Αν υπάρχει ένα χαρακτηριστικό αρχιτεκτονικό στοιχείο που κάνει τη Μήλο και την Κίμωλο άμεσα αναγνωρίσιμες, είναι τα «σύρματα», οι πολύχρωμοι υπόσκαφοι χώροι αποθήκευσης μικρών σκαφών, ντοκουμέντα μιας εποχής που οι τοπικές κοινότητες βασίζονταν στην αλιεία. Πρόσφατα τράβηξαν την προσοχή του διακεκριμένου ταξιδιωτικού μέσου Travel+Leisure, που δημοσίευσε ένα μεγάλο αφιέρωμα.
Τα «σύρματα», που πήραν το όνομά τους από τα καλώδια που χρησιμοποιούσαν οι ψαράδες για να σύρουν τα σκάφη στο εσωτερικό τους στη διάρκεια του χειμώνα, σκάφτηκαν πριν από πολλές δεκαετίες στα πορώδη παραθαλάσσια ηφαιστειογενή πετρώματα. Κάποια συνοδεύονταν από ένα μικρό υπνοδωμάτιο, στο οποίο εκείνοι μπορούσαν να αναπαυτούν μετά από μια δύσκολη νύχτα στα ανοιχτά.
«Ο παππούς μου έχτισε αυτό το σύρμα, το πρώτο στη Σχινωπή (Μήλου) το 1917», λέει ο ιδιοκτήτης ενός τέτοιου υπόσκαφου χώρου, ο Παντελής Ζούλιας, στο περιοδικό. «Έσκαψε τον βράχο σε βάθος 14 μέτρων, μόνο με μια αξίνα». Εκείνη την εποχή, άλλωστε, δεν χρειαζόσουν τίτλους ιδιοκτησίας για να χρησιμοποιήσεις ένα κομμάτι του βράχου. Αρκεί να είχες αρκετή μυϊκή δύναμη για να τον σμιλεύσεις κατά βούληση. «Έχω 14 σταυρούς πάνω σε ένα χαρτί περιτυλίγματος από το μπακάλικο του χωριού να αποδεικνύει ότι [αυτό το σύρμα] είναι δικό μου» εξηγεί ο κ. Ζούλιας.
«Ο παππούς μου έχτισε αυτό το σύρμα, το πρώτο στη Σχινωπή (Μήλου) το 1917. Έσκαψε τον βράχο σε βάθος 14 μέτρων, μόνο με μια αξίνα».
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, με την άνοδο του τουρισμού, μια τέτοια, χειροποίητη κατασκευή θεωρήθηκε επενδυτική ευκαιρία. Μόλις πριν από λίγα χρόνια άρχισαν κάποιοι ιδιοκτήτες να συνειδητοποιούν ότι, προσθέτοντας βασικές παροχές όπως ηλεκτρικό ρεύμα, τρεχούμενο νερό και κλιματισμό, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις και έξτρα κομφόρ, για παράδειγμα γυάλινες προσόψεις και τζάκια, μπορούσαν να τα αξιοποιήσουν ως πολυτελή καταλύματα, στην κυριολεξία εκεί όπου σκάει το κύμα.
Ακόμα όμως και η τουριστική αξιοποίησή τους αναδείχθηκε σε πρόκληση, καθώς το κόστος συντήρησης ενός παραθαλάσσιου οικήματος είναι ιδιαίτερα υψηλό. Όπως λέει χαρακτηριστικά ένας ακόμα ιδιοκτήτης, ο Χρήστος Κομίνης, «τα έσοδα από την ενοικίαση του σύρματος απλά μας βοηθούν να το συντηρούμε». Άλλοι ιδιοκτήτες, αφού δεν κατάφεραν να ανταπεξέλθουν στα έξοδα αναβάθμισης και συντήρησης του δικού τους, το πούλησαν σε εταιρείες διαχείρισης. Σύμφωνα με το Travel+Leisure, ενδεικτικά, σήμερα, στη Σχινωπή, μόλις τρία σύρματα έχουν παραμείνει στους απογόνους της οικογένειας που τα κατασκεύασε.
Άλλοι οικισμοί έχουν καταφέρει να κρατήσουν σε μεγάλο βαθμό τον παλιό τρόπο ζωής τους. Τα Μανδράκια στη Μήλο φαίνεται να είναι μια τέτοια περίπτωση αφού, σύμφωνα με το αγγλόφωνο μέσο, «παρόλο που η φωτογένειά τους τα έχει κάνει δημοφιλή τουριστικό αξιοθέατο, τα περισσότερα σύρματα χρησιμοποιούνται ακόμα από ψαράδες, που στο εσωτερικό τους μαστορεύουν τις βάρκες τους και ξεμπλέκουν τα δίχτυα τους».
Τα Μανδράκια στη Μήλο, «παρόλο που η φωτογένειά τους τα έχει κάνει δημοφιλή τουριστικό αξιοθέατο, τα περισσότερα σύρματα χρησιμοποιούνται ακόμα από ψαράδες, που στο εσωτερικό τους μαστορεύουν τις βάρκες τους και ξεμπλέκουν τα δίχτυα τους».
Αυτοί οι μόνιμοι κάτοικοι συμφωνούν με την πρόσφατη ανακήρυξη των συρμάτων ως διατηρητέα. «Αν ήταν στο χέρι μου, θα απαγόρευα εντελώς την εκμετάλλευσή τους» λέει ο Χρήστος Καμακάρης, απόγονος ψαράδων, στο ρεπορτάζ. «Πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον σκοπό για τον οποίο κατασκευάστηκαν αρχικά. Αυτός ο τόπος δεν έχει χάσει ακόμα τον χαρακτήρα του, αλλά αν ενοικιαστούν όλα τα σύρματα, θα αλλάξει. Δεν είμαστε στο Μαϊάμι Μπιτς αλλά σε ένα ψαροχώρι».
Δείτε τη σχετική ανάρτηση:
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
