Η νέα τάση που κερδίζει έδαφος στο TikTok και το Instagram έχει ένα κοινό μοτίβο και μοιάζει να παρουσιάζει μια στάση ζωής. Τον τελευταίο καιρό κυριαρχούν στα social media εικόνες τακτοποιημένων σπιτιών και ήρεμων βραδιών ή πρωινών με ένα ποτήρι κρασί ή καφέ στο χέρι που συνοδεύονται από λεζάντες, οι οποίες γράφουν: «Ζω μόνη, δεν έχω φίλους και δεν σκοπεύω να κάνω παιδιά».
Οι δημιουργοί αυτού του περιεχομένου έχουν πλεόν και δική τους ονομασία, Λέγονται «loneliness influencers» και αντί να παρουσιάζουν τη μοναξιά ως μια δύσκολη εμπειρία, τη μετατρέπουν σε αισθητική, συνδέοντάς τη με την ανεξαρτησία, την ηρεμία και την αυτοφροντίδα. Το μήνυμα τους είναι ξεκάθαρο, ενώ παρουσιάζουν τη μοναχική ζωή ως μια συνειδητή, γαλήνια και σχεδόν ιδανική επιλογή.
Οι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι αυτή η εικόνα μπορεί να είναι παραπλανητική.
Η διαφορά ανάμεσα στη μοναχικότητα και τη μοναξιά
View this post on Instagram
Το να απολαμβάνει κανείς τον χρόνο με τον εαυτό του θεωρείται ένδειξη ψυχικής ωριμότητας. Η ικανότητα να μένετε μόνοι χωρίς να νιώθετε δυσφορία είναι υγιής και μπορεί να λειτουργήσει αναζωογονητικά.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η κοινωνική απομόνωση παρουσιάζεται ως πιο επιθυμητή από τις ανθρώπινες σχέσεις.
Σύμφωνα με άρθρο του The Atlantic, πολλοί από αυτούς τους influencers χρησιμοποιούν hashtags όπως #alonenotlonely, #cozyathome και #introvertdiaries, προβάλλοντας μια ζωή χωρίς φίλους ως κάτι φυσιολογικό και, ίσως, αξιοζήλευτο.
Όμως, όπως συμβαίνει με κάθε περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αυτές οι φωτογραφίες και τα στιγμιότυπα αποτυπώνουν λίγα μόνο δευτερόλεπτα από την καθημερινότητα κάποιου. Ένα σύντομο βίντεο δεν μπορεί να αποτυπώσει το σύνολο της ζωής ενός ανθρώπου ούτε να δείξει αν πίσω από την εικόνα υπάρχει πραγματική ευημερία ή δυσκολίες.
Η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει τη μοναξιά πολύ διαφορετικά από ό,τι τα social media.
Έρευνα του 2022 έδειξε ότι σχεδόν το 38% των ενηλίκων στις ΗΠΑ βιώνει μέτρια έως σοβαρή μοναξιά, ενώ εδώ και χρόνια ψυχολόγοι και ειδικοί ψυχικής υγείας χαρακτηρίζουν τη μοναξιά και την κοινωνική απομόνωση επιδημία με σοβαρές συνέπειες για την υγεία.
Η παρατεταμένη κοινωνική απομόνωση έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου, υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης άγχους, κατάθλιψης και άνοιας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Γιατί οι ανθρώπινες σχέσεις είναι τόσο σημαντικές
Ήδη από το 1943, ο ψυχολόγος Abraham Maslow τοποθετούσε την ανάγκη για αγάπη και αίσθημα του «ανήκειν» αμέσως μετά τις βασικές ανάγκες επιβίωσης στην περίφημη Πυραμίδα των Αναγκών.
Σήμερα, οι επιστημονικές έρευνες εξακολουθούν να επιβεβαιώνουν ότι οι στενές κοινωνικές σχέσεις αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες τόσο για την ψυχική όσο και για τη σωματική υγεία, επηρεάζοντας ακόμη και το προσδόκιμο ζωής.
Οι influencers έχουν τη δύναμη να διαμορφώνουν τάσεις και να αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε διάφορα ζητήματα. Τα τελευταία χρόνια έχουν συμβάλει θετικά στην εξομάλυνση της συζήτησης γύρω από την ψυχική υγεία και την αυτοφροντίδα.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ορισμένα μηνύματα μπορεί, άθελά τους, να περνούν μια λανθασμένη εικόνα. Στην περίπτωση των «loneliness influencers», η περιστασιακή ανάγκη για προσωπικό χρόνο συγχέεται με τη μακροχρόνια κοινωνική απομόνωση.
Η διαφορά είναι ουσιαστική, καθώς λίγες ώρες μοναχικότητας μπορούν να λειτουργήσουν ευεργετικά, όμως η παρατεταμένη έλλειψη ουσιαστικών ανθρώπινων σχέσεων δεν αποτελεί ένδειξη ευεξίας.
