Μια τραγωδία συνεχίζει να εκτυλίσσεται σιωπηρά στο Αφγανιστάν, με θύματα κυρίως τις γυναίκες και τα κορίτσια. Όπως αναφέρει η πλατφόρμα γυναικείας ενδυνάμωσης The Female Quotient, παραθέτοντας στοιχεία από την Guardian, τα Ηνωμένα Έθνη και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), από τότε που απαγόρευσε το καθεστώς των Ταλιμπάν την αντισύλληψη, οι συνέπειες έχουν επεκταθεί πέρα από τον έλεγχο των γεννήσεων. Σε ολόκληρη τη χώρα οι γυναίκες έχουν χάσει την πρόσβαση στη φροντίδα της αναπαραγωγικής υγείας τους, μετά τον τοκετό, ακόμα και σε βασικές ιατρικές παροχές.
Επιπλέον, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι πάνω από 422 ιατρικές μονάδες έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους ή κλείσει στο Αφγανιστάν από τον Φεβρουάριο, όταν ο Donald Trump διέταξε τον τερματισμό της χρηματοδότησης USAID. Συνδυαστικά με περικοπές στην οικονομική βοήθεια και από άλλες ξένες δυνάμεις, τα πλέον ευάλωτα μέλη του πληθυσμού έχουν βρεθεί χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Μόνο ο τερματισμός της αμερικανικής χρηματοδότησης (USAID) ενδέχεται, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση The Lancet, να συντελέσει σε 14 εκατομμύρια θανάτους σε όλο τον κόσμο έως το 2030 (μεταξύ αυτών, 4,5 εκατομμυρίων παιδιών κάτω των πέντε ετών), που διαφορετικά θα μπορούσαν να προληφθούν.
Πάνω από 422 ιατρικές μονάδες έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους ή κλείσει στο Αφγανιστάν από τον Φεβρουάριο, όταν ο Donald Trump διέταξε τον τερματισμό της χρηματοδότησης USAID.
Στο Αφγανιστάν, ειδικότερα, μόνο για φέτος, ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών UN Women προειδοποιεί ότι οι θάνατοι στον τοκετό μπορεί να αυξηθούν έως και κατά 50%. Πολλές γυναίκες αναγκάζονται να γεννήσουν στο σπίτι, συχνά μόνες και χωρίς φροντίδα, καθώς οι γιατροί που προθυμοποιούνται να τις βοηθήσουν δέχονται απειλές. Οι μαίες αναφέρουν ότι γυναίκες που υφίστανται αποβολές μπορεί να αιμορραγούν για μέρες, προτού απευθυνθούν σε κλινική. Γιατρός στην περιφέρεια Jawzjan εκτιμά ότι το 80% των γυναικών που είναι σε εγκυμοσύνη ή θηλάζουν είναι υποσιτισμένες.
Ο Ανδρέας Κουτέπας, ο Έλληνας επικεφαλής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο Αφγανιστάν, είχε μεταφέρει την κατάσταση που επικρατούσε στη χώρα στις αρχές του χρόνου: «Από τον Αύγουστο του 2021, όταν οι Ταλιμπάν κατέλαβαν την εξουσία στο Αφγανιστάν, μια σειρά διαταγμάτων απομακρύνει συστηματικά τις γυναίκες από τη δημόσια και κοινωνική ζωή. Η έξοδος από το σπίτι χωρίς άνδρα συνοδό απαγορεύεται. Η εργασία στους περισσότερους τομείς σταματά. Η εκπαίδευση κόβεται μετά την έκτη τάξη. Η παρουσία στον δημόσιο χώρο επιτρέπεται μόνο με καλυμμένα μαλλιά και πρόσωπο. Πρόκειται για ένα πλέγμα διαταγμάτων που, μαζί, περιορίζουν δραστικά την ίδια την ύπαρξη των γυναικών στη δημόσια σφαίρα.
Ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών UN Women προειδοποιεί ότι οι θάνατοι στον τοκετό μπορεί να αυξηθούν έως και κατά 50%. Πολλές γυναίκες αναγκάζονται να γεννήσουν στο σπίτι, συχνά μόνες και χωρίς φροντίδα, καθώς οι γιατροί που προθυμοποιούνται να τις βοηθήσουν δέχονται απειλές.
»Για εμάς, ως ιατρική ανθρωπιστική οργάνωση, ένας από τους πιο ανησυχητικούς περιορισμούς είναι η απαγόρευση εκπαίδευσης γυναικών και κοριτσιών στον τομέα της υγείας. Αυτό σημαίνει ότι σε λίγα χρόνια το Αφγανιστάν δεν θα έχει αρκετές γυναίκες γιατρούς, νοσηλεύτριες και μαίες – ούτε για το εθνικό σύστημα υγείας ούτε για οργανώσεις όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα.
»Σε πολλές περιοχές της χώρας, οι άνδρες γιατροί δεν επιτρέπεται να εξετάζουν γυναίκες ασθενείς. Και ήδη σήμερα, οι γυναίκες επαγγελματίες υγείας είναι λίγες. Οι νέοι περιορισμοί καθιστούν αναπόφευκτη μια ακόμη βαθύτερη υγειονομική κρίση, αφήνοντας τον μισό πληθυσμό χωρίς ουσιαστική πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα. […]
»Στο Περιφερειακό Νοσοκομείο της Herat -μία από τις δομές όπου δραστηριοποιούμαστε- η “αστυνομία ηθών” απαγόρευσε πρόσφατα την είσοδο σε γυναίκες που δεν ήταν “κατάλληλα καλυμμένες”. Αρχικά, απαιτήθηκε η χρήση μπούρκας. Μετά από αντιδράσεις, το μέτρο χαλάρωσε σε κάλυψη κεφαλιού και ιατρική μάσκα.
«Ένας από τους πιο ανησυχητικούς περιορισμούς είναι η απαγόρευση εκπαίδευσης γυναικών και κοριτσιών στον τομέα της υγείας. Αυτό σημαίνει ότι σε λίγα χρόνια το Αφγανιστάν δεν θα έχει αρκετές γυναίκες γιατρούς, νοσηλεύτριες και μαίες»
»Ακόμα κι έτσι, πολλές γυναίκες διστάζουν πλέον να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια για τις ίδιες και τα παιδιά τους. Φτάνουν στα επείγοντα όταν η κατάσταση της υγείας τους έχει ήδη επιδεινωθεί σοβαρά και για κάποια παιδιά είναι πια αργά. Άλλες γυναίκες δεν φτάνουν ποτέ. Έχουμε δει γυναίκες που ταξίδεψαν δύο ή τρεις ώρες και τελικά δεν τους επετράπη η είσοδος στο νοσοκομείο λόγω “ακατάλληλης ενδυμασίας”.
»Οι γυναίκες με τις οποίες μιλάω είναι συναδέλφισσές μου. Εκτός εργασίας, η επικοινωνία μαζί τους είναι σχεδόν αδύνατη. Όταν συζητάμε, μιλούν για το μέλλον τους με απόγνωση. “Η ζωή μας έχει τελειώσει”, λένε. “Δεν μπορούμε να μάθουμε, να εξελιχθούμε, να προοδεύσουμε”».
