Από τη Kylie Jenner να ποζάρει με τσιγάρο στο εξώφυλλο του Vanity Fair μέχρι τους δίσκους με τσιγάρα στον γάμο της Dua Lipa, η εικόνα του καπνίσματος μοιάζει να επιστρέφει δυναμικά στην ποπ κουλτούρα. Και μπορεί τα στατιστικά στοιχεία να δείχνουν ότι οι καπνιστές δεν αυξάνονται, όμως το τσιγάρο φαίνεται να ανακτά κάτι που είχε χάσει τα τελευταία χρόνια: το status του «cool» αξεσουάρ.
Η επιστροφή του «smoking aesthetic»
Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες celebrities εμφανίζονται δημόσια να καπνίζουν. Η Lorde, η Dakota Johnson, η Ayo Edebiri, η Jenna Ortega, ο Leonardo DiCaprio, η Nicole Kidman και ο Harrison Ford είναι μόνο μερικά από τα ονόματα που έχουν συνδεθεί με τη νέα αισθητική του καπνίσματος, είτε μέσα από φωτογραφίσεις, είτε από κινηματογραφικούς ρόλους, είτε από προσωπικές αναρτήσεις.
Την ίδια στιγμή, η αναζήτηση του όρου «smoking pose» στο Pinterest από άτομα 18 έως 24 ετών έχει αυξηθεί κατά 70%, σύμφωνα με την εταιρεία Style Analytics, ένδειξη ότι το τσιγάρο λειτουργεί πλέον και ως «αισθητικό» στοιχείο στις φωτογραφίες.
Ποιοι είναι οι Cigfluencers
View this post on Instagram
Στο Instagram, ο λογαριασμός @cigfluencers, που αριθμεί πλέον περισσότερους από 80.000 ακολούθους, συγκεντρώνει φωτογραφίες διάσημων που καπνίζουν, με το σύνθημα: «your favorite smoker’s favorite smokers».
Ο δημιουργός του, Jared Oviatt, δήλωσε ότι η ιδέα γεννήθηκε το 2021, όταν η Dua Lipa δημοσίευσε μια φωτογραφία στην οποία άναβε τσιγάρο. «Σκέφτηκα ότι, αν είσαι αρκετά διάσημος και ελκυστικός, μπορείς ακόμα να καπνίζεις δημόσια χωρίς να χάνεις το κύρος σου», εξήγησε. Σήμερα, ο λογαριασμός λειτουργεί ως μια επιμελημένη συλλογή εικόνων celebrities που καπνίζουν, ενισχύοντας την εικόνα του τσιγάρου ως στοιχείου στιλ.
View this post on Instagram
Γιατί επιστρέφει τώρα;
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι πρόκειται για έναν συνδυασμό πολιτισμικών και κοινωνικών παραγόντων. Η αναβίωση της αισθητικής των δεκαετιών του ’90 και των αρχών του 2000, μιας εποχής όπου το κάπνισμα ήταν πολύ πιο διαδεδομένο, έχει επηρεάσει έντονα τη μόδα και την ψυχαγωγία. Σειρές, ταινίες και φωτογραφίσεις αναπαράγουν αυτή την εικόνα, παρουσιάζοντας το τσιγάρο ως σύμβολο κομψότητας, ανεξαρτησίας ή επαναστατικότητας.
Ο ψυχοθεραπευτής Jonathan Alpert θεωρεί ότι η Generation Z βλέπει το κάπνισμα ως αντίδραση σε μια κουλτούρα υπερβολικής ευεξίας, αυτοβελτίωσης και διαρκούς «τέλειας εικόνας».
«Το άτμισμα έγινε mainstream, “καθαρό” και εταιρικό. Το τσιγάρο, αντίθετα, μοιάζει πιο αυθεντικό, πιο ακατέργαστο και πιο επαναστατικό», σημειώνει μιλώντας στο Us magazine.
Παράλληλα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι νέοι μεγαλώνουν μέσα σε μια περίοδο οικονομικής αβεβαιότητας, γεωπολιτικών κρίσεων και αυξημένων προβλημάτων ψυχικής υγείας, γεγονός που κάνει τη νικοτίνη να εμφανίζεται λανθασμένα ως τρόπος διαχείρισης του άγχους.
Το κάπνισμα παραμένει επιβλαβές
Παρά την αισθητική «επιστροφή» του καπνίσματος, τα δεδομένα παραμένουν ξεκάθαρα. Το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες πρόωρου θανάτου, συνδέεται με καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα και δεκάδες άλλες σοβαρές ασθένειες.
Η Jessica Rath, αντιπρόεδρος του οργανισμού Truth Initiative, προειδοποιεί ότι η εξιδανίκευση του καπνίσματος στην ποπ κουλτούρα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τους νέους.
Όπως εξηγεί, η έκθεση σε εικόνες καπνίσματος μέσα από ταινίες και σειρές αυξάνει κατά δύο έως τρεις φορές την πιθανότητα ένας νέος να δοκιμάσει προϊόντα καπνού.
Αντίστοιχα, ο Brian King από τον οργανισμό Campaign for Tobacco-Free Kids χαρακτηρίζει την τάση «ιδιαίτερα ανησυχητική από πλευράς δημόσιας υγείας», τονίζοντας ότι η κοινωνία κινδυνεύει να ξεχάσει τους κινδύνους των συμβατικών τσιγάρων, καθώς η δημόσια συζήτηση έχει μετατοπιστεί τα τελευταία χρόνια στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα προϊόντα θέρμανσης καπνού.
Ωστόσο, παρά τον έντονο θόρυβο στα social media, τα επίσημα στοιχεία στις ΗΠΑ δείχνουν ότι τα ποσοστά καπνίσματος παραμένουν στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών.
Οι ενήλικοι καπνίζουν λιγότερο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή των τελευταίων 60 ετών, ενώ στους νέους τα ποσοστά είναι τα χαμηλότερα των τελευταίων 25 χρόνων. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξοικείωση των νέων με εικόνες που παρουσιάζουν το τσιγάρο ως στοιχείο γοητείας μπορεί σταδιακά να ανατρέψει αυτή την πρόοδο.
Οι αληθινές ιστορίες για το κάπνισμα
Πίσω από την αισθητική του «cool» υπάρχει μια διαφορετική πραγματικότητα, όπως υπενθυμίζουν προσωπικές ιστορίες ανθρώπων που έχασαν αγαπημένα τους πρόσωπα εξαιτίας του καπνίσματος.
Σε πρόσφατο άρθρο, η δημοσιογράφος Leslie Vooris περιγράφει στο businessinsider.com πώς ο πατέρας της πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα, αφού για χρόνια πάλευε με τις συνέπειες του καπνίσματος. Παρότι μεγάλωσε βλέποντας τις θρυλικές σταρ του παλιού Χόλιγουντ να καπνίζουν με απαράμιλλη κομψότητα, για την ίδια το τσιγάρο δεν συμβόλιζε ποτέ τη γοητεία, αλλά την απώλεια. «Τα τσιγάρα δεν μου στέρησαν μόνο τον πατέρα μου. Μας στέρησαν χρόνια ζωής μαζί», γράφει χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας ότι πίσω από κάθε εικόνα που παρουσιάζει το κάπνισμα ως στιλιστική επιλογή, υπάρχουν πραγματικές ιστορίες πόνου και πρόωρων θανάτων.
