Συνεχώς ακούμε για την Gen Z. Δεν ξενυχτάει, δεν πίνει, δεν βγαίνει ραντεβού. Τι κι αν, όμως, τα μέλη της βρίσκονται σε πιο απρόσμενα μέρη;
Σε πρόσφατο δημοσίευμά τους, οι New York Times καταγράφουν μια ενδιαφέρουσα τάση: η νεότερη γενιά φαίνεται να αναπτύσσει μια ιδιαίτερη αγάπη για το σινεμά, και μάλιστα όχι απαραίτητα για τις μεγάλες χολιγουντιανές παραγωγές και τα blockbuster. Παλιές ταινίες, ανεξάρτητες παραγωγές, cult δημιουργίες και κλασικά αριστουργήματα βρίσκουν όλο και περισσότερο το κοινό τους ανάμεσα στους νεότερους θεατές. Μια νέα γενιά σινεφίλ φαίνεται να διαμορφώνεται, με την κινηματογραφική αίθουσα να αποκτά ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο στην ψυχαγωγία της.
View this post on Instagram
Η πανδημία και η παρατεταμένη περίοδος απομόνωσης ενδέχεται να έπαιξαν τον ρόλο τους. Πολλοί από εμάς διατηρήσαμε συνήθειες που αποκτήσαμε κατά τη διάρκεια της καραντίνας, και η συστηματική παρακολούθηση ταινιών ήταν σίγουρα μία από αυτές που κράτησαν συντροφιά σε αρκετό κόσμο. Οι κινηματογραφικοί μαραθώνιοι, η ανακάλυψη παλιών κλασικών και η περιήγηση σε πιο εναλλακτικές φιλμογραφίες έγιναν ένας τρόπος να περάσει ο χρόνος, αλλά και να ανακαλύψουμε έναν ολόκληρο κόσμο που ίσως μέχρι τότε μας ήταν άγνωστος. Για κάποιους, αυτή η συνήθεια δεν σταμάτησε με την επιστροφή στην κανονικότητα, αλλά εξελίχθηκε σε ένα πραγματικό ενδιαφέρον για την έβδομη τέχνη.
Υπάρχει, βέβαια, και η πιο πρακτική πλευρά της υπόθεσης. Μια επίσκεψη στον κινηματογράφο μπορεί να αποδειχθεί οικονομικότερη επιλογή από ένα δείπνο έξω ή άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως οι συναυλίες (παρότι οι δαπάνες για τέτοιου είδους εμπειρίες έχουν γίνει προτεραιότητα σε σχέση με τις δαπάνες για υλικά αγαθά). Με ένα εισιτήριο, μπορεί κανείς να περάσει μερικές ώρες σε έναν διαφορετικό κόσμο, να ανακαλύψει μια ιστορία, πιθανώς μια αισθητική και να μοιραστεί την εμπειρία με φίλους, συντρόφους ή ακόμη και με αγνώστους που έχουν παρόμοια ενδιαφέροντα.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία αυτής της τάσης είναι το εξής: όταν η Gen Z συχνά παρουσιάζεται ως μια γενιά μονίμως κολλημένη στην οθόνη του κινητού, με περιορισμένη ικανότητα συγκέντρωσης και διαρκή ανάγκη για εναλλαγή ερεθισμάτων, η ιδέα του να περάσει κανείς δύο ώρες παρακολουθώντας μια ταινία χωρίς περισπασμούς μοιάζει απελευθερωτική. Η σκοτεινή αίθουσα, το κινητό στο αθόρυβο και η προσοχή στραμμένη αποκλειστικά στη μεγάλη οθόνη προσφέρουν κάτι που σπανίζει στην καθημερινότητα: τη δυνατότητα να στρέψεις την προσοχή σου σε ένα πράγμα τη φορά. Μάλιστα, οι ανεξάρτητες κινηματογραφικές αίθουσες, αυτές που έχουν ιδιαίτερο χαρακτήρα ή και ιστορική ταυτότητα, αναβαθμίζουν την εμπειρία των επισκεπτών μέσα από την ατμόσφαιρά τους, και συχνά είναι και εκείνες που θα προβάλλουν μη αναμενόμενες παραγωγές.
View this post on Instagram
Παράλληλα, το σινεμά δεν είναι απαραίτητα μια μοναχική δραστηριότητα. Οι ειδικές προβολές, τα κινηματογραφικά αφιερώματα, οι λέσχες και οι επανεκδόσεις κλασικών ταινιών δημιουργούν αφορμές για συνάντηση και συζήτηση. Η εμπειρία δεν τελειώνει με τους τίτλους τέλους. Συνεχίζεται έξω από την αίθουσα, στις συζητήσεις για την ταινία, στις διαφορετικές ερμηνείες και στις προτάσεις για το τι αξίζει να δει κανείς στη συνέχεια. Για μια γενιά που συχνά κατηγορείται ότι δυσκολεύεται να συνδεθεί ουσιαστικά με τους άλλους, τέτοιες μικρές κοινότητες ενδιαφερόντων έχουν τη δική τους σημασία.
Δεν μπορούμε, φυσικά, να αγνοήσουμε και τον ρόλο των social media σε αυτή την ανανεωμένη κινηματογραφική κουλτούρα. Πλατφόρμες όπως το Letterboxd έχουν μετατρέψει την παρακολούθηση ταινιών σε μια εμπλουτισμένη διαδικασία, όπου οι χρήστες καταγράφουν όσα βλέπουν, γράφουν κριτικές, δημιουργούν λίστες και ανακαλύπτουν προτάσεις από άλλους σινεφίλ. Το να έχεις δει μια ταινία δεν είναι πλέον απλώς μια προσωπική εμπειρία, αλλά κάτι που μπορείς να μοιραστείς, να σχολιάσεις και να εντάξεις στη δική σου πολιτιστική ταυτότητα.
Έτσι, μια ταινία του παλιού ευρωπαϊκού κινηματογράφου μπορεί να γίνει το επόμενο αντικείμενο συζήτησης μιας παρέας, ενώ μια παλαιότερη κινηματογραφική αίθουσα που διοργανώνει ένα αφιέρωμα αποκτά ξαφνικά νέο κοινό. Η ανακάλυψη του παλιού δεν σημαίνει απαραίτητα νοσταλγία για κάτι που οι νεότεροι δεν έζησαν, αλλά μπορεί να είναι επιθυμία να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία μιας τέχνης.

Η Gen Z ίσως να μην απορρίπτει την έξοδο, τη διασκέδαση ή την κοινωνική επαφή στον βαθμό που συχνά υποστηρίζεται. Μπορεί απλώς να αναζητά διαφορετικούς τρόπους να τα βιώσει. Σε μια εποχή όπου σχεδόν τα πάντα είναι διαθέσιμα μέσα από μια οθόνη, η επιλογή να αφήσεις για λίγο το κινητό στην άκρη, να αγοράσεις ένα εισιτήριο και να καθίσεις σε μια σκοτεινή αίθουσα μοιάζει με μια μικρή, αλλά ουσιαστική πράξη επιστροφής στην πραγματική εμπειρία.
Η μεγάλη οθόνη, λοιπόν, δεν έχει πει ακόμη την τελευταία της λέξη. Και αν η νέα γενιά σινεφίλ έχει κάτι να μας θυμίσει, είναι πως η αγάπη για το σινεμά δεν έχει ηλικία ούτε ημερομηνία λήξης.



