Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add Marieclaire.gr on Google

Πώς είναι να ζεις δύο χρόνια υπό συνεχή βομβαρδισμό, αναγκαστικό εκτοπισμό, αποκλεισμό και στέρηση βασικών αγαθών; Πώς συνεχίζει να λειτουργεί ένα νοσοκομείο όταν δέχεται επιθέσεις, δεν διαθέτει επαρκή υλικά και το προσωπικό του εργάζεται στα όρια της εξάντλησης;

Η έκθεση «We Did What We Could. Remember us», των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, επιχειρεί να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα, παρουσιάζοντας όσα εκτυλίχθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Οκτώβριο του 2025. Μέσα από φωτογραφίες, βίντεο και μαρτυρίες, αφηγείται δύο χρόνια πολέμου μέσα από τα μάτια του προσωπικού της οργάνωσης και των φωτογράφων του AFP.

Στις 20 Οκτωβρίου 2023, όταν οι ισραηλινές αρχές διέταξαν την εκκένωση του νοσοκομείου Al-Awda στη βόρεια Λωρίδα της Γάζας, οι Παλαιστίνιοι εργαζόμενοι υγείας αποφάσισαν να μείνουν με τους ασθενείς τους, παρά τον κίνδυνο. Ανάμεσά τους ήταν ένας γιατρός των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, ο Dr Mahmoud Abu Nujaila, ο οποίος έγραψε αυτά τα λόγια στον πίνακα εφημεριών, ως ένα είδος διαθήκης: «Όποιος μείνει μέχρι το τέλος θα πει την ιστορία. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Να μας θυμάστε». Σκοτώθηκε έναν μήνα αργότερα, στις 21 Νοεμβρίου 2024.

Λίγο πριν από τα εγκαίνια, είχαμε την ευκαιρία να δούμε την έκθεση και να ακούσουμε από κοντά τις μαρτυρίες δύο γιατρών των Γιατρών Χωρίς Σύνορα που βρέθηκαν στη Γάζα. Οι ιστορίες που μας αφηγήθηκαν για την καθημερινότητα στα νοσοκομεία, τις ελλείψεις, τις απώλειες και την προσπάθεια να σώσουν ζωές κάτω από αδιανόητες συνθήκες ήταν συγκλονιστικές. Οι αφηγήσεις τους έδωσαν πρόσωπο και φωνή σε μια ανθρωπιστική καταστροφή που συχνά αποτυπώνεται μέσα από αριθμούς και εικόνες.

Η έκθεση καταγράφει την έκταση της καταστροφής, τις επιθέσεις κατά αμάχων και υγειονομικών δομών, τον αναγκαστικό εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, την πείνα, το ψυχικό τραύμα και τις καταστροφικές συνέπειες του πολέμου, ιδιαίτερα για τα παιδιά. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανθεκτικότητα των Παλαιστινίων, το soumoud, την προσπάθειά τους να παραμείνουν στον τόπο τους και να διατηρήσουν τη ζωή και την αξιοπρέπειά τους μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες.

Παλαιστίνιοι τρέχουν να πάρουν δέματα στη διάρκεια μιας ρίψης από αέρος στο βόρειο τμήμα της πόλης της Γάζας στις 23 Απριλίου 2024.
Αυτή η διαδικασία είναι ταπεινωτική για τους κατοίκους της Γάζας και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο αρκετών ανθρώπων, οι οποίοι σκοτώθηκαν από δέματα των οποίων τα αλεξίπτωτα δεν άνοιξαν, ή πνίγηκαν προσπαθώντας να πάρουν δέματα που είχαν πέσει στο νερό. Οι ρίψεις από αέρος παρέχουν πολύ λιγότερη ανθρωπιστική βοήθεια από τις χερσαίες παραδόσεις.

Δύο χρόνια καταστροφής μέσα από μαρτυρίες
Από τις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν οι επιθέσεις της Χαμάς και άλλων παλαιστινιακών ένοπλων οργανώσεων στο Ισραήλ είχαν ως αποτέλεσμα τουλάχιστον 1.200 νεκρούς και 251 ομήρους, η Λωρίδα της Γάζας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή ανθρωπιστική καταστροφή.

Μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, περισσότεροι από 67.000 Παλαιστίνιοι είχαν σκοτωθεί και σχεδόν 170.000 είχαν τραυματιστεί, σύμφωνα με τα στοιχεία του παλαιστινιακού Υπουργείου Υγείας. Οι αριθμοί αυτοί δεν περιλαμβάνουν όσους εξακολουθούν να αγνοούνται κάτω από τα ερείπια ή όσους έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας χρόνιων ασθενειών, καθώς δεν είχαν πρόσβαση στην απαραίτητη ιατρική φροντίδα.

Την ίδια στιγμή, η καταστροφή των κατοικιών, των υποδομών και των βασικών υπηρεσιών έχει μετατρέψει μεγάλες περιοχές της Γάζας σε τόπους σχεδόν αδύνατους να κατοικηθούν. Οι συνεχείς βομβαρδισμοί, οι αναγκαστικές μετακινήσεις και οι περιορισμοί στην ανθρωπιστική βοήθεια έχουν επιδεινώσει δραματικά τις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού.

Η έκθεση φωτίζει επίσης τις επιπτώσεις του αποκλεισμού και της στέρησης τροφής. Τον Αύγουστο του 2025, τα Ηνωμένα Έθνη κήρυξαν κατάσταση λιμού στην πόλη της Γάζας, ενώ χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή τραυματίστηκαν προσπαθώντας να εξασφαλίσουν τρόφιμα για τις οικογένειές τους.

Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση έχουν οι επιθέσεις κατά των δομών υγείας και των ανθρώπων που προσπαθούν να σώσουν ζωές. Τα νοσοκομεία λειτουργούν υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, με σοβαρές ελλείψεις σε ιατρικό εξοπλισμό και αναλώσιμα, ενώ το υγειονομικό προσωπικό καλείται να αντιμετωπίσει μαζικές εισροές τραυματιών. Από την έναρξη του πολέμου έως τον Οκτώβριο του 2025, 15 εργαζόμενοι των Γιατρών Χωρίς Σύνορα σκοτώθηκαν στη Γάζα.

Άποψη του καταυλισμού Jabaliya, βόρεια Γάζα, 19 Ιανουαρίου 2025.
© Omar Al-Qattaa / AFP

Οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της έκθεσης είναι ότι μεταφέρει την πραγματικότητα της Γάζας μέσα από τις προσωπικές ιστορίες και τις μαρτυρίες εκείνων που τη βιώνουν καθημερινά.

Οι φωτογραφίες και οι μαρτυρίες συγκεντρώθηκαν μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες: σε νοσοκομειακούς θαλάμους, κατά τη διάρκεια μαζικών εισροών τραυματιών, αλλά και μέσα από τις αφηγήσεις ανθρώπων που προσπαθούν να φροντίσουν τις οικογένειές τους, ενώ αντιμετωπίζουν την πείνα, τον φόβο, την εξάντληση και την απώλεια αγαπημένων προσώπων.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η παρουσία των Παλαιστινίων δημοσιογράφων, οι οποίοι, παρά τους τεράστιους κινδύνους, συνεχίζουν να καταγράφουν και να μεταφέρουν όσα συμβαίνουν. Καθώς η πρόσβαση ξένων ανταποκριτών στη Γάζα έχει απαγορευτεί από τις ισραηλινές αρχές, οι Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι και οι εργαζόμενοι ανθρωπιστικών οργανώσεων αποτελούν τους βασικούς μάρτυρες της καθημερινότητας στον θύλακα.

Η έκθεση είναι αφιερωμένη στα μέλη του προσωπικού των Γιατρών Χωρίς Σύνορα και στους αγαπημένους τους ανθρώπους που σκοτώθηκαν από την έναρξη των ισραηλινών επιθέσεων, καθώς και σε όλους τους Παλαιστίνιους που γίνονται μάρτυρες αυτής της πραγματικότητας, συχνά με κίνδυνο της ίδιας τους της ζωής.

Χιλιάδες κάτοικοι εγκαταλείπουν το κεντρικό τμήμα του θύλακα και κατευθύνονται με τα πόδια στην πόλη της Γάζας στις 27 Ιανουαρίου 2025. Στη διάρκεια της δεύτερης εκεχειρίας, το Ισραήλ άνοιξε αυτό το πέρασμα για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου. Προηγουμένως, ο ισραηλινός στρατός είχε απαγορεύσει στους Παλαιστίνιους που είχαν εγκαταλείψει τη βόρεια Γάζα να επιστρέψουν.
Τον Οκτώβριο του 2025, όταν τέθηκε σε ισχύ η τρίτη κατάπαυση του πυρός, σχηματίστηκαν ξανά οι ίδιες φάλαγγες κατοίκων της Γάζας που έσπευσαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους λίγες ώρες μετά τη διακοπή των βομβαρδισμών.
© AFP

Μια έκθεση φτιαγμένη από τα υλικά της καταστροφής
Η ίδια η κατασκευή της έκθεσης αποτελεί μέρος της αφήγησής της. Για τη δημιουργία της χρησιμοποιήθηκαν τσιμέντο και μπετόβεργες, υλικά που κυριαρχούν σήμερα στα ερείπια της Γάζας, καθώς και μουσαμάς, το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένες πολλές από τις σκηνές που στεγάζουν τους Παλαιστίνιους οι οποίοι έχασαν τα σπίτια τους.

Με αυτόν τον τρόπο, ο εκθεσιακός χώρος μεταφέρει συμβολικά ένα κομμάτι της πραγματικότητας που βιώνουν οι άνθρωποι στη Γάζα, μετατρέποντας τα υλικά της καταστροφής και του αναγκαστικού εκτοπισμού σε φορείς μνήμης και μαρτυρίας.

Η έκθεση σχεδιάστηκε από την Clothilde Mraffko και τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, με τη διοργάνωση του Ελληνικού Τμήματος της οργάνωσης.

Beit Lahia, βόρεια Γάζα, 15 Μαΐου 2025.
© Bashar Taleb / AFP

Το «We Did What We Could. Remember us» δεν αποτελεί μόνο μια καταγραφή των γεγονότων των τελευταίων δύο ετών. Είναι μια προσπάθεια να διασωθούν οι μαρτυρίες των ανθρώπων, να ακουστούν οι φωνές όσων βρέθηκαν αντιμέτωποι με την καταστροφή και να μη χαθούν στη λήθη οι ζωές που επηρεάστηκαν από τον πόλεμο.

Γιατί, όπως υποδηλώνει και ο τίτλος της έκθεσης, ακόμη και όταν οι άνθρωποι κάνουν ό,τι μπορούν, υπάρχει κάτι που ζητούν από τον υπόλοιπο κόσμο: να τους θυμάται.

Περισσότερες πληροφορίες: Το έργο των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στη Γάζα

Συντελεστές έκθεσης

Διοργάνωση: Γιατροί Χωρίς Σύνορα – Ελληνικό Τμήμα
Επιμέλεια: Clothilde Mraffko
Σχεδιασμός έκθεσης: Πηνελόπη Θωμαΐδη
Κείμενα: Andrea Bussotti, Clothilde Mraffko, Assia Shihab, Agnes Varraine-Leca
Φωτογραφίες: Mohammed Abed / AFP, Omar Al-Qattaa / AFP, Eyad Baba / AFP, Jack Guez / AFP, Mahmud Hams / AFP, Karin Huster, Ali Jadallah / Anadolu μέσω AFP, Ben Milpas, Bashar Taleb / AFP, Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού, Γιατροί Χωρίς Σύνορα
Επεξεργασία βίντεο: Loïc Adrien, Gabrielle Floquet, Simon Rolin
Υποτιτλισμός βίντεο: Γεωργία Τσισμετζόγλου
Γραφιστικός σχεδιασμός: What If Design
Εκτυπώσεις: ADAP, Photolab
Κατασκευές και ανάρτηση έργων: Νίκος Σταθόπουλος
Συντονισμός παραγωγής: Πηνελόπη Θωμαΐδη, Γιώργος Μαυρογόνατος/MSF, Μήτση Περσάνη/MSF

Advertisement - Continue Reading Below
Advertisement - Continue Reading Below