Σε έναν κόσμο στον οποίο ορισμένα επαγγέλματα συνεχίζουν να θεωρούνται «ανδρικές υποθέσεις», υπάρχουν γυναίκες που επιλέγουν να ακολουθήσουν τον δικό τους δρόμο, αδιαφορώντας για στερεότυπα και προκαταλήψεις. Από τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων και τα εργοτάξια μέχρι τα φορτηγά και τα καράβια, γυναίκες διαφορετικών ηλικιών και διαδρομών μιλούν για τη δουλειά τους, τις δυσκολίες, τις αμφισβητήσεις αλλά και την αγάπη για αυτό που κάνουν. Κοινό στοιχείο όλων είναι η επιθυμία να ασχοληθούν με κάτι που πραγματικά τις γεμίζει. Αυτές είναι οι ιστορίες τους.
Από το ταξίδι ανακάλυψης του εαυτού της στον «αέρα της οικοδομής»
Η Αγγελική Αγγελιδάκη, από τον Βόλο, είναι από τις ελάχιστες γυναίκες που ασχολούνται με τον οικοδομικό τομέα σε επίπεδο εργοταξίου. Και μπορεί η οικοδομή να θεωρείται από μόνη της δύσκολη, εκείνη επέλεξε να πάει την κατάσταση ένα βήμα παραπέρα και να μην ασχοληθεί με «απλές σκαλωσιές και κατασκευές», αλλά με την εναέρια οικοδομή, δηλαδή την εκτέλεση τεχνικών εργασιών σε μεγάλο ύψος και δυσπρόσιτα σημεία χωρίς τη χρήση σκαλωσιάς ή ανυψωτικών μηχανημάτων. Με λίγα λόγια είναι εκείνη που βάφει, επισκευάζει ή διορθώνει λάθη σε πολύ ψηλά κτίρια και σε σημεία που μία σκαλωσιά είναι πολύ δύσκολο να στηθεί. Χωρίς να έχει κανένα σχετικό υπόβαθρο από την οικογένειά της, επέλεξε μόνη το επάγγελμά της και όπως μας λέει δεν το μετανιώνει.
«Μπορώ να πω πως η οικογένεια μου έχει παίξει καταλυτικό ρόλο στο επάγγελμα που επέλεξα, από την άποψη ότι με μεγάλωσαν χωρίς στερεότυπα και με ενθάρρυναν πάντα να υποστηρίζω τους δρόμους που διαλέγω, όσο και αν για τον υπόλοιπο κόσμο μπορεί να φανεί παράταιρο ή παράξενο που το έχω επιλέξει.
Έπειτα από το προσωπικό μου ταξίδι αναζήτησης επαγγελματικού προσανατολισμού και δοκιμάζοντας διάφορες εργασίες στα 26 μου ένιωσα πως βρήκα κάτι που μου ταίριαζε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Να κάνω οικοδομικές εργασίες στον αέρα, δύο διαφορετικές τέχνες σε ένα επάγγελμα.
Στο μυαλό μου ήταν πολύ πιο σημαντικό ότι βρήκα κάτι να μου ταιριάζει από το τι θα πει ο κόσμος και πώς θα με αντιμετωπίσουν οι άντρες στον εργασιακό μου χώρο. Το υπόβαθρο της οικογένειας μου ως προς το επάγγελμα αυτό δεν υπάρχει, μιας και κανένας δεν είναι οικοδόμος ούτε και εναερίτης, ωστόσο μου έδωσαν από τις δικές τους εργασίες διάφορα εργαλεία.
Η πρώτη μέρα στη δουλειά δεν είναι μία – μπορεί να θεωρηθούν πολλές. Υπήρξε η πρώτη μέρα στη δουλειά που έβλεπα απλώς ως θεατής, η πρώτη μέρα στη δουλειά ως βοηθός – χαμάλης, η πρώτη μέρα στη δουλειά που έκανα την πρώτη μου επισκευή, η πρώτη μέρα στη δουλειά που κρεμάστηκα στα σχοινιά.
Όλες αυτές οι πρώτες μέρες είχαν ένα άγχος, αλλά και μία βαθιά περιέργεια και ενθουσιασμό. Να γίνομαι συνέχεια καλύτερη, να αποδέχομαι πως πάντα θα βρίσκω ελλήψεις και κενά και αυτό να μην με ρίχνει, αλλά να με ανεβάζει στα επίπεδα γνώσεων. Σε αυτή τη δουλειά είναι μάταιο να πιστέυει κανείς πως τα γνωρίζει όλα, αλλά και σημαντικό να αναλαμβάνει την ευθύνη του απέναντι και στους πελάτες και στον ίδιο του τον εαυτό. Φυσικά, μιλάω για το οικοδομικό κομμάτι, μιας και τα θέματα ασφαλείας είναι πολύ συγκεκριμένα και αυτονόητα για εμένα.
Στο μυαλό μου ήταν πολύ πιο σημαντικό ότι βρήκα κάτι να μου ταιριάζει από το τι θα πεο ο κόσμος και πώς θα με αντιμετωπίσουν οι άντρες στον εργασιακό μου χώρο.
Η μητέρα μου είναι κοινωνική λειτουργός και με δίδαξε την καλή επικοινωνία με τους ανθρώπους και την εύκολη ένταξή μου σε οποιοδήποτε κοινωνικό πλαίσιο, όσο δυσλειτουργικό και αν είναι, και ο πατέρας μου ως μηχανικός αεροσκαφών και στη συνέχεια επιθεωρητής, μου έμαθε τη μεθοδολογία ώστε να λύσω όποιο πρόβλημα εμφανιστεί και να έχω αρχές στα ζητήματα ασφαλείας.
Πλέον υπάρχει μεγάλος θαυμασμός επειδή έχουν διαδοθεί τα αποτελέσματα της εργασίας μου και αυτό είναι τίμιο. Στην αρχή της δικής μου επιχείρησης στον Βόλο ήρθα αντιμέτωπη με μεγάλη δυσπιστία και καποιες φορες και με χλευασμό, αλλά αυτό έγινε η κινητήρια δύναμη να συνεχίσω τη δουλειά μου και να υποστηρίξω ανοιχτά τις επιλογές μου απένατι στον κόσμο. Σε σχέση με τους συναδέλφους μου, είχα παντα την καλύτερη αντιμετώπιση.
Υπήρξαν φυσικά και εξαιρέσεις, αλλά μέχρι στιγμής όλη η δυσπιστία υπήρχε μέχρι να με δουν να εργάζομαι. Ύστερα υπήρχε μόνο συνεργασία και αλληλεγγύη. Η μεγαλύτερη παρανόηση για τη δουλειά μου είναι το πόσο επικίνδυνη θεωρείται. Σε αντίθεση με όσα πιστεύει ο περισσότερος κόσμος η δουλειά μου βασίζεται στην ασφάλεια και έχει πολύ πιο μικρό ποσοστό ατυχημάτων από ό,τι οι εργασίες σε σκαλωσιές.
Μπορεί ο καθένας να πιστεύει ότι τον ευχαριστεί, όπως και εγώ να μην δίνω δύναμη σε κακεντρεχή σχόλια. Για εμένα όλα έχουν τη σημασία που τους δίνουμε. Αγαπώ τη δουλειά μου και αν αυτό είναι πρόβλημα για κάποιους, δεν με απασχολεί. Συνεχίζει να μην είναι δικό μου το πρόβλημα.
Δυστυχώς τα πράγματα στην Ελλάδα είναι ακόμα δύσκολα. Κάνουμε βήματα μεν, μικρά δε. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμα και η τρανταχτή απόδειξη είμαι εγώ που δίνω συνεντεύξεις για την εργασία που κάνω ως μια ιδιαίτερη επιλογη. Η αμφισβήτηση των επιλογών μας είναι κάτι σύνηθες, όσο έχουμε αντίληψη και φόβους, όμως, δεν μας καθορίζουν οι σκέψεις, αλλα οι πράξεις μας.
Σε πολλές περιπτώσεις βλέπουμε το αντίθετο.”Για γυναίκα, καλή είναι” εύκολα κατεβάζουν τις προσδοκίες τους γιατί έχουν να κάνουν με γυναίκα, έτσι αυτό λειτουργεί αντιφατικά.
“Μπράβο του γαιδάρου” έλεγε η γιαγιά μου, δηλαδή θεωρείται επίτευγμα να τα βγάλει πέρα μια γυναίκα ακόμα και αν δεν το κάνει με τον καλύτερο τρόπο. Ωστόσο, προσωπικά ασχολούμαι με τη δουλειά μου όχι ανταγωνιστικά, αλλά προσπαθώντας να βελτιώνω το επίπεδο της εργασίας μου για προσωπική ευχαρίστηση και όχι για να αποδείξω ότι τα καταφέρνω καλύτερα από άλλους.
Ό,τι και να θελήσεις να κάνεις, να του δώσεις χρόνο και να μην το παρατήσεις στην πρώτη δυσκολία. Τα εμπόδια είναι για να τα ξεπερνάμε και η ζωή θέλει ισορροπία. Θα ευχαριστηθείς πολύ για αυτά που έχεις κοπιάσει. Τα έτοιμα θα σε κάνουν μόνο να χάσεις την εκτίμησή σου προς αυτά.
Νομίζω ένα είναι το κύριο χαρακτηριστικό, που με κάνει να συνεχίζω. Η αγάπη που απέκτησα για αυτό το επάγγελμα. Αν κάνεις κάτι που αγαπάς και δεν είναι αγγαρεία τότε είναι λογικό να θες και να προσπαθείς συνέχεια να το πάς ένα βήμα παρακάτω.
Προσωπικά ασχολούμαι με τη δουλειά μου όχι ανταγωνιστικά, αλλά προσπαθώντας να βελτιώνω το επίπεδο της εργασίας μου για προσωπική ευχαρίστηση.
Θέματα ασφαλείας σε εργοτάξια κυρίως, θα άλλαζα στη δουλειά αν μπορούσα. Ένας σημαντικός λόγος που έγινα και τεχνικός ασφαλείας είναι το όραμά μου για ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Με λυπεί τρομερά το γεγονός ότι έχουμε ατυχήματα και θανάτους εν ώρα εργασίας. Οι εναερίτες δεν έχουν μεγάλα ποσοστά γιατί εκπαιδευόμαστε στα θέματα ασφαλείας και πιστοποιούμαστε, τόσο εμείς, όσο και οι εξοπλισμοί που χρησιμοποιούμε. Ωστόσο, όλοι οι υπόλοιποι εργαζόμενοι συνήθως είναι εκτεθειμένοι σε μεγάλους κινδύνους χωρίς να το γνωρίζουν. Πρέπει σε αυτή την χώρα να ξεκινήσουμε να προστατεύουμε τους εργαζομένους και όχι να τους θεωρούμε αναλώσιμους.
Ας πούμε ενδεικτικά και σε τίτλους κάποια από όλα όσα κάνει ένας άνθρωπος που εργάζεται στην οικοδομή και δη στο κομμάτι των εναέριων κατασκευών. Η πρώτη δουλειά είναι το στήσιμό των σχοινιών ή των συστημάτων ασφαλείας, δημιουργία πρόσβασης, ασφάλεια χώρου και πρόβλεψη κινδύνων ώστε να μην υπάρξουν περιθώρια ατυχήματος ούτε του εργαζόμενου, ούτε των περαστικών -αν υπάρχουν. Δημιουργία σχεδίου διάσωσης για κάθε ενδεχόμενο. Αυτά είναι τα ίδια βήματα με διαφορετικά δεδομένα σε κάθε εργασία που θα πάω. Στο οικοδομικό κομμάτι, τώρα, θα ασχοληθώ από βαψίματα, στοκαρίσματα, σοβατίσματα, μέχρι μονώσεις και τοποθετήσεις καμινάδας και υδρορροής.
Η θέση εργασίας και η μεταφορά υλικών διαφέρει από έναν απλό οικοδόμο. Αυτό το κάνει και δύσκολο επάγγελμα και επίπονο πολλές φορές. Κουβαλάς βάρος, που πρέπει να διαχειριστείς σωστά συν το βάρος σου και όλες τις εργασίες να τις κάνεις πολλές φορές με χειρουργική ακρίβεια, για παράδειγμα, δεν μπορώ να βάλω κρουστικό μηχάνημα για να ρίξω σαθρά κομμάτια ούτε με το σφυρί μου να βαράω όπου να ‘ναι γιατί το αποτέλεσμα θα είναι αλλού να βαράω και αλλού να πέφτει, πρέπει με υπομονή και χειρωνακτικά να σπάω με τα εργαλεία μου και να αφαιρώ τα σαθρά κομμάτι, κομμάτι. Κάτι που ένας οικοδόμος στα πόδια του δεν χρειάζεται να το κάνει με τόση ακρίβεια ή προσοχή. Άρα και πιο επίπονο και πιο χρονοβόρο».
Η «αγγαρεία» που μετατράπηκε σε επαγγελματική αγάπη
Οι περισσότεροι άνθρωποι που γνωρίζω και εργάζονται ή εργάζονταν σε οικογενειακές επιχειρήσεις απαντούν πάντα ένα πράγμα όταν τους ρωτώ πώς είναι η συνεργασία και η συνύπαρξη με δικούς τους ανθρώπους στον επαγγελματικό χώρο: «Μακριά κι αγαπημένοι». Για τη Δήμητρα Αγγελή αυτό δεν ισχύει. Μπορεί να ξεκίνησε να εργάζεται στο κατάστημα ανταλλακτικών αυτοκινήτων του πατέρα της στην Αθήνα, αφού τελείωσε τις σπουδές της στα Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Πειραιά, μέχρι να βρει κάτι άλλο, μα πλέον όχι μόνο μπορεί να εξυπηρετήσει τους πιο παράξενους πελάτες, αλλά και να «λύσει» αυτοκίνητα και να ξεχωρίσει ανταλλακτικά για κάθε σημείο του αμαξώματος ή της μηχανής.
«Ξεκίνησα να δουλεύω στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων πριν από τρία χρόνια, κυρίως επειδή υπήρχε ανάγκη στην οικογενειακή μας επιχείρηση και εγώ δεν είχα άλλη δουλειά. Στην αρχή μπήκα περισσότερο για να βοηθήσω, χωρίς να φαντάζομαι ότι τελικά θα το αγαπούσα τόσο πολύ. Αντιθέτως, πίστευα ότι ίσως να μη μου αρέσει καθόλου ή να βαρεθώ γρήγορα τη δουλειά. Όσο όμως περνούσε ο καιρός, άρχισα να μαθαίνω, να εξελίσσομαι και να ανακαλύπτω πόσο ενδιαφέρον έχει αυτός ο χώρος.
Την πρώτη μέρα θυμάμαι ότι με απασχόλησε περισσότερο το κομμάτι της οργάνωσης. Ερχόμουν από άλλη εργασία και θεωρούσα αυτονόητο ότι πρέπει να υπάρχει τάξη, αποθήκη και σωστή διαχείριση. Όταν είδα ότι πολλά πράγματα λειτουργούσαν ανοργάνωτα, ήθελα αμέσως να τα βελτιώσω. Παράλληλα, υπήρχαν πάρα πολλές πληροφορίες που έπρεπε να μάθω. Για να μπορέσεις να εξυπηρετήσεις σωστά έναν πελάτη σε αυτή τη δουλειά, χρειάζεται γνώση και τα ανταλλακτικά, αλλά και οι εργασίες στο μαγαζί είναι πολλές και κάποιες φορές περίπλοκες. Για παράδειγμα, πρέπει να ξέρεις να κάνεις τις σωστές ερωτήσεις και να καταλαβαίνεις ακριβώς τι ανταλλακτικό χρειάζεται ο άλλος.
Στην αρχή δεν είχα σκεφτεί ότι μπορεί να αντιμετωπίσω δυσκολίες επειδή είμαι γυναίκα. Στην πορεία όμως υπήρξαν στιγμές που κατάλαβα ότι κάποιοι ξαφνιάζονταν όταν άκουγαν γυναικεία φωνή σε ένα κατάστημα ανταλλακτικών. Κυρίως στο τηλέφωνο ζητούσαν να μιλήσουν με τον πατέρα μου ή τον αδελφό μου. Αυτό στην αρχή με εκνεύριζε λίγο, όμως δεν το άφησα να με επηρεάσει αρνητικά. Αντίθετα, με πείσμωσε να μάθω περισσότερα και να αποδείξω ότι μπορώ να ανταποκριθώ εξίσου καλά.
Σιγά σιγά άρχισα να διεκδικώ περισσότερο τον χώρο μου. Όταν αποκτούσα πλέον τις γνώσεις για να απαντώ σωστά και να εξυπηρετώ τον κόσμο, δεν επέτρεπα να μιλήσουν στους άλλους – έκανα ξεκάθαρο ότι μπορώ να εξυπηρετήσω. Με τον καιρό οι πελάτες άρχισαν να με εμπιστεύονται και πλέον είναι πολύ πιο σπάνιο να συναντήσω τέτοιες αντιδράσεις. Αυτό είναι και το καλό του να εργάζεσαι σε οικογενειακή επιχείρηση – σου δίνουν τον χρόνο και τον χώρο να εξελιχθείς. Από την άλλη, το ότι μπορεί να υπάρχουν παραπάνω από μία ηγετικές προσωπικότητες κάνει τα πράγματα πιο δύσκολα, αλλά το χειρίζεσαι με υπομονή και τελικά λειτουργεί πολύ καλά.
Στην αρχή δεν είχα σκεφτεί ότι μπορεί να αντιμετωπίσω δυσκολίες επειδή είμαι γυναίκα. Στην πορεία όμως υπήρξαν στιγμές που κατάλαβα ότι κάποιοι ξαφνιάζονταν όταν άκουγαν γυναικεία φωνή σε ένα κατάστημα ανταλλακτικών.
Δεν θεωρώ ότι όλοι οι άνθρωποι λειτουργούν με προκατάληψη. Πολλές φορές έχει να κάνει και με το ότι οι πελάτες γνώριζαν τον πατέρα μου και τον αδελφό μου τόσα χρόνια, άρα ήταν λογικό να τους εμπιστεύονται περισσότερο στην αρχή. Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω ότι ακόμα υπάρχει η εικόνα πως οι γυναίκες δεν γνωρίζουν αρκετά για τα αυτοκίνητα ή ότι δεν ανήκουν σε τέτοιους χώρους. Και ίσως γι’ αυτό κάνει εντύπωση όταν βλέπουν μια γυναίκα να εργάζεται σε ανταλλακτικά ή σε συνεργείο.
Η μεγαλύτερη δυσκολία για μένα είναι κυρίως η σωματική κούραση. Υπάρχουν ανταλλακτικά με μεγάλο βάρος και πολλές φορές πρέπει να σκεφτείς δύο και τρεις φορές πώς θα σηκώσεις κάτι χωρίς να επιβαρύνεις το σώμα σου. Είναι όμως μέρος της δουλειάς και μαθαίνεις να το διαχειρίζεσαι.
Παρόλα αυτά, δεν σκέφτηκα ποτέ σοβαρά να τα παρατήσω. Από τη στιγμή που κατάλαβα πόσο μου αρέσει αυτή η δουλειά, δεν με επηρέαζαν ιδιαίτερα τα σχόλια ή οι αμφισβητήσεις. Ήξερα ότι όσο μάθαινα και γινόμουν καλύτερη, αποκτούσα όλο και περισσότερη αυτοπεποίθηση και σιγουριά για την αξία μου.
Αυτό που θα ήθελα περισσότερο να αλλάξει, όχι μόνο στη δική μου δουλειά αλλά γενικότερα, είναι ο τρόπος που μιλούν οι άνθρωποι μεταξύ τους. Περισσότερη ευγένεια, περισσότερος σεβασμός και καλύτερη επικοινωνία.
Χαίρομαι πολύ που βλέπω πλέον περισσότερες γυναίκες σε αυτόν τον χώρο. Έχω γνωρίσει γυναίκες μηχανικούς και επαγγελματίες που είναι εξαιρετικές στη δουλειά τους και πολύ δυναμικές. Θεωρώ πολύ όμορφο να μπαίνεις σε έναν χώρο και να μη βλέπεις μόνο άντρες, αλλά γυναίκες που ασχολούνται ενεργά με τεχνικά επαγγέλματα, είτε ως μηχανικοί είτε σε ηλεκτρολογικά ή άλλα τεχνικά κομμάτια. Στο δικό μας μαγαζί είμαστε κιόλας δύο και η μία έχει δύο παιδιά, οπότε – μπορεί να μην είναι πολύ εύκολο – αλλά είναι σίγουρα εφικτό. Σε ένα συνεργείο αυτοκινήτων στα βόρεια προάστια, επίσης, έχουν παραδεχτεί οι υπεύθυνοι μπροστά μου πως η γυναίκα μηχανικός με την οποία συνεργάζονται βγάζει όλη τη δουλειά.
Αν μια κοπέλα με ρωτούσε σήμερα αν αξίζει να ασχοληθεί με αυτόν τον χώρο, θα της έλεγα να το κάνει χωρίς δεύτερη σκέψη, αρκεί να το αγαπά πραγματικά. Πιστεύω πολύ στη σημασία του να μαθαίνει κάποιος μια τέχνη και να εξελίσσεται μέσα από αυτή.
Αυτό που θα ήθελα περισσότερο να αλλάξει, όχι μόνο στη δική μου δουλειά αλλά γενικότερα, είναι ο τρόπος που μιλούν οι άνθρωποι μεταξύ τους. Περισσότερη ευγένεια, περισσότερος σεβασμός και καλύτερη επικοινωνία. Πιστεύω ότι ο τρόπος που απευθύνεσαι στον άλλον μπορεί να αλλάξει ολόκληρο το κλίμα μιας δουλειάς και να κάνει την καθημερινότητα όλων πολύ καλύτερη».
Το μικρό κορίτσι που έκανε πραγματικότητα το όνειρό της
Αν νομίζετε πως τα μικρά κορίτσια έχουν στο μυαλό τους μόνο ροζ φορεματάκια και παιχνίδια με κούκλες, πλανάστε και η αγάπη της Μαρίας Μπινιόλα για τα φορτηγά το αποδεικνύει. Θυμάται τον εαυτό της να λέει από μικρή πως θέλει να οδηγήσει από μηχανάκι μέχρι νταλίκα. Και το κατάφερε. Με τη στήριξη και τις σχετικές γνώσεις των γονιών της οδηγεί πλέον το δικό της φορτηγό κάνοντας δρομολόγια σε όλη την Ελλάδα και απολαμβάνοντας ένα επάγγελμα – και μια καθημερινότητα – που λατρεύει.
«Από μικρή είχα έρωτα για οτιδήποτε μηχανοκίνητο. Επίσης, από πάντα μου άρεσε να οδηγώ. Ήθελα να οδηγήσω τα πάντα – βασικός μου στόχος ως κορίτσι ήταν να μπορώ να οδηγήσω από μηχανάκι μέχρι φορτηγό. Τις δυσκολίες του επαγγέλματος για μια γυναίκα τις ήξερα καθώς και η μητέρα μου ασχολείται με κάτι παρόμοιο, χειρίζεται γεωργικά μηχανήματα. Οπότε δεν ήταν κάτι πρωτόγνωρο για εμένα.
Δεν υπάρχει, απλώς, μία πρώτη μέρα στη δουλειά, καθώς πήγαινα συχνά με τον πατέρα μου, που είναι οδηγός φορτηγού, δρομολόγια και έτσι μπήκα σταδιακά μέσα στη δουλειά πρώτα σαν συνοδηγός και βοηθός και έπειτα άρχισα σιγά σιγά να οδηγάω με τον πατέρα μου δίπλα. Έτσι όταν μπήκα στο επάγγελμα με δικό μου φορτηγό δεν ήταν κάτι ξένο για εμένα.
Πρόκειται για μια δουλειά που καθημερινά έχεις προκλήσεις, ένα καινούργιο μέρος που έχεις να πας να φορτώσεις ή να ξεφορτώσεις, ή κάποιος καινούριος δρόμος που έχεις να κάνεις. Όλα αυτά είναι καθημερινές προκλήσεις για το αν τα καταφέρεις, αν θα χωράς να μπεις, αν πηγαίνεις σωστά και αυτό είναι και η μεγαλύτερη μαγεία της δουλειάς. Δεν βαριέσαι ποτέ.
Καλοί και κακοί υπάρχουν παντού αλλά για καλή μου τύχη μέχρι στιγμής έχω συναντήσει μόνο ανθρώπους που όταν με βλέπουν για πρώτη φορά δείχνουν έκπληκτοι, χωρίς αρνητικά συναισθήματα. Θα έλεγα αντιδρούν με θαυμασμό και καλά λόγια.
Αδιαφορώ για τα σχόλια. Έτσι και αλλιώς θεωρώ ότι στην κοινωνία που ζούμε στερεότυπα για το γυναικείο φύλο υπάρχουν σε καθημερινή βάση, ακόμα και σε άλλες δουλειές. Και απλό αυτοκίνητο να οδηγείς, που πλέον θεωρείται κάτι βασικό, θα βρεθεί αυτός που θα πει γυναίκα είναι αυτή δεν ξέρει να οδηγάει. Οπότε δεν θεωρώ ότι αξίζει να δίνει κανείς σημασία σε τέτοιες δηλώσεις ή τοποθετήσεις.
Πλέον θεωρώ ότι πολλές γυναίκες έχουν μπει σε σχετικά ανδροκρατούμενους χώρους και αυτό είναι κάτι που δείχνει και μεγάλη εξέλιξη, αλλά έχουμε δουλειά ακόμα για να φτάσουμε στο να μην υπάρχουν διαχωρισμοί στα επαγγέλματα. Δεν αμφισβήτησα ποτέ την επιλογή μου. Είναι κάτι που ήθελα και με κάνει ευτυχισμένη. Ακόμα και όταν κάτι δεν πάει καλά νιώθω γεμάτη ως προσωπικότητα. Ίσως επειδή από μικρή ήξερα ότι η δουλειά είναι κάτι που θα το κάνεις για πολλά χρόνια και πρέπει να είναι κάτι που να μην το βαρεθείς, ώστε ποτέ να μην πέσουν οι επιδόσεις σου.
Μπορεί κάποιες στιγμές να μου περνά κάποια αρνητική σκέψη από το μυαλό ή το ότι πρέπει να αποδείξω κάτι παραπάνω ή να με αμφισβητώ, αλλά αμέσως χάνεται, γιατί έχω ανθρώπους δίπλα μου να με στηρίζουν και να μου λένε ότι δεν χρειάζεται να αποδείξω τίποτα, αρκεί να είμαι ο εαυτός μου και να κάνω τα πράγματα με τον δικό μου τρόπο.
Στην κοινωνία που ζούμε στερεότυπα για το γυναικείο φύλο υπάρχουν σε καθημερινή βάση. Οπότε δεν θεωρώ ότι αξίζει να δίνει κανείς σημασία σε τέτοιες δηλώσεις ή τοποθετήσεις.
Να κάνει αυτό που αγαπάει πραγματικά και, αν αυτό είναι το φορτηγό, να το κάνει χωρίς δεύτερη σκέψη. Αυτό θα έλεγα, αν κάποια γυναίκα με ρωτούσε για την οδήγηση φορτηγών.
Σίγουρα το πείσμα μου και η αγάπη για το τιμόνι είναι τα χαρακτηριστικά που βοηθούν να συνεχίζω σε αυτή τη δουλειά. Επίσης, το γεγονός ότι είχα τους γονείς μου να με συμβουλεύουν καθημερινά και να με στηρίζουν σε κάθε επαγγελματική μου απόφαση.
Δεν θα άλλαζα κάτι συγκεκριμένο στο εργασιακό κομμάτι. Τα προβλήματα αυτού του επαγγέλματος αφορούν κυρίως το οδικό δίκτυο, που στην Ελλάδα θέλει βελτίωση, την οδική συμπεριφορά των οδηγών καθημερινά, καθώς δεν αναγνωρίζουν πως μερικές συμπεριφορές τους απέναντι σε ένα φορτηγό μπορεί να αποβούν μοιραίες, και κυρίως κρατικά θέματα που δυσκολεύουν το επάγγελμα του φορτηγού στις μέρες μας.
Το φορτηγό δεν είναι ένα απλό επάγγελμα για τους περισσότερους από εμάς. Είναι κάτι πάρα πάνω που δύσκολα κάποιος μπορεί να εξηγήσει ή να καταλάβει αν δεν το ζει. Είναι ένα ταξίδι καθημερινό με καινούργιους προορισμούς, καινούργιους ανθρώπους και φιλίες που γίνονται στο δρόμο σε πάρκινγκ, σε εργοστάσια. Μια δουλειά που έχει μια μοναδική και περίεργη μοναξιά καθώς μπορεί να είσαι πολλές ώρες μόνος σου, αλλά σου δίνει το περιθώριο να σκεφτείς και να τα βρεις με το εαυτό σου. Επίσης, είναι μια δουλειά που γνωρίζεις καθημερινά κόσμο και από διάφορα μέρη. Είναι ένα επάγγελμα που συνδυάζει κοινωνικότητα και μοναξιά και αυτό είναι υπέροχο. Μπορώ να μιλάω ώρες για την μαγεία του επαγγέλματος και το πώς για εμάς είναι τρόπος ζωής, αλλά θεωρώ ότι πραγματικά είναι κάτι που πρέπει να το ζήσεις και να το αγαπήσεις για να βιώσεις το πόσα μπορεί να σου προσφέρει».
Τα προβλήματα αυτού του επαγγέλματος αφορούν κυρίως το οδικό δίκτυο, που στην Ελλάδα θέλει βελτίωση, την οδική συμπεριφορά των οδηγών καθημερινά, καθώς δεν αναγνωρίζουν πως μερικές συμπεριφορές τους απέναντι σε ένα φορτηγό μπορεί να αποβούν μοιραίες.
Η ιστορία ζωής ενός ανθρώπου που έγινε έμπνευση
Για τη Δήμητρα Αναγνωστοπούλου ο επαγγελματικός κλάδος που επέλεξε ήρθε μάλλον κάπως τυχαία. Αν και, όπως παραδέχεται, πάντα την ιντρίγκαρε η μηχανική ποτέ δεν είχε σκεφτεί να την ακολουθήσει επαγγελματικά. Ωστόσο, έπειτα από ένα άρθρο που διάβασε με τη συνέντευξη ενός μηχανικού του εμπορικού ναυτικού εντυπωσιάστηκε τόσο που αποφάσισε να δοκιμάσει τις δυνάμεις της σε αυτόν τομέα και όπως φαίνεται η απόφαση τη δικαίωσε, αφού μας είπε, η δουλειά της έγινε πια επιλογή ζωής.
«Πάντα μου άρεσε ο κλάδος της μηχανικής, όμως δεν επιθυμούσα (ή έτσι νόμιζα) να ακολουθήσω ακαδημαϊκή καριέρα. Κάποια στιγμή έπεσε στα χέρια μου μια συνέντευξη ενός μηχανικού του εμπορικού ναυτικού, ο οποίος ταξίδευε σε βόρειες θάλασσες με παγοθραυστικά πλοία. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ο τρόπος που περιέγραφε την καθημερινότητά του: μια ζωή που έμοιαζε σχεδόν ακατόρθωτη, αλλά ταυτόχρονα του χάριζε μοναδικές εμπειρίες, όπως το να ξυπνά κάθε μέρα με θέα το Βόρειο Σέλας. Εμπνεύστηκα πολύ από αυτό το άρθρο, έψαξα περισσότερο το επάγγελμα και αποφάσισα ότι θα ήθελα μια πιο περιπετειώδη ζωή. Έτσι, η σχολή Μηχανικών του Εμπορικού Ναυτικού έγινε η πρώτη μου επιλογή.
Δεν σκέφτηκα ποτέ ότι θα αντιμετώπιζα επιπλέον δυσκολίες επειδή είμαι γυναίκα σε έναν παραδοσιακά ανδροκρατούμενο χώρο. Για εμένα ήταν αυτονόητο ότι, ανεξαρτήτως φύλου, μπορεί κανείς να πετύχει σε οποιοδήποτε επάγγελμα αγαπά και τον ενδιαφέρει. Οικογενειακό υπόβαθρο στη ναυτιλία δεν υπάρχει. Είναι μάλιστα η πιο συχνή ερώτηση που δέχομαι. Οι περισσότεροι συνάδελφοί μου εκπλήσσονται όταν μαθαίνουν ότι επέλεξα το επάγγελμα συνειδητά και χωρίς καμία επιρροή από το οικογενειακό μου περιβάλλον.
Η καθημερινότητα ενός δόκιμου αποτελεί από μόνη της μια πρόκληση. Βρίσκεσαι σε ένα άγνωστο περιβάλλον, με ανθρώπους που δεν γνωρίζεις, και καλείσαι να ζήσεις, να εργαστείς, να ξεκουραστείς και να συνυπάρξεις μαζί τους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είναι σίγουρα κάτι πρωτόγνωρο και απαιτητικό, αλλά όχι ακατόρθωτο.
Ήταν αναμφίβολα μία από τις πιο αγχωτικές εμπειρίες της ζωής μου. Όταν μπήκα για πρώτη φορά σε πλοίο, ήμουν μόλις 19 ετών. Δεν ήξερα πού να πάω ούτε τι ακριβώς να περιμένω. Κοιτούσα γύρω μου χαμένη, καθώς βρέθηκα ξαφνικά σε έναν κόσμο εντελώς διαφορετικό και απομονωμένο από ό,τι γνώριζα μέχρι τότε. Παρόλα αυτά, ένιωθα και μεγάλη περηφάνια. Όταν φόρεσα για πρώτη φορά τη φόρμα εργασίας μου και κατέβηκα στο μηχανοστάσιο, άκουγα τον έντονο θόρυβο των μηχανών και τα alarms να χτυπούν, και χαμογελούσα. Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα ότι είχα κάνει τη σωστή επιλογή για την επαγγελματική μου πορεία.
Αναμφίβολα η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν οι σωματικές απαιτήσεις της δουλειάς. Το επάγγελμα του μηχανικού περιλαμβάνει σημαντικό κομμάτι χειρονακτικής εργασίας και πολλές φορές δυσκολευόμουν περισσότερο από έναν άνδρα συνάδελφο να σηκώσω ή να μεταφέρω βαριά αντικείμενα που απαιτούνταν για διάφορες εργασίες. Νιώθω όμως τυχερή, γιατί εργάστηκα σε πλοία με πληρώματα που με στήριξαν και δεν απαίτησαν ποτέ από εμένα κάτι πέρα από τις πραγματικές δυνατότητες του οργανισμού μου.
Η μεγαλύτερη παρανόηση γύρω από τη δουλειά μου είναι ότι δεν μπορώ να την κάνω επειδή δεν διαθέτω τη σωματική διάπλαση που θεωρείται απαραίτητη. Ωστόσο, η αξία ενός μηχανικού δεν κρίνεται από τη δύναμη των χεριών του, αλλά από τη δύναμη του μυαλού του. Το μηχανοστάσιο είναι ένας ζωντανός οργανισμός που απαιτεί συνδυαστική σκέψη, γρήγορη αντίληψη και άμεση ανταπόκριση, ώστε όλα να λειτουργούν ομαλά. Οι συνάδελφοί μου στην αρχή ήταν επιφυλακτικοί απέναντί μου και χρειάστηκε χρόνος για να αποδείξω τις δυνατότητές μου, αλλά δεν σταμάτησαν να με στηρίζουν. Θεωρώ, όμως, ότι και η παρουσία μιας γυναίκας σε ένα μηχανοστάσιο αποτέλεσε μάθημα για όλους μας, καθώς συνεργαστήκαμε αρμονικά και αντιμετωπίσαμε μαζί κάθε δυσκολία.
Το πιο δύσκολο κομμάτι ήρθε όταν βγήκα από το καράβι και άκουσα για πρώτη φορά τη φράση: “Δεν περίμενα να τα καταφέρεις, μπράβο”. Δεν πίστευα ότι θα συναντούσα περισσότερη προκατάληψη από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν τη φύση της δουλειάς μου, ενώ στον εργασιακό χώρο αντιμετώπισα ελάχιστα προβλήματα. Η διαχείριση αυτών των στερεοτύπων απαιτεί υπομονή, ψυχική αντοχή και αυτοπεποίθηση. Όταν αγαπάς αυτό που κάνεις, η γνώμη των άλλων χάνει τη δύναμή της και μετατρέπεται σε έναν αμυδρό θόρυβο μπροστά στην περηφάνια που νιώθεις για τον εαυτό σου, αλλά και στην περηφάνια που νιώθουν για εσένα οι δικοί σου άνθρωποι και οι συνάδελφοί σου.
Δεν πίστευα ότι θα συναντούσα περισσότερη προκατάληψη από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν τη φύση της δουλειάς μου, ενώ στον εργασιακό χώρο αντιμετώπισα ελάχιστα προβλήματα.
Η θέση των γυναικών σε παραδοσιακά ανδροκρατούμενους χώρους θεωρώ έχει αλλάξει εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια. Σήμερα συναντάμε ολοένα και περισσότερες γυναίκες αξιωματικούς γέφυρας και μηχανής, ενώ κάθε χρόνο αυξάνεται ο αριθμός των γυναικών που επιλέγουν να φοιτήσουν στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι όταν εισήχθηκα εγώ στη σχολή το 2020, οι γυναίκες στο τμήμα Μηχανικών ήταν μόλις εννέα σε ολόκληρη την Ελλάδα. Σήμερα, οι σχολές έχουν γεμίσει με κοπέλες που ακολουθούν τον ίδιο δρόμο.
Υπήρξαν στιγμές που αμφισβήτησα την επιλογή μου, όμως ποτέ δεν σκέφτηκα να τα παρατήσω. Πιστεύω ότι κάθε σημαντική απόφαση συνοδεύεται από αμφιβολίες, ανεξάρτητα από το πόσο δύσκολη ή εύκολη είναι.
Ένιωσα ανάγκη να αποδείξω περισσότερα όταν κάποιοι θεωρούσαν αυτονόητο ότι δεν θα μπορούσα να ανταποκριθώ στον ίδιο βαθμό με έναν άνδρα συνάδελφο. Πείσμωνα. Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι απέδειξα την αξία μου με διαφορετικό τρόπο. Δεν διέθετα την ίδια σωματική δύναμη, οπότε βασίστηκα περισσότερο στη σκέψη, την παρατηρητικότητα και τη διάθεση να μαθαίνω συνεχώς.
Νιώθω τυχερή γιατί δεν βρέθηκα ποτέ σε περιβάλλον όπου με έκριναν αρνητικά ή με έκαναν να αισθανθώ κατώτερη. Αντίθετα, ειδικά ως πρωτοεμφανιζόμενη δόκιμος, έλαβα σημαντική στήριξη από τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάστηκα.
Σε μια γυναίκα που σκέφτεται να ασχοληθεί με τη μηχανική και τη ναυτιλία θα έλεγα να μην φοβηθεί τις δυσκολίες. Ο δρόμος είναι απαιτητικός και συχνά γεμάτος εμπόδια, όμως δεν είναι ακατόρθωτος. Μια γυναίκα έχει τις ίδιες δυνατότητες με έναν άνδρα, αρκεί να διαθέτει πείσμα, υπομονή και θέληση. Υπάρχουν πολλές επιτυχημένες γυναίκες που αποδεικνύουν καθημερινά ότι αξίζει να διεκδικούμε τα όνειρά μας και να μην εγκαταλείπουμε την προσπάθεια επειδή συναντάμε δυσκολίες.
Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό μου είναι το πείσμα. Αυτό μεε ωθεί να πετυχαίνω πράγματα που κάποτε θεωρούσα αδύνατα για τον εαυτό μου. Παράλληλα, είμαι αρκετά τελειομανής. Δεν μου αρέσει να κάνω λάθη, παρόλο που ως δόκιμος ήταν αναμενόμενο να κάνω αρκετά. Προσπάθησα να αποκτήσω όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να ανταποκριθώ στις απαιτήσεις της δουλειάς. Όταν είδα ότι οι προσπάθειές μου αναγνωρίζονταν, πήρα ακόμη μεγαλύτερη ώθηση να συνεχίσω. Για να εξελιχθεί κανείς σε αυτόν τον χώρο χρειάζεται επιμονή, υπομονή και, πάνω απ’ όλα, πίστη στον εαυτό του.
Η ζωή του ναυτικού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την απουσία και αυτό αποτελεί πρόκληση για όλους, ανεξάρτητα από το φύλο τους.
Δεν θα ήθελα να αλλάξω κάτι συγκεκριμένο στο επάγγελμά μου. Πιστεύω ότι όσο η ναυτιλία εξελίσσεται και οι νέες γενιές εισέρχονται στον χώρο, η ζωή πάνω στο πλοίο γίνεται όλο και πιο σύγχρονη, πιο λειτουργική και πιο φιλική για όλους τους ναυτικούς, ιδιαίτερα για τις γυναίκες.
Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν ήταν τελικά η δουλειά στο πλοίο, αλλά η σκέψη της ζωής που άφηνα πίσω μου. Αγχωνόμουν για την οικογένειά μου, για τους φίλους μου και για το αν, όταν θα επέστρεφα, όλα θα είχαν αλλάξει. Σε έναν βαθμό αυτό συνέβη. Όμως άλλαξα κι εγώ. Γύρισα πιο ώριμη, πιο ανεξάρτητη και πιο δυνατή. Η ζωή του ναυτικού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την απουσία και αυτό αποτελεί πρόκληση για όλους, ανεξάρτητα από το φύλο τους. Η στήριξη της οικογένειάς μου και των φίλων μου ήταν καθοριστική για να ακολουθήσω αυτόν τον δρόμο. Πιστεύω ότι για να αφήσει κάποιος τη ζωή του σε “παύση” για μεγάλο χρονικό διάστημα και να κυνηγήσει ένα τόσο απαιτητικό επάγγελμα, χρειάζεται δίπλα του ανθρώπους που θα τον στηρίξουν, θα τον πιστέψουν και θα του δώσουν τη σιγουριά να συνεχίσει».
