Παντρεύτηκε το 1893, έφηβη ακόμα, φορώντας μαύρο πουκάμισο και φούστα. Η μόδα του λευκού νυφικού, που εξαπλώθηκε μετά τους γάμους της Βασίλισσας Βικτωρίας με τον Αλβέρτο, δεν είχε φτάσει ακόμα στη Νάξο του 19ου αιώνα όπου, όπως και σε πολλά μέρη της Ελλάδας, οι γυναίκες επιλέγουν υφάσματα χρώματα πιο ανθεκτικά στη φθορά. Αν και ήταν μόλις 14 ετών, μαθαίνουμε από τους απογόνους της ότι ευτύχησε και μακροημέρευσε ενώ μάλιστα υπήρξε ιδιαίτερα αγαπητή στην τοπική κοινωνία, βοηθώντας τους συνανθρώπους με προσφορά τροφίμων στην διάρκεια Κατοχής.
Η εικόνα της ζωντανεύει σήμερα ξανά, στο Γυμνάσιο της Νάξου, στην εκδήλωση «Rewoven – Η μνήμη υφαίνεται ξανά», μια πρωτοβουλία της Μαρίας Πολυκρέτη και του πολιτιστικού φορέα «Πολυκρίτη – Νάξος». Το ντελικάτο νυφικό πουκάμισο, σύμβολο προστασίας και προετοιμασίας για τον έγγαμο βίο, στημένο σε ένα “μανεκέν” για να το θαυμάσουν οι επισκέπτες, λειτουργεί ως εργαλείο μετάβασης.
Οι τεχνικές της υφαντικής, του κεντήματος και της ραπτικής έχουν ως κοινή βάση το νήμα, τη γραμμή που ενώνει μέσω της κίνησης του χεριού. Η «Πολυκρίτη», ο σύλλογος που ίδρυσε η Μαρία Πολυκρέτη, δισέγγονη της νεαρής εκείνης νύφης του 1893, επιδιώκει με τη δράση αυτή να δημιουργήσει μια νοητή γραμμή που φέρνει σε διάλογο τις γυναίκες του παρελθόντος, τις σύγχρονες τεχνίτριες του νησιού και τις νέες καλλιτέχνιδες.
Στόχος είναι η επιτόπια έρευνα και η μελέτη των παραδοσιακών ενδυμάτων και υφαντών του νησιού, και η μεταγραφή τους σε σύγχρονα έργα τέχνης. Τα εργόχειρα, τα ενδύματα, τα προικιά, έργα γυναικείων χεριών, αποτελούν ζωντανά τεκμήρια της πολιτιστικής κληρονομιάς της Νάξου.
Επτά εικαστικοί, η Ευγενία Βερελή, η Χρυσάνθη Κουμιανάκη η Σεβαστιάνα Κωνστάκη, η Μαριάντρη, η Μαλβίνα Παναγιωτίδη, η Ηλέκτρα Σταμπούλου και η Μαρία Φωκά, εμπνεύστηκαν από το γυναικείο βίωμα αυτού του κειμηλίου και φιλοτέχνησαν η κάθε μία με την δική της ματιά και τεχνοτροπία, σύγχρονα έργα που συνομιλούν με το παρελθόν αλλά με την εμπειρία του παρόντος.
Τα τρυφερά κοσμήματα-μικρογλυπτά της Χρυσάνθη Κουμιανάκη εμπνευσμένα από τα μικροπράγματα που μαζεύει από τη φύση η μικρή κόρη της, το ζεύγος από επίχρυσες επωμίδες της Σεβαστιάνας Κωνστάκη, οι εγκαταστάσεις της Μαλβίνας Παναγιωτίδη και της Ηλέκτρας Σταμπούλου, το υφασμάτινο έργο της Μαριάντρης, οι εκτυπώσεις της Ευγενίας Βερελή και το σάιμποργκ από σεμέν της δεκαετίας του 70 και παραφερνάλια της Μαρίας Φωκά, όλα έχουν ως αφετηρία το ίδιο παραδοσιακό “μπούστο” του 19ου αιώνα, αλλά μας οδηγούν σε διαφορετικά μονοπάτια σκέψεων.
Στο πλαίσιο των εγκαινίων της έκθεσης, ένα πάνελ από ειδικούς, θεωρητικούς, ερευνητές και επαγγελματίες που ειδικεύονται στην παραδοσιακή, τη σύγχρονη τέχνη και τη μόδα, μας ταξίδεψαν στον χρόνο και στην ιστορία του γυναικείου ενδύματος. Στη συζήτηση συμμετείχαν η Φοίβη Γιαννίση, αρχιτέκτων, ποιήτρια και καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΠΘ, η Βικτώρια Καλαντζοπούλου, πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδεύσεως Νεανίδων, η Ξένια Πολίτου, επιμελήτρια του Τμήματος Νεοελληνικού Πολιτισμού, Μουσείο Μπενάκη, και η Μαρία Πολυκρέτη, πρόεδρος της «Πολυκρίτη», σε συντονισμό της δημοσιογράφου και επιμελήτριας για θέματα πολιτισμού και ιστορίας της μόδας, Έφης Φαλίδα.
Προσεγγίστηκαν ζητήματα διατήρησης και εξέλιξης της παράδοσης μέσα από τον σύγχρονο σχεδιασμό, ιστορικά ενδυματολογικά τεκμήρια και τάσεις, καθώς και αυτό εθνογραφικά στοιχεία και τρόποι σωματοποίησης του ανήκειν.
«Χαίρομαι πραγματικά γιατί η συνάντηση που έγινε με αφορμή την έκθεση ανέδειξε μια ουσιαστική ανάγκη: να ξανασκεφτούμε τη σχέση μας με τη μνήμη, όχι ως κάτι που απλώς διατηρούμε, αλλά ως μια ζωντανή πηγή νοήματος και αναστοχασμού”, ανέφερε η πρόεδρος της «Πολυκρίτη – Νάξος» Μαρία Πολυκρέτη, που προσπαθεί να ενισχύει την εξωστρέφεια του τόπου με πράξεις που εμπνέονται από τον ίδιο τον τόπο.
«Η ανταπόκριση του κόσμου και ο διάλογος που ανοίχθηκε, ανέδειξαν την πολιτιστική εντοπιότητα ως ένα ζωντανό πεδίο συνάντησης, έναν τρόπο να στεκόμαστε στο χώρο και την ιστορία του με συνέπεια και δημιουργικό βλέμμα. Είμαι βέβαιη ότι αυτή η συζήτηση δεν κλείνει εδώ».
