Στο Κλειστό Γυμναστήριο Εργάνης ή «Δημήτρης Καλτσάς», στον Βύρωνα, τον ρυθμό δίνουν η μπάλα και τα ποδοβολητά που τριζοβολούν στο παρκέ. Οι αθλήτριες τον καθορίζουν και ταυτόχρονα χορεύουν σε αυτόν, αφήνοντας έξω από τη χορογραφία τους τον υπόλοιπο κόσμο, για όσο διαρκεί τουλάχιστον μια προπόνηση του Αθηναϊκού Qualco, σε ενορχήστρωση της coach τους, Στέλλας Καλτσίδου. Η προετοιμασία τους είναι εντατική και ο πήχυς ανεβαίνει διαρκώς. Η ομάδα, αφού στέφθηκε στις 29 Μαρτίου 2026 κυπελλούχος Ελλάδας –για τέταρτη φορά στην ιστορία της, που για το τμήμα μπάσκετ γυναικών του Αθηναϊκού έχει ξεκινήσει από το 1980, και 14 χρόνια μετά την κατάκτηση του τελευταίου τίτλου– έχει μπροστά της την επόμενη μεγάλη πρόκληση: το πρώτο ματς του τελικού του EuroCup στις 2 Απριλίου, όπου θα αντιμετωπίσει την τουρκική Μερσίν στη Γλυφάδα. Λίγο πριν από τον μεγάλο αγώνα, μιλήσαμε με πέντε παίκτριες, τις Έλενα Τσινέκε, Βασιλική Λούκα, Ρόμπιν Παρκς, Κριστίν Ανίγκουε και Μπορισλάβα Χρίστοβα. Οι τρεις (Τσινέκε, Λούκα, Παρκς) αγωνίζονται και με την Εθνική Ελλάδος.
Τα πρώτα βήματα στο παρκέ
Η διαδρομή τους στον Αθηναϊκό ξεκίνησε πρόσφατα –για κάποιες, μόλις πριν από μερικούς μήνες– αλλά όλες παίζουν μπάσκετ από παιδιά. «Ακριβώς έξω από το σπίτι μας είχε ένα ανοιχτό γήπεδο, όπου πηγαίναμε με τη δίδυμη αδερφή μου και παίζαμε μπάσκετ από το πρωί μέχρι το βράδυ, από τότε που ήμασταν έντεκα, δώδεκα χρονών» θυμάται η Έλενα Τσινέκε, που μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη από Ελληνίδα μητέρα και Νιγηριανό πατέρα. Στην αρχή τα αγόρια τις έβλεπαν με μισό μάτι, σκέφτονταν υποτιμητικά ότι ήταν απλώς «κοριτσάκια» που δεν είχαν ιδέα από μπάσκετ. Προσπαθούσαν να τις διώξουν από το γήπεδο. Όταν όμως «τους βάζαμε να παίξουν εναντίον μας για να μείνει στο γήπεδο ο νικητής, τους κερδίζαμε και τότε μας έλεγαν, ελάτε να παίξετε μαζί μας».
Στην οικογένεια της Βασιλικής Λούκα όλοι ασχολούνταν με τον αθλητισμό – μάλιστα η μητέρα της, Στέλλα Κομματά, επίσης υπήρξε αθλήτρια του μπάσκετ, με σημαντική καριέρα στον Σπόρτιγκ και συμμετοχές στην Εθνική Γυναικών. Η Βασιλική ξεκίνησε από τον στίβο και το κολύμπι αλλά «όταν άρχισε ο αδερφός μου μπάσκετ ζήλεψα και τους είπα, θέλω κι εγώ. Πήγα σε μια προπόνηση, το αγάπησα αμέσως και έμεινα εκεί».
Παρόλο που και οι δικοί της ήταν ψηλοί, τα σχόλια που της έκαναν στο σχολείο για το ύψος της (1,93 εκ.) δεν βοηθούσαν στο χτίσιμο της αυτοπεποίθησής της. «Με έλεγαν “καμήλα” και όλα αυτά. Είναι λογικό, πολλές φορές τα παιδιά λένε ό,τι σκέφτονται χωρίς να το φιλτράρουν. Στο σχολείο προσπαθούσα να κρύψω το πόσο ψηλή ήμουν. Στο μπάσκετ το ύψος μου με ανέδειξε. Εκεί το είδα όχι σαν πρόβλημα αλλά ως προτέρημα. Επίσης στο μπάσκετ υπήρχαν και άλλες ψηλές κοπέλες, ακόμα και πιο ψηλές από εμένα, και ένιωσα φυσιολογική».
«Στο σχολείο προσπαθούσα να κρύψω το πόσο ψηλή ήμουν. Στο μπάσκετ το ύψος μου με ανέδειξε. Εκεί το είδα όχι σαν πρόβλημα αλλά ως προτέρημα. Επίσης στο μπάσκετ υπήρχαν και άλλες ψηλές κοπέλες, ακόμα και πιο ψηλές από εμένα, και ένιωσα φυσιολογική», Βασιλική Λούκα
Μια παρόμοια εμπειρία περιγράφει και η Κριστίν Ανίγκουε, αθλήτρια και σχεδιάστρια μόδας, από τα παιδικά χρόνια της στην Αριζόνα, ΗΠΑ: «Άρχισα να παίζω μπάσκετ επειδή ήμουν πολύ ψηλή – εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν πολλές τόσο ψηλές όσο εγώ. Η μητέρα μου θεώρησε ότι θα με βοηθούσε να αποκτήσω αυτοπεποίθηση αλλά και φίλους. Μου φάνηκε διασκεδαστικό και το αγάπησα από την αρχή. Και ένιωσα ότι βρήκα εκεί μια κοινότητα».
Ο γύρος του κόσμου με μια μπάλα
Η ζωή τους με το μπάσκετ έχει δώσει σε όλες εμπειρίες που διαφορετικά ίσως να μην τολμούσαν ούτε να ονειρευτούν. Ανάμεσα στις χώρες όπου έχει ζήσει και έχει αγωνιστεί η Ρόμπιν Παρκς, από το Μέριλαντ (ΗΠΑ), είναι «η Τουρκία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία, η Αγκόλα, η Ουγγαρία. Νιώθω ευγνώμων που είχα την ευκαιρία να γνωρίσω διαφορετικούς ανθρώπους και διαφορετικούς πολιτισμούς».
«Απολαμβάνω τα πάντα στο μπάσκετ, όχι μόνο το ίδιο το παιχνίδι και τον ανταγωνισμό στο γήπεδο και τη νίκη, αλλά και τα ταξίδια σε όλο τον κόσμο» συμφωνεί η Μπορισλάβα Χρίστοβα από τη Βουλγαρία, η οποία έχει ζήσει στην Ισπανία, τη Ρουμανία, την Πολωνία, τις ΗΠΑ, την Τουρκία. Το γεγονός ότι χρειάστηκε να φύγει από το πατρικό της μόλις σε ηλικία 14 ετών ήταν δύσκολο, «από την άλλη όμως νιώθω ευγνώμων προς την οικογένειά μου γιατί με ενθάρρυνε να ακολουθήσω αυτό το μονοπάτι, που με έκανε όχι μόνο καλύτερη παίκτρια αλλά και καλύτερο άνθρωπο. Άλλωστε, μετά την επιστροφή μου από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη, ελπίζω να περνάω περισσότερο χρόνο με τους συγγενείς και τους φίλους μου».
Προσωπικά εργαλεία επιβίωσης και εξέλιξης
Η Κριστίν διεκδικεί μια ισορροπία στη ζωή της συνδυάζοντας την ιδιότητα της επαγγελματία αθλήτριας με άλλους ρόλους. Προκαλώντας, έτσι, τα στερεότυπα που θέλουν μια μονολιθική προσέγγιση της ζωής από όσους παίζουν σε επίπεδο πρωταθλητισμού. «Δεν είμαι μόνο παίκτρια μπάσκετ αλλά και αδερφή, φίλη και σχεδιάστρια μόδας [έχει μάλιστα δημιουργήσει το δικό της brand, ΚΑ Originals]. Υπάρχουν πολλά πράγματα που αγαπώ να κάνω και να είμαι. Έτσι, για παράδειγμα, μετά από ένα κακό παιχνίδι δεν θα το σκέφτομαι για μέρες. Παρόλο που είμαι πολύ ανταγωνιστική ως άνθρωπος, φεύγοντας από το γήπεδο το αφήνω πίσω μου».
«Δεν είμαι μόνο παίκτρια μπάσκετ αλλά και αδερφή, φίλη και σχεδιάστρια μόδας. Υπάρχουν πολλά πράγματα που αγαπώ να κάνω και να είμαι. Έτσι, για παράδειγμα, μετά από ένα κακό παιχνίδι δεν θα το σκέφτομαι για μέρες. Παρόλο που είμαι πολύ ανταγωνιστική ως άνθρωπος, φεύγοντας από το γήπεδο το αφήνω πίσω μου», Κριστίν Ανίγκουε
Άλλα ψυχικά εργαλεία που την έχουν βοηθήσει να ανταπεξέρχεται ακόμα και σε έναν κρίσιμο αγώνα είναι το pilates («προσπαθώ να συνδέομαι με το σώμα μου με διαφορετικούς τρόπους») και η θάλασσα. «Κάθομαι, ας πούμε, για μισή, μία ώρα, μπροστά στο νερό και κοιτάω τα κύματα. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μένα να παραμένω σε επαφή με τη φύση, ειδικά σε έναν κόσμο όπου όλα κινούνται τόσο γρήγορα».
Ένα μεγάλο έμφυλο χάσμα
Εκ των πραγμάτων, τουλάχιστον στο μπάσκετ γυναικών, ακόμα και σε επίπεδο πρωταθλητισμού, οι αμοιβές και το προσδόκιμο καριέρας είναι τόσο χαμηλά, που η Κριστίν πιστεύει ότι δεν έχεις άλλη επιλογή παρά να καλλιεργήσεις και άλλα ενδιαφέροντα, «ώστε όταν σταματήσεις να αγωνίζεσαι, να σε περιμένουν άλλες επαγγελματικές επιλογές και πηγές εισοδήματος».
Η καριέρα μιας παίκτριας μπάσκετ τελειώνει γύρω στα 36 με 37 χρόνια της, επιβεβαιώνει η Βασιλική. «Μετά πρέπει να έχεις εσύ μεριμνήσει να ασχοληθείς επαγγελματικά με κάτι άλλο». Από την αρχή, ωστόσο, η διαδρομή μιας αθλήτριας σημαδεύεται από ασταμάτητες προκλήσεις. Και επειδή είναι γυναίκα: Το έμφυλο χάσμα παραμένει ευρύ στον αθλητισμό. «Το μπάσκετ των αντρών έχει περισσότερη διαφήμιση και μεγαλύτερες αμοιβές» εξηγεί η Βασιλική. «Βέβαια τώρα βλέπουμε και τον Αθηναϊκό, που πάει να χτίσει κάτι καλό, να διαφημίζεται, οπότε αυξάνονται οι απολαβές και στο μπάσκετ γυναικών. Αλλά δεν έχουμε φτάσει στο επίπεδο των αντρών και δεν ξέρω αν θα φτάσουμε ποτέ. Αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, συμβαίνει παντού. Και δεν ξεκινάει από τον αθλητισμό αλλά από την κοινωνία και την εκπαίδευση».
«Νιώθω ευγνώμων προς την οικογένειά μου γιατί με ενθάρρυνε να ακολουθήσω αυτό το μονοπάτι, που με έκανε όχι μόνο καλύτερη παίκτρια αλλά και καλύτερο άνθρωπο», Μπορισλάβα Χρίστοβα
Αν μπορούσε η Βασιλική να απευθύνει ένα βασικό αίτημα στην ελληνική Πολιτεία, θα ήταν να μην αντιμετωπίζεται το μπάσκετ γυναικών σαν ερασιτεχνικό – από τη στιγμή μάλιστα που και οι απαιτήσεις και οι επιδόσεις του βρίσκονται σε επαγγελματικό επίπεδο. Οι παίκτριες δεν έχουν δεδομένες ούτε στοιχειώδεις παροχές όπως ιατρική ασφάλιση. «Έγκειται στην ευχέρεια της ομάδας το να μας κάνει μια ιδιωτική ασφάλιση. Ακόμα και στην Εθνική Ομάδα μάς ασφάλισαν πρόσφατα. Αλλά είμαστε λίγες όσες παίζουμε στην Εθνική. Στις μικρότερες κατηγορίες δεν υπάρχει ασφάλιση. Παθαίνουμε συχνά τραυματισμούς και πολλές από εμάς πρέπει να καλύψουν μόνες τα έξοδα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης».
Ένα ακόμα αίτημα της Βασιλικής θα ήταν «περισσότερα γήπεδα για να κάνουμε προπονήσεις». Στις ανεπαρκείς υποδομές ως μια ακόμα έκφραση των έμφυλων διακρίσεων στον αθλητισμό αναφέρονται και άλλες παίκτριες. «Κάποια γυμναστήρια δεν έχουν καν θέρμανση» σχολιάζει η Ρόμπιν. «Μπορεί λοιπόν, όταν έξω έχει κρύο, να παίζεις σε έναν παγωμένο χώρο, στον οποίο δεν θα έβαζαν ποτέ άντρες». Η ίδια πάντως –σύμφωνα με την έως τώρα εμπειρία της από την Ελλάδα, στην οποία διανύει την πρώτη σεζόν της, αλλά και τις συζητήσεις με συμπαίκτριές της– πιστεύει ότι «το μπάσκετ γυναικών στην Ελλάδα ανεβαίνει αργά αλλά σταθερά».
Μια σχεδόν σουρεαλιστική εμπειρία, για τα ελληνικά δεδομένα, μεταφέρει η Έλενα, από τη θητεία της στην Πολωνία: «Στην πόλη όπου ζούσα, δεν υπήρχε καν μπάσκετ αντρών. Το μπάσκετ γυναικών ήταν το μόνο μεγάλο αθλητικό γεγονός. Κάθε αγώνας είχε πάρα πολύ κόσμο». Η ίδια πιστεύει ότι για να αρχίσουν τα πράγματα να αλλάζουν στη χώρα μας, είναι σημαντικό να τοποθετηθούν σε θέσεις ευθύνης «τα κατάλληλα άτομα, που υποστηρίζουν και αγαπούν αληθινά το μπάσκετ γυναικών».
Η συνταγή της επιτυχίας
Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι αυτή την περίοδο ο Αθηναϊκός όχι απλά «ανεβαίνει», όπως λένε οι αθλήτριες, αλλά βρίσκεται σε τροχιά απογείωσης, μετρώντας τη μία νίκη μετά την άλλη. Αναρωτιέμαι τι συμβάλλει στη χημεία μιας ομάδας που έχει καταφέρει να επεκταθεί πολύ πιο μακριά από τα όρια μιας αθηναϊκής συνοικίας. Πέρα από το coaching της Στέλλας Καλτσίδου. «Οι γυναίκες, θεωρώ, σκεφτόμαστε πιο πολύπλοκα» λέει η Βασιλική. «Οπότε για να φτιαχτεί μια ωραία χημεία πρέπει να υπάρχει σεβασμός μεταξύ μας. Περνάμε πιο πολλές ώρες μαζί παρά με την οικογένειά μας. Έχουμε τις ίδιες δυσκολίες και κοινούς στόχους. Επομένως πρέπει να νιώθουμε άνετα, ότι ο άλλος δεν θα σε κρίνει αλλά θα σε βοηθήσει, ακόμα και όταν δεν έχεις όρεξη να κάνεις προπόνηση, ακόμα και αν σκέφτεσαι τα παρατήσεις».
Στην αρχή τα αγόρια έβλεπαν την Έλενα Τσινέκε και την αδερφή της με μισό μάτι, σκέφτονταν υποτιμητικά ότι ήταν απλώς «κοριτσάκια» που δεν είχαν ιδέα από μπάσκετ. Προσπαθούσαν να τις διώξουν από το γήπεδο. Όταν όμως «τους βάζαμε να παίξουν εναντίον μας για να μείνει στο γήπεδο ο νικητής, τους κερδίζαμε και τότε μας έλεγαν, ελάτε να παίξετε μαζί μας».
Τη «σκληρή δουλειά» και την «προσαρμοστικότητα σε ένα σύνολο» θεωρεί η Ρόμπιν δύο βασικά συστατικά της επιτυχίας. «Η χημεία σε μια ομάδα χτίζεται και μέσα και εκτός του γηπέδου. Νομίζω ότι όλες οι παίκτριες του Αθηναϊκού έχουμε πολύ καλές σχέσεις και εκτός του μπάσκετ. Αυτό μεταφράζεται και στο γήπεδο. Φυσικά, και ο προπονητικός τρόπος της Στέλλας βοηθάει στο χτίσιμο αυτής της χημείας. Δεν νομίζω ότι πολλοί προπονητές θα πετύχαιναν όλα όσα έχει καταφέρει αυτή».
Από την πρώτη ημέρα, «βάλαμε ψηλά τον πήχυ» επισημαίνει η Μπορισλάβα. «Φυσικά και θέλουμε να κερδίζουμε, αλλά προχωράμε ένα βήμα τη φορά». Για τον τελικό του EuroCup η Μπορισλάβα ελπίζει αρχικά, πριν από τη νίκη, να γεμίσει το γήπεδο. «Να έρθουν οι φίλαθλοι και να μας υποστηρίξουν. Εμείς θα τους προσφέρουμε ένα συναρπαστικό και καλό παιχνίδι μπάσκετ». Ακόμα και σε τελικούς, στο μπάσκετ γυναικών δεν είναι δεδομένα τα γεμάτα γήπεδα.
«Κάποια γυμναστήρια δεν έχουν καν θέρμανση. Μπορεί λοιπόν, όταν έξω έχει κρύο, να παίζεις σε έναν παγωμένο χώρο, στον οποίο δεν θα έβαζαν ποτέ άντρες», Ρόμπιν Παρκς
Σκέφτομαι τον προσεχή αγώνα με την Τουρκία σαν ένα μάθημα συνύπαρξης ανάμεσα σε δύο χώρες που εδώ και αιώνες διχάζουν τα γεωπολιτικά συμφέροντα και οι προκαταλήψεις, σε έναν κόσμο με πολλές ενεργές πολεμικές εστίες αυτή την περίοδο. Δεν είναι όμως μόνο οι αγώνες που δίνουν ένα τέτοιο μάθημα αλλά και η σύνθεση της ίδιας της ομάδας, όπου κάθε παίκτρια έρχεται με τη δική της καταγωγή και ιστορία να συνεργαστεί και να χτίσει ουσιαστικές σχέσεις. «Η ευγενής άμιλλα είναι ένα θέμα που ξεπερνάει τον αθλητισμό» συμφωνεί η Μπορισλάβα. «Κάποιες φορές μπορούμε απλά να βγούμε από τον εγωισμό μας και να μπούμε στη θέση του άλλου. Να γίνουμε καλύτερες και να εμπνεύσουμε και άλλους να γίνουν καλύτεροι. Να κάνουμε σε κάθε τομέα της ζωής μας ό,τι και στο μπάσκετ, όπου διαφορετικές προσωπικότητες και κουλτούρες συγκεντρώνονται σε ένα σημείο και, στο τέλος της ημέρας, όλο αυτό λειτουργεί».
Ποιος χρειάζεται τον ρεαλισμό όταν μπορεί να ονειρευτεί;
Το παράδειγμα της αρμονικής αλλά και αποτελεσματικής συνύπαρξης είναι ένας ακόμα λόγος που οι παίκτριες του Αθηναϊκού μπορούν να λειτουργήσουν ως πρότυπα για τις επόμενες γενιές. Ρωτάω τις παίκτριες τι θα έλεγαν σε ένα κορίτσι που θα ήθελε να ακολουθήσει τον δρόμο τους. «Το καλύτερο είναι να έχεις πολλά επίπεδα ως προσωπικότητα, να είσαι ρευστή και πολυδιάστατη» λέει η Κριστίν και το επιβεβαιώνει με τη διττή ιδιότητά της, ως αθλήτρια και designer. «Προσωπικά, κάνοντας τόσο πολλά και διαφορετικά πράγματα συναντάω νέους ανθρώπους και διευρύνω το μυαλό μου. Θέλω τα νεότερα κορίτσια να καταλάβουν ότι ακόμα και αν οι άλλοι προσπαθούν να σε στριμώξουν σε ένα κουτάκι, σε ένα στερεότυπο, υπάρχουν πάντα διαφορετικοί τρόποι να πετύχουν».
«Σε ένα νεότερο κορίτσι θα έλεγα να είναι λίγο delusional και να έχει ψηλούς στόχους», προσθέτει η Έλενα. «Δεν θα σου πουν όλοι ότι μπορείς να κάνεις κάτι. Αλλά αν εσύ το πιστεύεις, αν είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου και βάλεις όση δουλειά χρειάζεται, κάθε μέρα, για να καταφέρεις τους στόχους σου, αυτό είναι που μετράει».
Info
Περισσότερες πληροφορίες: www.athinaikoswbc.gr
