημένη και απροστάτευτη, βρήκε στον Ωνάση (με το νησί του, την ασφάλεια, το γιοτ του και την ικανότητά του να την κρύψει από τον κόσμο) αυτό που της έλειπε, παραμένει άγνωστο. Ό,τι κι αν ένιωσε, έκτοτε δεν μίλησε ποτέ δημόσια γι’ αυτό. Σε συνέντευξή της στο T Magazine των New York Times το 2013, όταν την ρώτησαν «θα μας πείτε για τον Ωνάση;» απάντησε μονολεκτικά «όχι».
Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι η Lee ήταν εκείνη που άνοιξε την πόρτα του Ωνάση στην Jackie, προσκαλώντας την στη θαλαμηγό “Χριστίνα” το 1963 για να την παρηγορήσει μετά τον θάνατο του μωρού της. Η μετέπειτα απόφαση της Jackie να δεχτεί την πρόταση γάμου του Έλληνα κροίσου -του ανθρώπου που η αδελφή της είχε “φέρει” στην οικογένεια- θεωρήθηκε από πολλούς η απόλυτη αδελφική προδοσία, μια πληγή που η Lee επέλεξε να καλύψει με τη σιωπή της για δεκαετίες.
Η κοινή ζωή της γνωστής πλέον ως Jackie O και του Ωνάση δεν ήταν ευτυχισμένη. Το 1973, ο γιος του Αλέξανδρος σκοτώθηκε σε αεροπορικό ατύχημα. Ο Ωνάσης συντετριμμένος, άρχισε να πιστεύει – αφού κάποιοι κακεντρεχείς του το έβαλαν σαν ιδέα- ότι η Jackie έφερνε κακή τύχη. Πέθανε το 1975 πριν προλάβουν να χωρίσουν, αλλά ο γάμος ήταν ήδη ουσιαστικά τελειωμένος. Ο Ωνάσης είχε ήδη ξεκινήσει τις διαδικασίες διαζυγίου και είχε προσλάβει τον Roy Cohn (διαβόητο δικηγόρο) για να ελαχιστοποιήσει το ποσό που θα έπαιρνε η Jackie, πριν τον προλάβει ο θάνατος.
Μετά τον θάνατο του δεύτερου συζύγου της, η Jackie δεν περίμενε πλέον κανέναν να την προστατέψει. Τον Μάρτιο του 1975, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, δεν χρειαζόταν να ορίζεται από τον τίτλο της συζύγου. Έκανε μια κίνηση που εξέπληξε πολλούς: έπιασε δουλειά. Δεν είχε ανάγκη από εργασία για λόγους απολαβών, ωστόσο έχοντας ως πάθος της το διάβασμα, ξεκίνησε να εργάζεται ως επιμελήτρια βιβλίων. Εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Νέα Υόρκη, όπου έζησε και εργάστηκε τα τελευταία 25 χρόνια της ζωής της.
Διακόσμηση, μόδα, θέατρο, τουρ με τους Rolling Stones. Η Lee πέρασε δεκαετίες ως μια λαμπερή αλλά ασταθής φιγούρα της κοινωνίας, με projects εδώ κι εκεί που σπάνια συνεχίζονταν. Σε αντίθεση με την αδελφή της που βρήκε ενδιαφέρον και νόημα στη δουλειά της, η Lee έμοιαζε να αναζητά διαρκώς κάτι που δεν έβρισκε. Εν τω μεταξύ, παντρεύτηκε σε τρίτο γάμο τον σκηνοθέτη Herbert Ross το 1988 και χώρισαν το 2001.
Στη δεκαετία του 1980, η Jackie ξεκίνησε μια νέα σχέση με τον οικονομικό της σύμβουλο Maurice Tempelsman. Το 1994 πέθανε από καρκίνο λεμφαδένων περιτριγυρισμένη από τα παιδιά και τον τελευταίο της σύντροφο. Στη διαθήκη της άφησε τα περισσότερα αγαθά στα παιδιά της αλλά και αξιοσέβαστα ποσά στα ανίψια της, παιδιά της Lee. Ωστόσο, δεν άφησε τίποτα στην αδελφή της, γράφοντας «έχω κάνει αρκετά πράγματα για να τη βοηθήσω κατά τη διάρκεια της ζωής μου». Στην κηδεία της, ο κουνιάδος της Ted Kennedy είπε: «Κανείς που να έχουμε γνωρίσει δεν είχε καλύτερη αίσθηση του εαυτού του από την Jackie». Παρότι οι περισσότεροι δεν κατάφεραν να δουν πέρα από τα μεγάλα γυαλιά ηλίου της Jacqueline Kennedy Onassis, η ίδια ήταν μια γυναίκα βαθιάς νοημοσύνης, καλλιέργειας και αληθινής περιέργειας. «Μετά τον θάνατο της Jackie, δυστυχώς η Lee έγινε αυτό που φοβόταν περισσότερο: η αδελφή της Jacqueline Kennedy Onassis» αναφέρει το ντοκιμαντέρ “The Complicated sisterhood of Jackie Kennedy and princess Lee Radziwill”.
Το 1996, ο γιος της Jackie, John F. Kennedy Jr. παντρεύεται σε απόλυτα ιδιωτική τελετή την Carolyn Bessette, και δεν καλεί τη θεία του καθώς την θεωρεί ανίκανη να το κρατήσει μυστικό. Το 1999, η Lee βιώνει κάτι το τραγικό. Ένα μήνα μετά το μοιραίο ατύχημα του ανιψιού της, πεθαίνει και ο γιος της, Anthony, από καρκίνο.
Θα συνεχίσει να αποτελεί σημαντικό μέρος της κοσμικής σκηνής της Νέας Υόρκης μέχρι τον θάνατό της το 2019 και να υμνείται για την κομψότητα, την αισθητική και την ενδιαφέρουσα, πολυτάραχη ζωή της.
View this post on Instagram
Οι δύο αδελφές γεννήθηκαν στον ίδιο κόσμο, μοιράστηκαν την ίδια ανατροφή και βρέθηκαν στο κέντρο της παγκόσμιας προσοχής. Η μία έγινε σύμβολο. Η άλλη φαινόταν συχνά να ζει στη σκιά του παρότι η λάμψη της άξιζε, κατά πολλούς, περισσότερα. Κι όμως, και οι δύο κατάφεραν κάτι εξίσου δύσκολο: να αντέξουν. Τραγωδίες, απώλειες, προδοσίες, ζωές δημόσιες. Να αντέξουν, και να το κάνουν με χάρη.
