Μια εφαρμογή με ασυνήθιστο και λιγάκι μακάβριο όνομα, αλλά απλό σκοπό έχει καταφέρει να γίνει viral στην Κίνα, αγγίζοντας μια υπαρκτή ανάγκη στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις.
Η εφαρμογή ονομάζεται Are You Dead? και λειτουργεί ως ένα ψηφιακό check-in ασφάλειας: κάθε δύο ημέρες, ο χρήστης καλείται να πατήσει ένα κουμπί για να επιβεβαιώσει ότι είναι καλά. Αν αυτό δεν συμβεί, η εφαρμογή ειδοποιεί το άτομο που έχει οριστεί ως επαφή έκτακτης ανάγκης, προειδοποιώντας ότι κάτι μπορεί να μην πάει καλά.
Παρότι κυκλοφόρησε τον Μάιο της περασμένης χρονιάς, τις τελευταίες εβδομάδες γνωρίζει τεράστια απήχηση, κυρίως ανάμεσα σε νέους ανθρώπους που ζουν μόνοι σε κινεζικές πόλεις. Το αποτέλεσμα; Να εξελιχθεί στη δημοφιλέστερη επί πληρωμή εφαρμογή στη χώρα.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται κινεζικά μέσα και ρεπορτάζ του BBC, έως το 2030 οι άνθρωποι που θα ζουν μόνοι στην Κίνα ενδέχεται να φτάσουν τα 200 εκατομμύρια. Σε αυτό ακριβώς το κοινό απευθύνεται η εφαρμογή, περιγράφοντας τον εαυτό της ως «έναν διακριτικό σύντροφο ασφάλειας» για εργαζόμενους, φοιτητές ή οποιονδήποτε έχει επιλέξει να ζει μόνος.
Σε κινεζικά social media, χρήστες αναφέρουν πως η εφαρμογή τους προσφέρει μια αίσθηση σιγουριάς. «Όσοι ζουν μόνοι, σε οποιαδήποτε φάση της ζωής τους, χρειάζονται κάτι τέτοιο», σχολίασε ένας χρήστης, ενώ άλλοι μιλούν ανοιχτά για τον φόβο του να συμβεί κάτι χωρίς να το αντιληφθεί κανείς.
Ανάμεσά τους και ο Wilson Hou, 38 ετών, που εργάζεται στο Πεκίνο μακριά από την οικογένειά του. «Με ανησυχεί η ιδέα ότι θα μπορούσε να μου συμβεί κάτι και κανείς να μην το μάθει», λέει, εξηγώντας πως όρισε τη μητέρα του ως επαφή ανάγκης.
Το όνομα της εφαρμογής, ωστόσο, δεν έχει αποφύγει την κριτική. Κάποιοι θεωρούν ότι είναι υπερβολικά σκοτεινό ή ακόμη και κακότυχο, προτείνοντας πιο ουδέτερες ή θετικές εναλλακτικές. Η εταιρεία πίσω από το app, η Moonscape Technologies, έχει δηλώσει ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αλλαγής ονόματος.
Σε διεθνές επίπεδο, η εφαρμογή είναι γνωστή ως Demumu και καταγράφει υψηλές θέσεις στα charts επί πληρωμή εφαρμογών σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Σιγκαπούρη και η Αυστραλία.
Με κόστος μόλις 8 γιουάν (περίπου 1 ευρώ), το Are You Dead? ξεκίνησε ως ένα μικρό project από μια ομάδα νέων ανθρώπων κάτω των 30 ετών και σήμερα εξελίσσεται σε μια πολλά υποσχόμενη τεχνολογική ιδέα. Μάλιστα, η ομάδα εξετάζει ήδη τη δημιουργία αντίστοιχης εφαρμογής για ηλικιωμένους, σε μια χώρα όπου πάνω από το 20% του πληθυσμού είναι άνω των 60 ετών.
Η ανάγκη για εφαρμογές που στηρίζουν ανθρώπους οι οποίοι ζουν μόνοι είναι απολύτως υπαρκτή, σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική δημογραφία.
Η Wei-Jun Jean Yeung, καθηγήτρια κοινωνικής δημογραφίας στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, επισημαίνει στους Financial Times ότι οι κοινωνικές και δημογραφικές αλλαγές οδηγούν με ταχύ ρυθμό στην αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών. «Η πτώση της γονιμότητας, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, η μείωση των γάμων και η άνοδος των διαζυγίων συνθέτουν μια πραγματικότητα που ευνοεί τη μοναχική διαβίωση», εξηγεί. «Η ανησυχία είναι πραγματική».
Η τάση αυτή αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στα επίσημα στοιχεία: η Κίνα κατέγραψε το 2024 την τρίτη συνεχόμενη χρονιά μείωσης του πληθυσμού της, ενώ ήδη από το 2023 έχασε τον τίτλο της πολυπληθέστερης χώρας στον κόσμο από την Ινδία.
Ένας από τους τρεις νεαρούς συνδημιουργούς της εφαρμογής, που συστήνεται μόνο ως Lyu, εξήγησε σε τοπικά μέσα ότι το κοινό στο οποίο απευθύνονται είναι κυρίως νέοι άνθρωποι που ζουν μόνοι στα μεγάλα αστικά κέντρα, με ιδιαίτερη έμφαση σε γυναίκες γύρω στα 25. Πρόκειται για άτομα που συχνά βιώνουν έντονα συναισθήματα μοναξιάς λόγω της έλλειψης καθημερινής επικοινωνίας, αλλά και ανησυχία για το ενδεχόμενο να συμβεί κάτι απρόοπτο χωρίς να το αντιληφθεί κανείς.
Ο Biao Xiang, ερευνητής στο Ινστιτούτο Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Max Planck, σημειώνει ότι πολλοί νέοι στην Κίνα μεγάλωσαν με την πεποίθηση πως η προσήλωση στους στόχους τους θα οδηγούσε αναπόφευκτα στην επιτυχία. Ωστόσο, η επιβράδυνση της οικονομίας και οι περιορισμένες επαγγελματικές ευκαιρίες έχουν διαψεύσει αυτή την υπόσχεση. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η εγγραφή σε μια τέτοια εφαρμογή λειτουργεί για κάποιους ως μια ήσυχη έκφραση απαισιοδοξίας.
