Αυτόν την Κυριακή, 29 Μαρτίου, οι δείκτες των ρολογιών θα προχωρήσουν μία ώρα μπροστά, σηματοδοτώντας την έναρξη της θερινής ώρας. Παρά το ότι η αλλαγή αφορά μόλις μία ώρα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον οργανισμό, διαταράσσοντας τον κιρκαδικό ρυθμό, το εσωτερικό μας «βιολογικό ρολόι» που ρυθμίζει τον ύπνο, την εγρήγορση, την παραγωγή ορμονών και τη διάθεση.
Οι περισσότεροι άνθρωποι προσαρμόζονται μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, ωστόσο κάποιοι μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες ή ακόμα και μήνες για να συγχρονιστούν ξανά, ανάλογα με τη γενετική τους προδιάθεση. Η διαταραχή αυτή συνδέεται βραχυπρόθεσμα με αυξημένο κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων, καρδιακών επεισοδίων και καταθλιπτικών επεισοδίων.
Μία από τις πιο θετικές πτυχές της αλλαγής ώρας την άνοιξη είναι οι μεγαλύτερες ώρες ηλιοφάνειας το απόγευμα.
Ωστόσο, η έκθεση στο φως μέχρι αργά μπορεί να δυσκολέψει τον οργανισμό να αναγνωρίσει ότι ήρθε η ώρα για χαλάρωση και ύπνο. Το φως αναστέλλει την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που προετοιμάζει το σώμα για ύπνο, και συνεπώς μπορεί να καθυστερήσει την έναρξη του ύπνου. Για καλύτερη ποιότητα ύπνου, οι ειδικοί συνιστούν να διατηρείτε το υπνοδωμάτιο σκοτεινό πριν από τον ύπνο, μπλοκάροντας το εξωτερικό φως.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι θα πρέπει να μπορούν να προσαρμοστούν μέσα σε μία εβδομάδα, αλλά γνωρίζουμε επίσης ότι κάποιοι δυσκολεύονται να συγχρονίσουν το ρολόι τους και μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες, αν όχι μήνες, για να προσαρμοστεί το σώμα σε μια αλλαγή μόλις μίας ώρας», εξηγεί ο Jeffrey Kelu, ερευνητής κιρκαδικών ρυθμών στο King’s College του Λονδίνου, στο euronews.com.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο ερευνητής διευκρινίζει ότι το εσωτερικό ρολόι καθορίζεται από τη γενετική και απαιτείται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί γιατί κάποιοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη δυσκολία στην προσαρμογή. Προειδοποιεί επίσης ότι η έκθεση στο φως μέχρι αργά το βράδυ δεν επιτρέπει στο σώμα να αναγνωρίσει ότι ήρθε η ώρα χαλάρωσης και ύπνου.
«Το φως καταστέλλει την έκκριση της μελατονίνης, καθυστερώντας την έναρξη του ύπνου και κάνοντας πιο δύσκολο για τον οργανισμό να αποκοιμηθεί», σημειώνει. Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που εκκρίνεται όταν το σώμα προετοιμάζεται για ύπνο. Η παραγωγή της είναι μεγαλύτερη στο σκοτάδι και μειώνεται όταν υπάρχει φως.
Σύμφωνα με τον ειδικό, το να είναι πλήρως σκοτεινό ένα δωμάτιο πριν από και κατά τη διάρκεια του ύπνου, μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου, δίνοντας στο σώμα τα κατάλληλα σήματα ότι η ημέρα τελείωσε.
Ο κιρκαδικός ρυθμός είναι σημαντικός γιατί όταν είναι ισχυρός, το εσωτερικό ρολόι ευθυγραμμίζεται με τις 24 ώρες της ημέρας και στέλνει σαφή σήματα για βασικές λειτουργίες του οργανισμού. Άτομα με ισχυρό κιρκαδικό ρυθμό τείνουν να διατηρούν τακτικά πρότυπα ύπνου και καθημερινής δραστηριότητας, ακόμα και όταν αλλάζει το πρόγραμμα ή η εποχή.
Η διατάραξη του βιολογικού ρολογιού – είτε λόγω ακανόνιστου ύπνου ή διατροφής, είτε λόγω τζετ λαγκ, νυχτερινής εργασίας ή έκθεσης σε φως τη νύχτα – έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, καρδιοπαθειών, διαβήτη τύπου 2 και υπέρτασης. Μια πρόσφατη μελέτη βρήκε επίσης σύνδεση μεταξύ αδύναμου κιρκαδικού ρυθμού και άνοιας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Πολλές φορές έχει προταθεί η κατάργηση της αλλαγής ώρας στην Ευρώπη, με επιστήμονες να συστήνουν τη διατήρηση της χειμερινής ώρας ως μόνιμης. Η μόνιμη θερινή ώρα θα μείωνε την έκθεση στο φυσικό φως το πρωί, που είναι κρίσιμη για τη ρύθμιση του κιρκαδικού ρολογιού, ιδίως τον χειμώνα, όταν οι ημέρες είναι σύντομες και η ανατολή του ηλίου καθυστερεί.
