Κάποτε το καλοκαίρι ήταν συνώνυμο της ανεμελιάς. Ήταν η εποχή που άφηνες πίσω το πρόγραμμα, τα deadlines και τις υποχρεώσεις. Δεν χρειαζόταν να συμβεί κάτι σπουδαίο για να περάσεις καλά. Μια παραλία, μια παρέα, ένας ντάκος και μια διάθεση να χαθείς και να αποσυνδεθείς για λίγο αρκούσαν.
Οι διακοπές δεν ήταν project με στρατηγική και ο μόνος στόχος ήταν η ξεκούραση και η καλοπέραση. Τώρα συχνά συνοδεύονται από λίστες με μέρη που «πρέπει» να επισκεφθείς ή φωτογραφίες που «πρέπει» να βγάλεις μέχρι να μπορέσεις να χαλαρώσεις και, αν είσαι τυχερή, να ξεκινήσεις πραγματικά τις ανέμελες διακοπές σου αφού έχεις εκπληρώσει τον στόχο. Το να γυρίζεις πίσω με φορτισμένες μπαταρίες και ιστορίες πάει να αντικατασταθεί από την επιθυμία να επιστρέψεις πίσω με περιεχόμενο για τα social media.
Κάπου στην πορεία, οι διακοπές σαν να απέκτησαν κανόνες. Άγραφους, αλλά πολύ συγκεκριμένους. Δεν αρκεί να πας διακοπές, αλλά πρέπει να πας στο σωστό μέρος. Δεν αρκεί να περάσεις καλά, αλλά πρέπει να το αποδείξεις και να το δουν και οι άλλοι (γνωστοί και άγνωστοι). Δεν αρκεί να πας, πρέπει (καθυστερώντας τους πάντες) να φωτογραφήσεις και να φωτογραφηθείς. Το καλοκαίρι δεν βιώνεται απλώς, αλλά παρουσιάζεται -και γενικά τα ταξίδια, που φαίνεται πως «πουλάνε».
Οι προορισμοί έπαψαν να είναι απλώς μέρη και έγιναν τάσεις. Κάθε χρόνο το διαδίκτυο ανακηρύσσει τα νέα «it» νησιά, τις νέες αγαπημένες παραλίες, τα νέα hotspot που ξαφνικά εμφανίζονται παντού. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, τα social media γεμίζουν με σχεδόν πανομοιότυπες εικόνες από τα ίδια σημεία, τα ίδια ξενοδοχεία, τα ίδια beach bars και ελπίζουν να σου δημιουργήσουν αρκετό FOMO ώστε να συνεισφέρεις με δικές σου εικόνες από τις επισκέψεις σου.
Το ταξίδι έχει αρχίσει να λειτουργεί λίγο σαν τη μόδα, με τάσεις και εξωστρέφεια. Υπάρχουν προορισμοί που θεωρούνται επίκαιροι και άλλοι που μοιάζουν να έχουν χάσει τη λάμψη τους. Υπάρχουν μέρη που αποκτούν το status του «cool» όχι επειδή άλλαξαν, αλλά επειδή τα ενέκρινε ο αλγόριθμος. Και φυσικά δεν είναι μόνο οι προορισμοί.
Το ίδιο συμβαίνει και με την αισθητική του καλοκαιριού. Τα ίδια φορέματα, οι ίδιες ψάθινες τσάντες, τα ίδια μαγιό, οι ίδιες πόζες. Ενώ υποτίθεται ότι ζούμε στην εποχή της ατομικότητας, το καλοκαιρινό feed πολλών ανθρώπων μοιάζει σχεδόν αντιγραμμένο και επιβεβλημένο. Σαν να υπάρχει ένας άτυπος οδηγός για το πώς πρέπει να δείχνει ένα «σωστό» καλοκαίρι.
Το παράδοξο είναι ότι όλοι αντιλαμβανόμαστε, σε έναν βαθμό, αυτή την πίεση. Τα αστεία για το ότι «πρώτα βγάζουμε το περιεχόμενο και μετά απολαμβάνουμε τις διακοπές» έχουν γίνει σχεδόν κοινός τόπος. Κι όμως, πίσω από το χιούμορ κρύβεται μια αλήθεια. Πόσες φορές έχουμε δει ανθρώπους να περνούν περισσότερο χρόνο ψάχνοντας το τέλειο σημείο για φωτογραφία παρά κοιτάζοντας το τοπίο μπροστά τους; Ή να μην φωτογραφίζονται απλώς αυθόρμητα, αλλά να έχουν σκοπό να «βγάλουν ωραίες φωτό για να ποστάρουν» πριν καν φτάσουν στον προορισμό τους;
Δεν υπάρχει τίποτα κακό στη φωτογραφία. Ούτε στο να μοιράζεται κανείς τις εμπειρίες του. Οι άνθρωποι κρατούν αναμνήσεις από τα ταξίδια τους εδώ και δεκαετίες. Η διαφορά είναι ότι κάποτε οι φωτογραφίες υπήρχαν κυρίως για να θυμόμαστε ενώ σήμερα συχνά υπάρχουν για να αποδεικνύουμε κάτι. Να αποδεικνύουμε ότι πήγαμε κάπου, ότι έχουμε γούστο, ότι ζούμε μια ζωή που αξίζει να παρακολουθήσει κανείς και να ζηλέψει.
Έτσι, το καλοκαίρι, η εποχή που παραδοσιακά συνδεόταν με την ελευθερία, μοιάζει να έχει μετατραπεί σε μια διαρκή παράσταση. Μια παράσταση που δεν επιβάλλεται ανοιχτά από κανέναν, αλλά την αναπαράγουμε όλοι λίγο-πολύ. Μέσα από τις προσδοκίες, τις συγκρίσεις και την ανάγκη να μετατρέψουμε κάθε εμπειρία σε εικόνα.
Με αυτόν τον τρόπο πολλοί νιώθουν εξαντλημένοι ακόμη και στις διακοπές τους, αφού δεν αποσυνδέονται ποτέ πραγματικά και η διαρκής σύνδεση στο internet είναι πλέον πασίγνωστο πως συνδέεται με πνευματική κόπωση, άγχος και αρνητικά συναισθήματα. Για να ξεκουραστούμε πραγματικά πρέπει μάλλον να βγάλουμε από το μυαλό μας τον στόχο δημοσιεύσεων και κατανάλωσης υλικού των υπολοίπων ή και να πάρουμε διάλειμμα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάνοντας ψηφιακή αποτοξίνωση. Οι μέρες εκτός μπορεί για κάποιους να μην είναι ήρεμες όχι επειδή δεν περνούν καλά, αλλά επειδή ακόμη και η ξεκούραση έχει γίνει κάτι που πρέπει να εκτελεστεί σωστά και να δηλωθεί.
Η πραγματική πολυτέλεια σήμερα είναι το να είσαι offline, η δυνατότητα να ζήσεις ένα καλοκαίρι χωρίς να σκέφτεσαι πώς φαίνεται. Να κολυμπήσεις χωρίς να τραβήξεις φωτογραφία, να βρεθείς κάπου όμορφα χωρίς την ανάγκη να το ανεβάσεις, να κρατήσεις μια στιγμή μόνο για σένα.
Οι καλύτερες καλοκαιρινές αναμνήσεις δεν είναι πάντα εκείνες που καταγράφηκαν, αλλά εκείνες που απλώς συνέβησαν.
