Τα τελευταία χρόνια η μόδα έχει συναντήσει τη λογοτεχνία παραπάνω φορές από όσες μπορούμε να θυμηθούμε. Τσάντες-ύμνος σε κλασικά λογοτεχνικά μυθιστορήματα, λέσχες βιβλίων οργανωμένες από οίκους μόδας, καμπάνιες όπως το Narratives του Valentino που φέρουν στο προσκήνιο κομμάτια από λογοτεχνικά έργα και πολλά ακόμα έχουν συντελέσει στην εξέλιξη αυτού του φαινομενικού έρωτα.
View this post on Instagram
Ο κριτικός μόδας και συγγραφέας Eugene Rabkin είχε εκφράσει από την αρχή αυτού του φαινομένου τη δυσαρέσκειά του, κάνοντας λόγο για επιφανειακή χρήση ενός πολιτιστικού αγαθού όπως τα βιβλία στον βωμό του κέρδους των οίκων μόδας. Η τελευταία καμπάνια μεγάλου οίκου, με πασίγνωστη ηθοποιό ξαπλωμένη πάνω σε μια τεράστια στοίβα βιβλίων πυροδότησε μια ακόμα σφοδρή κριτική του την οποία μοιράστηκε στο Instagram και μας έβαλε σε σκέψεις.
Ο ίδιος γράφει: «Λογικά θα έχετε δει αυτή την αποκρουστική διαφήμιση. Η αισθητικοποίηση των βιβλίων και της ανάγνωσης από τον κόσμο της μόδας έχει γίνει πραγματικά αηδιαστική. Εικόνα αντί για ουσία. Ψευτιά αντί για αυθεντικότητα. Η ερώτηση είναι: τι κερδίζει πραγματικά η μόδα μέσα από αυτό; Ποιος πιστεύει όντως πως αυτό είναι θελκτικό; Ποιος πιστεύει πραγματικά πως το να παριστάνεις πως διαβάζεις ένα βιβλίο είναι κάτι καλό; Η μόδα είχε πάντα ένα κόμπλεξ κατωτερότητας και για αυτόν τον λόγο συνεχίζει να τρώει κουλτούρα.»
Παρότι έχουμε αναφερθεί στην θετική εξέλιξη της ανάγνωσης ως ένα χόμπι που θεωρείται «μοδάτο» και μπορεί έτσι να παρακινήσει περισσότερο κόσμο να αγαπήσει τα βιβλία, τα σχόλια του Rabkin είναι σημαντική τροφή για σκέψη. Τα βιβλία είναι κόσμοι και ιστορίες από μόνα τους και όχι απλώς όμορφα αξεσουάρ προς χρήση ενός curated περιβάλλοντος, ή μιας εικόνας όπου έχουν ρόλο διακοσμητικό -πόσο μάλλον ως τόπος να ξαπλώσει κανείς πάνω. Η συνήθεια της ανάγνωσης δεν είναι κάτι που πάει και έρχεται αναλόγως τις τάσεις, αλλά τις προσωπικές προτιμήσεις και ανάγκες.
Σε άρθρο του το 2022 με τίτλο «Η μόδα έρχεται για τα βιβλία» ο ίδιος επισημαίνει πως η σχέση αυτή που μπορεί να μοιάζει δημιουργική και λυρική, είναι στην πραγματικότητα θύμα μιας κουλτούρας αυτού που σήμερα θα ονομάζαμε “performative”. Ο ίδιος αναφέρει πως μέχρι πριν από περίπου μια δεκαετία «είτε λόγω φόβου γελοιοποίησης είτε απλά επειδή δεν ενδιαφερόταν, η μόδα είχε μείνει μακριά από τα βιβλία. Αυτό πλέον δεν ισχύει.»
View this post on Instagram
Δεν παραλείπει να σχολιάσει πως συχνά μοντέλα φωτογραφίζονται κρατώντας στο χέρι λογοτεχνικά έργα, παρότι αμφιβάλλει πως κάποιος «μπορεί να συγκεντρωθεί να διαβάσει Camus πριν από επίδειξη μόδας.»
Ο Rabkin, φανατικός αναγνώστης ο ίδιος καταλήγει πως η μόδα απογειώνεται και είναι στα καλύτερά της όταν αλληλεπιδρά με άλλα πολιτισμικά πεδία. Αλλά «είναι στα χειρότερα της όταν τα κοροϊδεύει.»
Οι πρώτες σχετικές καμπάνιες μας είχαν συναρπάσει και τραβήξει το ενδιαφέρον. Τώρα που πλέον έχουν γίνει αμέτρητες, και σχεδόν τάση, τώρα που ο καθένας ξαφνικά φωτογραφίζεται όλως τυχαίως με ένα βιβλίο, μήπως ήρθε η ώρα να ξανασκεφτούμε αν ο Rabkin έχει δίκιο;
