Μία γυναίκα δεν περιμένει ούτε έρωτα ούτε χρήματα από τον άντρα που αναγκάστηκε να παντρευτεί αλλά επιθυμεί τη μητρότητα. Αυτός δεν μπορεί να της την προσφέρει, μπορεί όμως ένας ταπεινός βοσκός, παιδικός φίλος της. Εκείνη δεν καταδέχεται να γίνει μοιχαλίδα. Ο άντρας της, καχύποπτος, φέρνει τις αδελφές του να την περιφρουρούν. Η αγωνία της την οδηγεί στα άκρα. Σε μια σχεδόν παγανιστική γιορτή, στο ξωκλήσι του Αγίου της Γονιμότητας, όπου ο σύζυγός της της ομολογεί πως επιλέγει να μείνει άτεκνος, εκείνη τον πνίγει σε μια έκρηξη απόγνωσης.
Η παράσταση «Γέρμα (η ανεκπλήρωτη)» του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, σε σκηνοθεσία Μαρίας Πρωτόπαππα, αφού άφησε έντονο αποτύπωμα στην αθηναϊκή θεατρική σκηνή, ολοκληρώνει τον κύκλο της στην Αθήνα, στο ιστορικό Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν, την Κυριακή 5 Απριλίου 2026 και ετοιμάζεται να ταξιδέψει στο Βασιλικό Θέατρο της Θεσσαλονίκης, για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων (08-10/05).
Στο μεταξύ, από την Παρασκευή 17 Απριλίου ένας άλλος θεατρικός χώρος, ο Κάμιρος, μετατρέπεται στο μεσοαστικό σπίτι μιας «κανονικής» ελληνικής οικογένειας, για τις ανάγκες του νέου έργου της Σοφιάννας Θεοφάνους, «Blunted-Δήμητρες και Περσεφόνες», που μέσα από τον μύθο της αρπαγής της Περσεφόνης ερευνά τη σχέση μητέρας και κόρης. Κεντρικό πρόσωπό του, μια γυναίκα 35 ετών που ζει μόνιμα στην Ισπανία αλλά επιστρέφει για λίγο στην Ελλάδα και επισκέπτεται το πατρικό της. Η συνάντηση με τη μητέρα της φέρνει στην επιφάνεια καλά κρυμμένες αλήθειες και οδηγεί σε οδυνηρές εξομολογήσεις.
Συνδετικός κρίκος και στις δύο αυτές παραστάσεις, η Ηλέκτρα Μπαρούτα. Η ηθοποιός, που το τηλεοπτικό κοινό ίσως γνωρίζει από τη συμμετοχή της σε σειρές όπως «Το βραχιόλι της φωτιάς», «Τα καλύτερά μας χρόνια», «Ο γιατρός», διαγράφει παράλληλα στο θεάτρο μια ενδιαφέρουσα πορεία, συχνά σε συνεργασία με τη Μαρία Πρωτόπαππα, με την οποία, στο παρελθόν, έχει συμπράξει στην «Αντιγόνη» του Ανούιγ και στο «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα». Με αφορμή τους φετινούς θεατρικούς ρόλους της, μας μιλάει για την επαρχία, την πατριαρχία, τη βία.
Ποιος είναι ο ρόλος σας στη «Γέρμα» και ποιες υπήρξαν για εσάς οι μεγαλύτερες προκλήσεις στην ερμηνεία του;
«Κάνω τη Μαρία, μια νεαρή φίλη της Γέρμα που θα γίνει αυτό που δεν θα γίνει ποτέ η Γέρμα: μητέρα. Η Μαρία μένει έγκυος χωρίς να το προσπαθήσει, χωρίς καν να αντιλαμβάνεται το τι έρχεται. Είναι μικρή. Ένας ολόκληρος κόσμος, άγνωστος μπροστά της… Φοβάται.
»Η εγκυμοσύνη είναι ένα δώρο της φύσης που μπορεί να τρομάξει. Αλλάζουν όλα στο σώμα της γυναίκας. Την ίδια στιγμή όμως η Μαρία είναι ο άνθρωπος που στηρίζει τη Γέρμα. Προσπαθεί να της δώσει δύναμη, θάρρος, κουράγιο, ελπίδα. Όταν ένας άνθρωπος περιμένει κάτι που δεν έρχεται, χάνει την πίστη του και παραιτείται. Η Μαρία προσπαθεί να κρατήσει τη Γέρμα όρθια στον αγώνα της ζωής και των ματαιωμένων ονείρων».
Μπορεί η μητρότητα να γίνει διέξοδος σε μια ζωή καταπίεσης; Και κάτω από ποιες συνθήκες δεν θα κινδυνεύσει μια καταπιεσμένη γυναίκα να βρει στη μητρότητα μια νέα φυλακή;
«Τα παιδιά είναι ζωή. Η αθωότητά τους, η ομορφιά τους μπορεί να κάνει μια καρδιά να σταματήσει να πονά κι ένα μυαλό να βρει νόημα. Τα παιδιά μπορούν να δώσουν φτερά σ’ έναν άνθρωπο. Όμως τα ζητούμενα-ζητήματα της ψυχής παραμένουν εκεί και μας κοιτούν. Αν δεν κοιτάξουμε τρυφερά κι ειλικρινά μέσα μας, δεν θα μπορέσουμε να σώσουμε την ψυχή μας. Μόνο θα την ξεγελάμε.
»Αν μπορεί να αποτελέσει η μητρότητα φυλακή; Δύσκολη ερώτηση. Ναι, νομίζω μπορεί. Είναι δύσκολο να διαχωρίσεις τον εαυτό σου από το παιδί σου. Είναι δύσκολο να κρατήσεις χώρο και χρόνο για σένα. Μ’ αυτή την έννοια ναι, νομίζω μπορεί. Η ελευθερία, από την άλλη, έχει άλλο τίμημα».
«Τα παιδιά είναι ζωή. Η αθωότητά τους, η ομορφιά τους μπορεί να κάνει μια καρδιά να σταματήσει να πονά κι ένα μυαλό να βρει νόημα. Τα παιδιά μπορούν να δώσουν φτερά σ’ έναν άνθρωπο. Όμως τα ζητούμενα-ζητήματα της ψυχής παραμένουν εκεί και μας κοιτούν. Αν δεν κοιτάξουμε τρυφερά κι ειλικρινά μέσα μας, δεν θα μπορέσουμε να σώσουμε την ψυχή μας. Μόνο θα την ξεγελάμε».
Σε ένα ζευγάρι, σήμερα, όπου ο ένας ονειρεύεται τη μητρότητα και ο άλλος δεν την επιθυμεί, μπορεί να βρεθεί κοινός τόπος; Ή είναι αγεφύρωτο το χάσμα;
«Πιστεύω στην ελευθερία. Είναι σημαντικό να θέλουν και οι δύο. Να ακούνε το ίδιο τραγούδι. Αν ο ένας θέλει και ο άλλος όχι, τότε πρέπει να βγουν εκεί έξω στο κυνήγι της ζωής και να βρουν αυτό που θέλουν. Να μη φοβηθούν. Η μεταξύ τους σύνδεση δε θα χαθεί – απαραίτητα».
Στο παρελθόν η δολοφονία ενός άντρα από μια γυναίκα ήταν πιο κατακριτέα από μια γυναικοκτονία. Στην εποχή μας, πιστεύετε, οι δύο φόνοι αντιμετωπίζονται με ίσους όρους από την κοινή γνώμη;
«Η διαφορετική ηθική αντιμετώπιση της βίας από άντρες και γυναίκες πηγάζει από την πατριαρχική οργάνωση των κοινωνιών. Η γυναίκα, ιστορικά, δεν αντιμετωπιζόταν ως πλήρως αυτόνομο υποκείμενο αλλά ως προέκταση του άνδρα. Αντίθετα ο άνδρας συνδεόταν με έννοιες όπως η τιμή, η εξουσία και ο δημόσιος λόγος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η βία των ανδρών να χαίρει διάφορων ερμηνειών και να δικαιολογείται μέσα σε συγκεκριμένα κοινωνικά πλαίσια ως απονομή δικαιοσύνης για την προσβολή της τιμής τους. Ενώ η βία των γυναικών στιγματίζεται ως ακραία ή παράλογη και αποδίδεται σε υστερία και αδυναμία προσωπικότητας.
«Η γυναίκα, ιστορικά, δεν αντιμετωπιζόταν ως πλήρως αυτόνομο υποκείμενο αλλά ως προέκταση του άνδρα. Αντίθετα ο άνδρας συνδεόταν με έννοιες όπως η τιμή, η εξουσία και ο δημόσιος λόγος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η βία των ανδρών να χαίρει διάφορων ερμηνειών και να δικαιολογείται μέσα σε συγκεκριμένα κοινωνικά πλαίσια ως απονομή δικαιοσύνης»
»Σήμερα σε νομικό επίπεδο, οι δολοφονίες κρίνονται το ίδιο ανεξαρτήτως φύλου. Ωστόσο σε κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο, δεν έχουμε απαλλαγεί από αυτές τις αντιλήψεις. Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, όμως η πατριαρχία συνεχίζει υπόγεια να μας επηρεάζει στον τρόπο που ερμηνεύουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο».
Κατάγεστε από ένα ορεινό χωριό της Λάρισας, τη Βερδικούσια. Ποια είναι η επαφή σας με τον τόπο καταγωγής σας; Έχετε εντοπίσει στην ελληνική επαρχία ίχνη, έστω, του κόσμου της «Γέρμα»;
«Αγαπώ το χωριό μου. Τις οξιές και τις μυρωδιές του. Δεν μπορώ να πω το ίδιο και για όλους τους ανθρώπους του, όμως. Ίσως γιατί εκεί τίποτα δεν κρύβεται. Είναι μικρή η κλίμακα και όλα φαίνονται. Στη μεγαλούπολη, οι άνθρωποι κρύβονται πιο εύκολα.
»Ναι, υπάρχουν πολλά κοινά στοιχεία με τον κόσμο της Γέρμα. Το συνεχές “ενδιαφέρον” για τη ζωή των άλλων – κοινώς το κουτσομπολιό-, η αφόρητη πίεση που υφίσταται το άτομο από το σύνολο προκειμένου να συμμορφωθεί σε συγκεκριμένες νόρμες, η μειονεκτική θέση της γυναίκας και ο περιορισμός της ελευθερίας της, η ταύτιση της γυναίκας με τον ρόλο της μητέρας, η αποδοκιμασία της ομοφυλοφιλίας, η πλατεία ως ένα μέρος λαϊκού δικαστηρίου».
«Αγαπώ το χωριό μου. Τις οξιές και τις μυρωδιές του. Δεν μπορώ να πω το ίδιο και για όλους τους ανθρώπους του, όμως. Ίσως γιατί εκεί τίποτα δεν κρύβεται. Είναι μικρή η κλίμακα και όλα φαίνονται. Στη μεγαλούπολη, οι άνθρωποι κρύβονται πιο εύκολα».
Επιλέξατε να σπουδάσετε Νομική γιατί θέλατε να αλλάξετε τον κόσμο, σύμφωνα με μια άλλη συνέντευξή σας. Αν όχι ένας δικηγόρος, ένας ηθοποιός μπορεί να φέρει κάποια μικρή έστω αλλαγή;
«Ήμουν μικρότερη και… χαχαχαχα… πίστευα πολύ στις μεγάλες αλλαγές. Σήμερα νομίζω πως η αλλαγή είναι μια καθημερινή μάχη. Δεν έρχεται από τη μια μέρα στην άλλη. Ούτε επιβάλλεται. Αν κάθε άνθρωπος προσπαθήσει να αλλάξει τον εαυτό του, τον τρόπο που αντιμετωπίζει τους γύρω του, τότε θα αλλάξει ο κόσμος. Ο κόσμος δεν είναι παρά οι συσχετισμοί των δυνάμεων που ενυπάρχουν σε αυτόν. Αυτούς τους συσχετισμούς πρέπει να αλλάξουμε.
»Είτε είσαι ηθοποιός είτε είσαι δικηγόρος είτε είσαι οδηγός λεωφορείου, σημασία έχει πώς συμπεριφέρεσαι στις σχέσεις σου, πώς αντιδράς στη δουλειά σου, τι ανέχεσαι, πώς στέκεσαι απέναντι στην αδικία, πώς δρας ως ύπαρξη μέσα στο κοινωνικό σύνολο.
»Αν μπορεί όμως η τέχνη να κάνει κάτι, είναι να διεγείρει τις αισθήσεις, να υψώσει το πνεύμα, να μας φέρει ξανά σε επαφή με την αλήθεια και την ιστορία, να μας καθρεφτίσει τις ανθρώπινες σχέσεις, να μας κάνει να δούμε αυτά που δεν βλέπουμε».
Αν ανήκετε σε μια γενιά που, στατιστικά μιλώντας, δεν βλέπει τηλεόραση, αντιμετωπίσατε κάποια δυσκολία στο να κατανοήσετε την τηλεοπτική συνθήκη παραγωγών όπου συμμετείχατε;
«Δεν δυσκολεύτηκα να κατανοήσω την τηλεοπτική συνθήκη, γιατί ήταν κάτι που είχα ήδη ως εικόνα μεγαλώνοντας – είχα δει τηλεόραση, ήξερα τον ρυθμό και τη γλώσσα της. Βέβαια είναι τελείως διαφορετικό να το παρακολουθείς απέξω και άλλο να το βιώνεις από μέσα. Όταν βρέθηκα μέσα σε μια παραγωγή, κατάλαβα στην πράξη την ένταση, την ταχύτητα και τη συγκέντρωση που απαιτείται. Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να είμαι παρούσα στη στιγμή, χωρίς να χάνω την αλήθεια μου ως ηθοποιός».
Πώς μπορεί η ελληνική τηλεόραση να κερδίσει τους νεότερους θεατές;
«Νομίζω ότι χρειάζεται να τους πάρει στα σοβαρά και να στραφεί σε περιεχόμενο με ουσία και αυθεντικότητα. Οι νέοι σήμερα έχουν πρόσβαση σε πάρα πολλές επιλογές, οπότε για να τους κρατήσει κάτι πρέπει να τους μιλάει ειλικρινά».
«Είτε είσαι ηθοποιός είτε είσαι δικηγόρος είτε είσαι οδηγός λεωφορείου, σημασία έχει πώς συμπεριφέρεσαι στις σχέσεις σου, πώς αντιδράς στη δουλειά σου, τι ανέχεσαι, πώς στέκεσαι απέναντι στην αδικία, πώς δρας ως ύπαρξη μέσα στο κοινωνικό σύνολο».
Με αφορμή μία ακόμα σύμπραξή σας με τη Μαρία Πρωτόπαππα, ποια θεωρείτε θεμελιώδη συστατικά μιας καλλιτεχνικής συνεργασίας στην οποία επιστρέφουμε ξανά (και ξανά);
«Νομίζω ότι όταν επιστρέφεις ξανά και ξανά σε μια καλλιτεχνική συνεργασία, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει κάτι βαθύτερο από μια απλή “καλή συνεννόηση”. Υπάρχει ένας κοινός τόπος όπου μέσα του νιώθεις όμορφα κι ένας κοινός τρόπος να βλέπεις τον κόσμο. Για μένα είναι σημαντικό να υπάρχει σεβασμός, εμπιστοσύνη και ελευθερία. Να νιώθεις ότι μπορείς να ρισκάρεις, ακόμα και να αποτύχεις μέσα στη διαδικασία, χωρίς φόβο».
Ήδη μέχρι σήμερα έχετε υποδυθεί πολύ διαφορετικούς ρόλους. Σε ποιον από αυτούς αισθάνεστε πιο κοντά, ως Ηλέκτρα;
«Κάποτε έλεγα, στην Αντιγόνη. Σήμερα θα έλεγα κάτι άλλο. Σε κάθε ρόλο βρίσκω κάτι διαφορετικό να με συνδέει. Αναγκαστικά. Αν δεν τον φέρεις κοντά σου, αν δεν τον καταλάβεις, δεν γίνεται».
Στο «Blunted» βλέπουμε μια κόρη που επιστρέφει και έρχεται αντιμέτωπη με ένα παρελθόν που δεν έχει λυθεί. Πιστεύετε ότι η γενιά σας κουβαλά πολλές αλήθειες που δεν ειπώθηκαν ποτέ μέσα στην οικογένεια;
«Οι γονείς μας είναι παιδιά της Μεταπολίτευσης. Άνθρωποι που πάλεψαν για να σταθούν στα πόδια τους… αλλά κάπου στην πορεία της ζωής τους απομακρύνθηκαν από τον εαυτό τους και τα συναισθήματά τους. Δεν μιλούσαν πολύ. Δεν έλεγαν αυτά που ένιωθαν. Προσπαθούσαν να κρατήσουν όρθια την οικογένεια, με το όποιο τίμημα. Κι έτσι κάποιες φορές κρύβονταν από την αλήθεια. Οπότε ναι, νομίζω πως η γενιά μας κουβαλάει πολλές αλήθειες που δεν ειπώθηκαν ποτέ».
«Οι γονείς μας είναι παιδιά της Μεταπολίτευσης. Άνθρωποι που πάλεψαν για να σταθούν στα πόδια τους… αλλά κάπου στην πορεία της ζωής τους απομακρύνθηκαν από τον εαυτό τους και τα συναισθήματά τους. Δεν μιλούσαν πολύ. Δεν έλεγαν αυτά που ένιωθαν. Προσπαθούσαν να κρατήσουν όρθια την οικογένεια, με το όποιο τίμημα».
Υπήρξε κάποια προσωπική σας εμπειρία ή σχέση που λειτούργησε ως σημείο αναφοράς για να προσεγγίσετε τον ρόλο της κόρης σε αυτό το τόσο φορτισμένο οικογενειακό πλαίσιο;
«Ναι, υπάρχουν σημεία αναφοράς. Νομίζω όλοι έχουμε επιστρέψει κάποια στιγμή στη ζωή μας σε κάτι που αγαπάμε αλλά ταυτόχρονα μας πονάει. Οι σχέσεις των ανθρώπων είναι το πιο περίεργο πράγμα στον κόσμο. Γεμάτες συμπλέγματα. Κι όπου υπάρχει αγάπη, όλα γίνονται ακόμα πιο σύνθετα».
Info
«Γέρμα (η ανεκπλήρωτη)», έως Κυριακή 4 Απριλίου, Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν-Υπόγειο, Πεσμαζόγλου 5, τηλ. 210 3228706, 210 3222760, www.theatro-technis.gr. Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή: 21.00, Σάββατο: 18.00 & 21.00, Κυριακή: 18.00. Διάρκεια: 90 λεπτά. Προπώληση: Στο ταμείο του Θεάτρου Τέχνης-Υπόγειο (Πεσμαζόγλου 5), τηλ 210 3228706, more.com
Συντελεστές
Σκηνοθεσία-Απόδοση-Τελικό κείμενο παράστασης: Μαρία Πρωτόπαππα. Δραματουργική επεξεργασία: Γιάννος Περλέγκας, Μαρία Πρωτόπαππα. Μετάφραση από τα ισπανικά-Βοηθός σκηνοθέτριας: Ελένη Σπετσιώτη. Δημιουργική ομάδα ως προς την έρευνα: Γιάννος Περλέγκας, Μαρία Πρωτόπαππα, Ελένη Σπετσιώτη. Σκηνικά-Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού. Κίνηση: Μαριέλα Νέστορα. Μουσική Επιμέλεια: Γιάννος Περλέγκας. Φωτισμοί: Βαλεντίνα Ταμιωλάκη. Βοηθός σκηνογράφου, ενδυματολόγου: Μυρτώ Σταματοπούλου. Φωτογραφίες promo παράστασης: Ρούλα Ρέβη. Φωτογραφίες παράστασης: Kart Productions. Μακιγιάζ φωτογράφισης: Σίσσυ Πετροπούλου. Concept-δημιουργία εικόνας- γραφιστικά: Γιάννης Σταματόπουλος. Επικοινωνία-Προβολή στα Μ.Μ.Ε.: Ανζελίκα Καψαμπέλη. Social media: Ανδρέας Λεύκιος Καψαμπέλης. Συμπαραγωγή Kart Productions-Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν. Παίζουν: Μαρία Πρωτόπαππα, Γιάννος Περλέγκας, Σίμος Κακάλας, Ηλέκτρα Μπαρούτα, Νώντας Δαμόπουλος.
«Blunted-Δήμητρες και Περσεφόνες», Κάμιρος, Ιθάκης 32, Κυψέλη, τηλ. 211 7251384. Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή & Σάββατο τις 21:00, Κυριακή στις 20:00. Προπώληση: more.com
Συντελεστές
Kείμενο: Σοφιάννα Θεοφάνους. Σκηνοθεσία: Μαρία Ξανθοπουλίδου. Σύμβουλος Δραματουργίας: Έλενα Τριανταφυλλοπούλου. Μουσική Σύνθεση: Φώτης Σιώτας, Δημήτρης Χατζηζήσης. Τραγούδια: Φώτης Σιώτας. Απόδοση των στίχων των τραγουδιών: Μαρία Πρωτόπαππα. Σκηνικός χώρος: Αριάδνη Βοζάνη. Μάσκα: Μάρθα Φωκά. Κίνηση: Μαριέλα Νέστορα. Φωτισμοί: Βαλεντίνα Ταμιωλάκη. Βοηθός Σκηνοθέτριας: Δήμητρα Κακουριώτη. Φωτογραφίες Παράστασης: Ρούλα Ρέβη. Γραφιστικά: Γιάννης Σταματόπουλος. Παραγωγή: Kart Productions. Παίζουν: Ευγενία Απoστόλου, Ηλέκτρα Μπαρούτα. Μουσικός επί σκηνής: Φώτης Σιώτας / Δημήτρης Χατζηζήσης (διπλή διανομή). Performer: Μαριέλα Νέστορα. Η παράσταση πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.
