Η Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης και η Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης, στις 18 και 20 Οκτωβρίου, αντίστοιχα, μας θυμίζουν ότι η φροντίδα των οστών χρειάζεται να ξεκινά ήδη από την περί-εμμηνόπαυση, πολύ πριν εμφανιστεί το πρώτο κάταγμα.
Υπάρχουν αλλαγές της περιεμμηνόπαυσης και της εμμηνόπαυσης που δύσκολα περνούν απαρατήρητες. Ο ύπνος αλλάζει, οι εξάψεις μπορεί να εμφανιστούν χωρίς προειδοποίηση, η διάθεση και ο μεταβολισμός δεν ακολουθούν πάντα τους παλιούς τους κανόνες. Και ύστερα υπάρχουν οι αλλαγές που δεν αισθανόμαστε καθόλου.
Τα οστά ανήκουν σε αυτές
Η απώλεια οστικής μάζας δεν πονά, δεν φαίνεται στον καθρέφτη και δεν ξεκινά απαραίτητα μετά την τελευταία περίοδο. Οι αλλαγές μπορεί να έχουν ήδη αρχίσει στην περιεμμηνόπαυση, καθώς τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να μεταβάλλονται και, σταδιακά, να μειώνονται.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που η οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται συχνά «σιωπηλή νόσος». Μπορεί να εξελίσσεται για χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα και να γίνει αντιληπτή μόνο όταν συμβεί ένα κάταγμα.
Ίσως λοιπόν δεν είναι τυχαίο ότι η Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης στις 18 Οκτωβρίου και η Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης στις 20 Οκτωβρίου βρίσκονται τόσο κοντά στο ημερολόγιο. Βιολογικά, η σχέση τους είναι ακόμη πιο στενή.
Πώς επηρεάζει η εμμηνόπαυση την υγεία των οστών;
Το οστό δεν είναι ένα ακίνητο «πλαίσιο» που απλώς μας στηρίζει. Είναι ένας δυναμικός ιστός που ανανεώνεται συνεχώς. Παλαιότερος οστικός ιστός αποδομείται και νέος δημιουργείται, σε μια διαδικασία που επηρεάζεται από τις ορμόνες, τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και τα μηχανικά ερεθίσματα που δέχεται το σώμα.
Κατά την περιεμμηνόπαυση, οι διακυμάνσεις και η σταδιακή μείωση των οιστρογόνων αρχίζουν ήδη να επηρεάζουν τον οστικό μεταβολισμό. Μετά την εμμηνόπαυση, όταν τα επίπεδά τους παραμένουν χαμηλότερα, η απώλεια οστικής μάζας μπορεί να επιταχυνθεί.
Η οστική πυκνότητα έχει μεγάλη σημασία, αλλά δεν είναι η μόνη παράμετρος που καθορίζει την ανθεκτικότητα ενός οστού. Ρόλο παίζει και η εσωτερική του δομή, την οποία μπορεί να αποτυπώσει συμπληρωματικά ο δείκτης TBS (Trabecular Bone Score.)
Το ενδιαφέρον, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στο «πόσο οστό έχουμε», αλλά και στο πόσο καλά είναι οργανωμένο και πόσο ανθεκτικό μπορεί να παραμένει.
Δεν αρκεί να κοιτάμε μόνο τα οστά
Υπάρχει και μια δεύτερη πλευρά της ιστορίας. Πολλά κατάγματα ξεκινούν από μια πτώση, και το αν θα πέσουμε ή αν θα καταφέρουμε να αντιδράσουμε εγκαίρως εξαρτάται από τη μυϊκή δύναμη, την ισορροπία, τη σταθερότητα και τη συνολική λειτουργικότητά μας.
Γι’ αυτό η σύγχρονη προσέγγιση στη σκελετική υγεία δεν περιορίζεται μόνο στην οστική πυκνότητα. Μιλά περισσότερο για μυοσκελετική υγεία: για οστά και μύες που συνεργάζονται ώστε να μπορούμε να κινούμαστε, να αντιδρούμε, να ανεβαίνουμε σκάλες, να ταξιδεύουμε και να παραμένουμε ανεξάρτητες όσο περνούν τα χρόνια.
Με άλλα λόγια, δεν φροντίζουμε μόνο τα οστά. Φροντίζουμε το σώμα που τα κουβαλά.
Και εδώ μπαίνει ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο: η μηχανική φόρτιση.
Οστεοπόρωση και άσκηση: Ο ρόλος της μηχανικής φόρτισης
Το περπάτημα κάνει καλό. Η αερόβια δραστηριότητα κάνει καλό. Η άσκηση με αντιστάσεις προσφέρει σημαντικά οφέλη στους μυς, στον μεταβολισμό, στην καρδιά και στη συνολική υγεία.
Όταν όμως μιλάμε ειδικά για την οστική προσαρμογή, δεν είναι όλα τα μηχανικά ερεθίσματα ίδια.
Το μέγεθος του φορτίου, ο τρόπος και ο ρυθμός με τον οποίο εφαρμόζεται έχουν σημασία. Με έναν τρόπο, η φόρτιση λειτουργεί σαν μια «δοσολογία»: δεν αρκεί απλώς να υπάρχει ένα ερέθισμα· χρειάζεται να είναι αρκετά ουσιαστικό και κατάλληλα εφαρμοσμένο ώστε το οστό να έχει λόγο να προσαρμοστεί.
Και αυτό δεν είναι πάντα εύκολο να επιτευχθεί με την καθημερινή κίνηση ή με μια συνηθισμένη προπόνηση. Τα υψηλά μηχανικά φορτία που ενδιαφέρουν τον οστικό ιστό μπορεί να απαιτούν βαριές αντιστάσεις, άλματα ή άλλες μορφές έντονης φόρτισης, κάτι που δεν είναι πάντα πρακτικό ή κατάλληλο για μια γυναίκα με οστεοπενία, οστεοπόρωση, προηγούμενο κάταγμα ή απλώς χωρίς εμπειρία στη βαριά άσκηση.
Το ερώτημα, επομένως, γίνεται πολύ συγκεκριμένο: πώς μπορούμε να δώσουμε στα οστά ένα επαρκές και στοχευμένο μηχανικό ερέθισμα, χωρίς να χρειάζεται να «μαντεύουμε» αν το φορτίο ήταν αρκετό ή να σηκώνουμε πολύ βαριά ελεύθερα βάρη;
Και εδώ ακριβώς αποκτά ενδιαφέρον η προσέγγιση της OsteoStrong®.
Όταν το μηχανικό φορτίο γίνεται στοχευμένο και μετρήσιμο
Η OsteoStrong® έχει σχεδιαστεί γύρω από αυτή ακριβώς τη λογική. Μέσω του εξειδικευμένου συστήματος Spectrum, ο ασκούμενος παράγει εκούσια υψηλά φορτία σε ελεγχόμενες θέσεις και με καθοδήγηση, χωρίς να χρειάζεται να μετακινεί βαριά ελεύθερα βάρη ή να εκτελεί επαναλαμβανόμενες κινήσεις υψηλής πρόσκρουσης.
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται απλώς στο ότι «κάνουμε κάτι για τα οστά». Βρίσκεται στο ότι το μηχανικό ερέθισμα μπορεί να είναι στοχευμένο και μετρήσιμο.
Δεν βασιζόμαστε μόνο στην αίσθηση ότι μια δραστηριότητα ήταν «αρκετά δύσκολη». Η λογική είναι να γνωρίζουμε το φορτίο που παράγεται και να το προσαρμόζουμε στις δυνατότητες του κάθε ανθρώπου.
Αυτό κάνει την προσέγγιση διαφορετική από μια συμβατική προπόνηση: δεν κυνηγάμε απλώς περισσότερες επαναλήψεις· κυνηγάμε το κατάλληλο ερέθισμα για τον συγκεκριμένο στόχο.
Και για μια γυναίκα στην περιεμμηνόπαυση ή στην εμμηνόπαυση, η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Υπάρχει ένας τρόπος να δουλέψει ειδικά πάνω στη μηχανική φόρτιση των οστών, χωρίς να χρειάζεται να μετατρέψει την καθημερινότητά της σε βαριά προπόνηση.
Η οστεογονική φόρτιση έχει ήδη μελετηθεί και στην Ελλάδα
Η προσέγγιση αυτή έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο ελληνικής επιστημονικής έρευνας. Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε από την ομάδα του Καθηγητή Γεωργίου Π. Χρούσου και δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (JCEM), συμμετείχαν 147 γυναίκες, οι οποίες παρακολουθήθηκαν για διάστημα 12 μηνών.
Τα ευρήματα ήταν ενθαρρυντικά, με θετικές μεταβολές σε δείκτες που σχετίζονται με την οστική υγεία, όπως η οστική πυκνότητα και το TBS, τόσο σε γυναίκες που ακολούθησαν OsteoStrong® χωρίς φαρμακευτική αγωγή όσο και σε εκείνες που τη συνδύασαν με αντιοστεοκλαστική θεραπεία.
Η μελέτη προσθέτει ένα ακόμη ενδιαφέρον κομμάτι στη συζήτηση γύρω από τη μηχανική φόρτιση και τον ρόλο της στη μυοσκελετική υγεία, ενώ τα ίδια τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα.
Η πρόληψη δεν είναι μια εξέταση. Είναι στρατηγική.
Ίσως το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε με την οστεοπόρωση είναι ότι περιμένουμε έναν αριθμό, ένα DXA, ένα T-score, μια διάγνωση, και τότε αποφασίζουμε ότι πρέπει να δράσουμε.
Η πραγματική πρόληψη, όμως, ξεκινά νωρίτερα. Περιλαμβάνει επαρκή πρωτεΐνη και ασβέστιο, κατάλληλη βιταμίνη D, μυϊκή δύναμη, ισορροπία, κίνηση και το σωστό μηχανικό ερέθισμα. Και όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ή διάγνωση οστεοπόρωσης, περιλαμβάνει φυσικά και την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση και θεραπεία.
Δεν υπάρχει μία μόνο λύση. Υπάρχει ένα σώμα που χρειάζεται διαφορετικά πράγματα για να παραμένει δυνατό.
Ίσως η περιεμμηνόπαυση και η εμμηνόπαυση να είναι η στιγμή να αλλάξουμε την ερώτηση
Συχνά μιλάμε για αυτή τη μετάβαση μέσα από όσα αλλάζουν ή όσα χάνουμε. Ίσως όμως η πιο χρήσιμη ερώτηση να είναι διαφορετική: τι θέλω να διατηρήσω;
Να μπορώ να περπατάω για ώρες, να ταξιδεύω, να ανεβαίνω σκάλες χωρίς δεύτερη σκέψη, να έχω καλή ισορροπία και δύναμη, να μη φοβάμαι μια πτώση και να παραμένω ανεξάρτητη.
Η περιεμμηνόπαυση είναι, μάλιστα, μια πολύτιμη περίοδος για να ξεκινήσει αυτή η φροντίδα, πριν η οστική απώλεια γίνει μεγαλύτερη και πριν χρειαστεί να «διορθώσουμε» κάτι που θα μπορούσαμε να είχαμε αρχίσει να υποστηρίζουμε νωρίτερα.
Γιατί η οστική υγεία δεν αφορά μόνο την αποφυγή της οστεοπόρωσης. Αφορά την ελευθερία με την οποία θέλουμε να ζούμε τα επόμενα 20, 30 ή 40 χρόνια.
Και κάπως έτσι, η φροντίδα των οστών παύει να είναι ένα θέμα που αφορά τις “μεγαλύτερες” γυναίκες. Γίνεται μέρος του τρόπου με τον οποίο επιλέγουμε να μεγαλώσουμε: με δύναμη, κινητικότητα και ανεξαρτησία.
Η ουσιαστική πρόληψη δεν αρχίζει στην εμμηνόπαυση. Αρχίζει νωρίτερα.
Η OsteoStrong® στην Ελλάδα και στην Κύπρο
- Γλυφάδα: Γρ. Λαμπράκη 34 | 210 9647906
- Αθήνα – Χίλτον: Χατζηγιάννη Μέξη 5 | 210 729 8209
- Μαρούσι: Γράμμου 73 | 210 6179265
- Θεσσαλονίκη: Τσιμισκή 43, Εμπορικό Κέντρο Πλατεία | 231 046 7490
- Κύπρος: Αντωνίου και Ευγενίας Θεοδότου 22, 1061, Άγιος Αντώνιος, Λευκωσία | +357 99686486 Coming Soon!
Γνωρίστε από κοντά τη μέθοδο OsteoStrong® και ενημερωθείτε για το αν είναι κατάλληλη για εσάς εδώ.
