Το 2024, στο 77ο Φεστιβάλ Καννών, στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα, έκανε παγκόσμια πρεμιέρα η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους της Ariane Labed, «September says». Η ηθοποιός και σκηνοθέτρια υπογράφει το σενάριο και σκηνοθετεί την κινηματογραφική διασκευή του γοτθικού μυθιστορήματος «Sisters» της Daisy Johnson (της νεότερης υποψήφιας για το βραβείο Man Booker International Prize).
Με μυστηριώδη ατμόσφαιρα, η ταινία αφηγείται την ιστορία δύο πολύ δεμένων αδελφών που έχουν δημιουργήσει τον δικό τους κόσμο, ένα συναρπαστικό και σκοτεινό σύμπαν. Η συγκινητική και καθηλωτική εξερεύνηση της εφηβείας ζωντανεύει με τις ερμηνείες των Mia Tharia, Pascale Kann και Rakhee Thakrar.
Σύμφωνα με την περιγραφή της ταινίας, οι δύο αδελφές Τζουλάι (Mia Tharia) και Σεπτέμπερ (Pascale Kann ) είναι αχώριστες, παρόλο που είναι πολύ διαφορετικές. Η Σεπτέμπερ είναι προστατευτική και επιφυλακτική απέναντι στους άλλους, ενώ η Τζουλάι είναι ανοιχτή και διακατέχεται από περιέργεια για τον κόσμο. Η δυναμική μεταξύ τους είναι πηγή ανησυχίας για τη μητέρα τους (Rakhee Thakrar), που τις μεγαλώνει ως μονογονέας και δεν ξέρει πώς να τις χειριστεί.
Η Labed υπογράφει το σενάριο και σκηνοθετεί την κινηματογραφική διασκευή του γοτθικού μυθιστορήματος «Sisters» της Daisy Johnson (της νεότερης υποψήφιας για το βραβείο Man Booker International Prize).
Όταν η Σεπτέμπερ παίρνει αποβολή από το σχολείο, η Τζουλάι πρέπει να τα βγάλει πέρα μόνη της και αρχίζει να διεκδικεί την ανεξαρτησία της – κάτι που δεν περνά απαρατήρητο από τη Σεπτέμπερ. Η ένταση μεταξύ των τριών γυναικών κλιμακώνεται όταν βρίσκουν καταφύγιο σε ένα παλιό εξοχικό σπίτι στην Ιρλανδία. Εκεί, η Τζουλάι αντιλαμβάνεται ότι η σχέση της με την αδελφή της αλλάζει με τρόπους που δεν μπορεί να κατανοήσει ή να ελέγξει πλήρως. Μία σειρά από σουρεαλιστικές συναντήσεις δοκιμάζουν τα όρια της οικογένειας.
Σε συνέντευξη που είχε δώσει η δημιουργός πριν από δύο χρόνια και που είχε δημοσιευτεί στην επίσημη πλατφόρμα του φεστιβάλ είχε πει πως η ιδέα αυτής της ταινίας ξεκίνησε όταν διάβασε το βιβλίο, που «μου φάνηκε μια πραγματική ευκαιρία να εξερευνήσω πόσο παρόν μπορεί να είναι το υπερφυσικό στοιχείο στην κανονική ζωή. Μια ευκαιρία να ωθήσω την αδελφική αγάπη στα άκρα της, με όλη την τρυφερότητα και την τοξικότητα που αυτό συνεπάγεται».
Η ιδέα αυτής της ταινίας ξεκίνησε όταν διάβασε το βιβλίο, που «μου φάνηκε μια πραγματική ευκαιρία να εξερευνήσω πόσο παρόν μπορεί να είναι το υπερφυσικό στοιχείο στην κανονική ζωή. Μια ευκαιρία να ωθήσω την αδελφική αγάπη στα άκρα της, με όλη την τρυφερότητα και την τοξικότητα που αυτό συνεπάγεται».
Βασισμένη στη μακροχρόνια εμπειρία που αποκόμισε από τα κινηματογραφικά σετ ως ηθοποιός, όταν κάθισε στην καρέκλα της σκηνοθέτριας «ήμουν πραγματικά πρόθυμη να δημιουργήσω έναν φιλόξενο και ευχάριστο χώρο στο σετ, όπου κυριαρχούσε μία παιχνιδιάρικη διάθεση. Ήταν πέντε εβδομάδες έντονης χαράς για μένα και ελπίζω όλοι οι συνεργάτες μου να μπορούν να πουν το ίδιο».

Ήθελε εδώ και πολλά χρόνια να ασχοληθεί με τη σκηνοθεσία, από τότε που βρέθηκε στο σετ «της πρώτης μου ταινίας, του “Attenberg” της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη. Έχω μια βαθιά αγάπη για το επάγγελμα της ηθοποιού, αλλά πάντα διατηρούσα την ελπίδα να σκηνοθετήσω. Έτσι, η πρώτη μου επιρροή ήταν αυτή η πρώτη ταινία, που αγαπώ τόσο πολύ. Αλλά η σκηνοθέτρια που παραμένει το απόλυτο ορόσημο για εμένα είναι η Chantal Akerman». Το κινηματογραφικό της ντεμπούτο έγινε με την ταινία μικρού μήκους «Olla», που προβλήθηκε σε πολλά διεθνή φεστιβάλ, συμπεριλαμβανομένων του Φεστιβάλ Καννών (στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών), του Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λονδίνου, του Telluride, του Sundance και του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Clermont-Ferrand (όπου απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας).
Στο σκηνοθετικό σημείωμά της για τη «September says» αποκάλυψε πως όταν άρχισε να μελετά το έργο της Johnson «ένιωσα τρομερό άγχος. Ήταν σαν να κρατούσα στο ένα χέρι κάτι πολύτιμο και στο άλλο ένα νυστέρι για να εκτελέσω μία τομή πάνω του. Μία δύσκολη διαδικασία λεπτών χειρισμών. Αλλά μού έδωσε την ευλογία της να το οικειοποιηθώ και ήταν πολύ ενθουσιασμένη με την ιδέα να ανακαλύψει τη δική μου προσέγγιση στην ιστορία της».
Όταν άρχισε να μελετά το έργο της Johnson «ένιωσα τρομερό άγχος. Ήταν σαν να κρατούσα στο ένα χέρι κάτι πολύτιμο και στο άλλο ένα νυστέρι για να εκτελέσω μία τομή πάνω του. Μία δύσκολη διαδικασία λεπτών χειρισμών. Αλλά μού έδωσε την ευλογία της να το οικειοποιηθώ και ήταν πολύ ενθουσιασμένη με την ιδέα να ανακαλύψει τη δική μου προσέγγιση στην ιστορία της».
Από την περιγραφή της προσέγγισής της μάς ιντριγκάρουν οι λεπτομέρειες που επιλέγει να αναδείξει μέσα από τη ματιά της. «Θέλω να ακολουθήσουμε τους χαρακτήρες με οδηγό την εσωτερική τους λογική έτσι όπως αποκαλύπτεται μπροστά στα μάτια μας. Από έναν κόσμο που μας είναι οικείος (σχολείο, πόλη, σπίτι) σε έναν κόσμο που δίνει χώρο για προβολές και ενδοσκόπηση (το παλιό εξοχικό, η φύση, η θάλασσα). Προσπαθώ να εξερευνήσω την ένταση που δημιουργεί η οικειότητα όταν την κοιτάζουμε μέσα από ένα άλλο πρίσμα. Αυτό που μου φαίνεται ενδιαφέρον είναι η γραμμή ανάμεσα σε αυτό που μοιάζει φυσιολογικό και σε αυτό που μοιάζει υπερφυσικό. Το ενδιαφέρον μου πηγάζει επίσης από την επιθυμία να δείξω ό,τι συνήθως κρύβουμε στον κινηματογράφο — μια σερβιέτα, το καθάρισμα της τουαλέτας, το να πληρώνεις για ένα ποτό σε ένα μπαρ, να αμφιβάλλεις αν ονειρεύεσαι, να κάνεις σεξ ενώ σκέφτεσαι άλλα πράγματα…».

Πρόκειται για μια ιστορία όπου οι γυναίκες βρίσκονται στο επίκεντρο, ξεκαθαρίζει. «Η απόλυτη επιθυμία μου να εστιάσω την ιστορία στις αδελφές και τη μητέρα τους, τη Σίλα, θέτει τους άντρες στο περιθώριο. Ο πατέρας παραμένει οικειοθελώς ένα μυστήριο και η απουσία του δεν κατέχει κεντρική θέση στην ιστορία. Ο τεχνικός του Ίντερνετ είναι εκεί για να εγκαταστήσει τη σύνδεση και γίνεται το αντικείμενο των σκληρών παιχνιδιών της Σεπτέμπερ. Ο άντρας στο μπαρ αποδέχεται τη σεξουαλική συναλλαγή που υποκινεί η Σίλα. Τέλος, ο Τζον είναι εκεί για την πρώτη σεξουαλική εμπειρία και την “αποκάλυψη” της Τζουλάι. Λειτουργούν σαν βασικοί ρόλοι που εξυπηρετούν τους γυναικείους χαρακτήρες».
Προβολή την 1η Δεκεμβρίου
Η πρωτοβουλία για την υποστήριξη επιζωσών έμφυλης βίας διοργανώνει την 1η Δεκεμβρίου στο Studio new star art cinema μια βραδιά αλληλεγγύης στις γυναίκες που είχαν την τόλμη να μηνύσουν τους βιαστές τους. Θα ξεκινήσει με μια συζήτηση «από τα κάτω» για καίρια ζητήματα του σύγχρονου φεμινιστικού κινήματος από γυναίκες που τα γνωρίζουν πολύ καλά και θα ακολουθήσει η προβολή του «September Says».
Info
Από τις 20 Μαρτίου στους κινηματογράφους από τη Feelgood.
Συντελεστές
Σενάριο/Σκηνοθεσία: Ariane Labed. Παίζουν: Mia Tharia, Pascale Kann, Rakhee Thakrar. Διεύθυνση Φωτογραφίας: Balthazar Lab. Σκηνογραφία: Lauren Kelly. Κοστούμια: Saileóg O’Halloran. Μοντάζ: Bettina Böhler. Μουσική: Johnnie Burn. Διάρκεια: 100’.



