Από τη Μαρίνα Ανδριωτάκη
Συνηθίζουμε να λέμε «είναι απλώς τρίχες» για όσα θεωρούμε ασήμαντα, για τα μικρά προβλήματα της καθημερινότητας που δεν αξίζουν την προσοχή μας. Κι όμως, αν κρίνουμε από την ιστορία της ποπ κουλτούρας, οι τρίχες δεν είναι πάντα ασήμαντες. Ένα χτένισμα μπορεί να αποτυπώσει το πνεύμα μιας ολόκληρης εποχής, να αμφισβητήσει κοινωνικά στερεότυπα, ή να γεννήσει τάσεις . Πολλά από αυτά γεννιούνται στα παρασκήνια μιας κινηματογραφικής παραγωγής ή άλλα μέσα στα καμαρίνια μιας συναυλίας, και ύστερα κάπως ανεξήγητα αποκτούν μια δική τους ζωή. Γίνονται αντικείμενο μίμησης, φωτογραφίζονται, αναπαράγονται και τελικά χαράσσονται στη συλλογική μνήμη, τόσο βαθιά ώστε αρκεί μια σιλουέτα ή μια χαρακτηριστική τούφα μαλλιών για να αναγνωρίσουμε το πρόσωπο στο οποίο ανήκουν. Η ιστορία της ομορφιάς είναι, άλλωστε, άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της ποπ κουλτούρας. Από τη χρυσή εποχή του Hollywood μέχρι τη σεξουαλική επανάσταση των 60s και την εκκεντρικότητα των 80s, τα μαλλιά υπήρξαν κάτι πολύ περισσότερο από μια αισθητική επιλογή. Έγιναν τρόπος έκφρασης, δήλωση ανεξαρτησίας, μέσο αμφισβήτησης των κοινωνικών συμβάσεων και ορισμένες φορές σύμβολο της ίδιας της ελευθερίας. Ανατρέχουμε λοιπόν, σε δέκα από τις πιο εμβληματικές στιγμές στην ιστορία των μαλλιών, που εξακολουθούν να εμπνέουν την ομορφιά, τη μόδα και τη σύγχρονη κουλτούρα.
Farrah Fawcett: Τα μαλλιά που έγιναν συνώνυμα των 70s
Αν η δεκαετία του 1970 είχε ένα χαρακτηριστικό χτένισμα, αυτό θα ήταν αναμφίβολα της Farrah Fawcett. Με τις πλούσιες ξανθές τούφες της, τα έντονα layers και τις άκρες που γύριζαν προς τα έξω, η πρωταγωνίστρια του Charlie’s Angels δημιούργησε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα beauty looks όλων των εποχών. Το περίφημο feathered haircut, έγινε γνωστό και αγαπήθηκε από γυναίκες παγκοσμίως χάρη στον εντυπωσιακό όγκο και κίνησή του, αποτυπώνοντας το πνεύμα της εποχής: ανέμελο, αισθησιακό και γεμάτο αυτοπεποίθηση. Σχεδόν πέντε δεκαετίες αργότερα, η επιρροή του παραμένει αισθητή, με τα σύγχρονα blowouts και τα φιλαριστά κουρέματα να επιστρέφουν ξανά και ξανά στην αισθητική της Fawcett.
Twiggy: Το pixie cut που επαναπροσδιόρισε τη θηλυκότητα
Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, όταν τα μακριά, περιποιημένα μαλλιά εξακολουθούσαν να αποτελούν κυρίαρχο πρότυπο γυναικείας ομορφιάς, ένα νεαρό μοντέλο από το Λονδίνο εμφανίστηκε με ένα σχεδόν αγορίστικο κούρεμα και άλλαξε τους κανόνες. Η Twiggy, με τα τεράστια μάτια, τις ζωγραφισμένες κάτω βλεφαρίδες και το κοντό, λείο pixie cut της, έγινε το πρόσωπο της Swinging London. Το κούρεμά της που συνδέθηκε με τον hairstylist Leonard Lewis, γνωστό ως Leonard of Mayfair, ανέδειξε μια διαφορετική αντίληψη για τη θηλυκότητα, απαλλαγμένη από την ανάγκη για μακριά μαλλιά και περίτεχνα χτενίσματα. Η εικόνα της ενσάρκωνε τη νεανική επανάσταση των 60s, ενώ το pixie cut καθιερώθηκε ως μια διαχρονική επιλογή.
Brigitte Bardot: Η γέννηση του ανεπιτήδευτου γαλλικού στιλ
Πριν το effortless chic γίνει μία από τις πιο πολυχρησιμοποιημένες εκφράσεις στον κόσμο της ομορφιάς, υπήρχε η Brigitte Bardot. Η Γαλλίδα ηθοποιός καθιέρωσε μια αισθητική που έμοιαζε να αψηφά την τελειότητα: μαλλιά με πλούσιο όγκο, ελαφρώς ανακατεμένες τούφες, αφέλειες που άνοιγαν στη μέση και χαλαρά πιασίματα που έδιναν την εντύπωση ότι είχαν δημιουργηθεί χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Το χαρακτηριστικό bouffant της, συχνά συνδυασμένο με ένα half-up χτένισμα, έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της εικόνας της κατά τη δεκαετία του 1960. Τα περίφημες curtain bangs που εξακολουθούν να αποτελούν αγαπημένη επιλογή των hairstylists είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική απόδειξη της διαχρονικής επιρροής της.
Amy Winehouse: Το beehive που έγινε κομμάτι της μουσικής ιστορίας
Ελάχιστες καλλιτέχνιδες κατάφεραν να συνδέσουν τόσο έντονα τη μουσική τους ταυτότητα με ένα χτένισμα όσο η Amy Winehouse. Το υπερμεγέθες μαύρο beehive της, εμπνευσμένο από τα γυναικεία συγκροτήματα των 60s, αποτέλεσε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της εμφάνισής της. Το beehive είναι ένα χτένισμα στο οποίο τα μακριά μαλλιά συγκεντρώνονται ψηλά στην κορυφή του κεφαλιού, σχηματίζοντας έναν κώνο με ελαφριά κλίση προς τα πίσω, που θυμίζει παραδοσιακή κυψέλη. Σε συνδυασμό με το έντονο winged eyeliner, τα τατουάζ και τη ρετρό αισθητική της, δημιουργούσε μια επαναστατική θα μπορούσε να πει κανείς, εικόνα, με το υπερβολικό, θεατρικό και απόλυτα αναγνωρίσιμο χτένισμά της.
Jane Birkin: Οι αφέλειες που δεν έφυγαν ποτέ από τη μόδα
Υπάρχει κάτι σχεδόν ποιητικό στην απλότητα των μαλλιών της Jane Birkin. Μακριά, φυσικά, με ελάχιστο όγκο και τις χαρακτηριστικές λεπτές αφέλειες να πέφτουν ανεπιτήδευτα πάνω από τα μάτια της, αποτέλεσαν την επιτομή της γαλλικής ομορφιάς. Η Βρετανίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια, που έγινε μία από τις πιο εμβληματικές φιγούρες της παριζιάνικης κουλτούρας, καθιέρωσε ένα look φυσικό και ανεπιτήδευτο, όπως άλλωστε και όλη της η αισθητική. Οι αφέλειές της, ελαφριές και ελαφρώς ακανόνιστες, εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αναφοράς για τις σύγχρονες τάσεις στα μαλλιά.
Marilyn Monroe: Οι πλατινέ μπούκλες που έγιναν σύμβολο του Hollywood
Δεν μάθαμε ποτέ αν οι άνδρες προτιμούν τις ξανθιές, αλλά δεν μπορούσαμε να μην συμπεριλάβουμε την πιο εμβληματική ξανθιά της ποπ κουλτούρας στην λίστα αυτή. Το πλατινέ ξανθό και οι λαμπερές, καλοσχηματισμένες μπούκλες της Marilyn Monroe ταυτίστηκαν με τη χρυσή εποχή του Hollywood και υπήρξαν χαρακτηριστικό της δεκαετίας του 1950. Η Monroe, που γεννήθηκε με το όνομα Norma Jeane Mortenson, μεταμόρφωσε τα φυσικά καστανά μαλλιά της σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά της κινηματογραφικής της περσόνας. Το ξανθό της δεν ήταν απλώς μια απόχρωση, αλλά ένα ολόκληρο πολιτιστικό φαινόμενο που συνδέθηκε με τη λάμψη, τον αισθησιασμό και τα πρότυπα ομορφιάς της εποχής.
Grace Jones: Το γεωμετρικό κούρεμα που αμφισβήτησε τα στερεότυπα
Στη δεκαετία του 1980, όταν η υπερβολή κυριαρχούσε στη μόδα και την ομορφιά, η Grace Jones επέλεξε να δημιουργήσει τη δική της, εντελώς ξεχωριστή αισθητική. Το αυστηρό, γεωμετρικό flat-top κούρεμά της, με τις καθαρές γραμμές και το σχεδόν αρχιτεκτονικό σχήμα, έγινε σύμβολο μιας προσωπικότητας που αρνούνταν να περιοριστεί στις παραδοσιακές αντιλήψεις περί θηλυκότητας. Η τραγουδίστρια και μοντέλο με την ανδρόγυνη αισθητική και το κούρεμα που θύμιζε γλυπτό, μας υπενθύμισε πως τα μαλλιά δεν λειτουργούν απλώς ως συμπλήρωμα της εμφάνισής της, αλλά ως κεντρικό στοιχείο μιας καλλιτεχνικής ταυτότητας που αμφισβητούσε τις συμβάσεις γύρω από το φύλο και την ομορφιά.
Britney Spears: Το buzz cut που άνοιξε μια συζήτηση για τη γυναικεία αυτονομία
Τον Φεβρουάριο του 2007, οι φωτογραφίες της Britney Spears να ξυρίζει το κεφάλι της σε ένα κομμωτήριο της Καλιφόρνιας έκαναν τον γύρο του κόσμου. Ήταν μια από τις πιο πολυσυζητημένες στιγμές στην ιστορία της ποπ κουλτούρας, η οποία αντιμετωπίστηκε τότε από μεγάλο μέρος των ΜΜΕ ως νευρικό κλονισμό και ένδειξη προσωπικής κατάρρευσης. Όπως έχει δηλώσει η ίδια όμως, αυτή της η κίνηση ήταν μια αντίδραση και ένα «όχι» σε όσους της έλεγαν πώς να είναι. Οι θαυμαστές της αναγνώρισαν ωστόσο την κίνηση της αυτή ως ένδειξη αυτονομίας και συνδέθηκε με το κίνημα #FreeBritney. Η στιγμή εκείνη υπενθυμίζει πόσο στενά συνδέονται τα γυναικεία μαλλιά με τις κοινωνικές προσδοκίες και πόσο εύκολα μια αλλαγή στην εμφάνιση μιας γυναίκας μπορεί να μετατραπεί σε αντικείμενο δημόσιας κριτικής. Άλλο ένα εμβληματικό buzz cut ήταν εκείνο της Demi Moore στα ‘90s, χωρίς βέβαια να έχει την ίδια φόρτιση.
Audrey Hepburn: Το σινιόν που καθόρισε τη διαχρονική κομψότητα
Μερικές φορές, μια κινηματογραφική σκηνή αρκεί για να γεννηθεί ένα διαχρονικό σύμβολο ομορφιάς. Το 1961, η Audrey Hepburn εμφανίστηκε ως Holly Golightly στην ταινία Breakfast at Tiffany’s, φορώντας το περίφημο μαύρο φόρεμα του Hubert de Givenchy, ένα εντυπωσιακό κολιέ από πέρλες και τα μαλλιά της πιασμένα σε ένα ψηλό, περίτεχνο updo. Το χτένισμα, διακοσμημένο με μια μικρή τιάρα, ολοκλήρωνε μια εικόνα που έμελλε να γίνει συνώνυμη της κινηματογραφικής κομψότητας. Σε αντίθεση με τα πιο πληθωρικά χτενίσματα της εποχής, η Hepburn καθιέρωσε μια αισθητική βασισμένη στην διακριτική πολυτέλεια. Το συγκεκριμένο look εξακολουθεί να εμπνέει νυφικά χτενίσματα, εμφανίσεις στο κόκκινο χαλί και σύγχρονες ερμηνείες του κλασικού σινιόν.
Rachel Green: Το κούρεμα που έγινε πιο διάσημο και από τα «Φιλαράκια»
Εννιά στους δέκα ανθρώπους, λένε ότι λατρεύουν τα «Φιλαράκια», με τον δέκατο απλώς να ψεύδεται! Ίσως η πιο εμβληματική σειρά όλων των εποχών, που συνοδεύτηκε από ένα αντίστοιχα δημοφιλές κούρεμα που σημάδεψε τη δεκαετία του 1990. Όταν η Jennifer Aniston εμφανίστηκε στον πρώτο κύκλο της σειράς ως Rachel Green, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι τα έντονα φιλαριστά μαλλιά της, με τον χαρακτηριστικό όγκο και τις τούφες που πλαισίωναν το πρόσωπό της, θα προκαλούσαν μια πραγματική φρενίτιδα στα κομμωτήρια. Δημιουργία του hairstylist Chris McMillan, το συγκεκριμένο κούρεμα έγινε ένα από τα πιο περιζήτητα της ιστορίας, όντας τάση κάθε χρόνο μέχρι και σήμερα. Η ειρωνεία της ιστορίας; Η ίδια η Aniston έχει παραδεχτεί ότι δεν συμπαθούσε ιδιαίτερα το περίφημο κούρεμα, καθώς δυσκολευόταν να το χτενίσει μόνη της.
Bonus: Το pompadour του Elvis Presley που έφερε το rock ’n’ roll στα κομμωτήρια
Και επειδή η ιστορία των εμβληματικών χτενισμάτων δεν γράφτηκε αποκλειστικά από γυναίκες, μια τιμητική θέση δεν αξίζει σε κανέναν άλλο πέραν από τον βασιλιά του rock ’n’ roll. Πολύ πριν τα ανδρικά μαλλιά αποκτήσουν τη δική τους θέση στον κόσμο των beauty trends, ο Elvis Presley είχε μετατρέψει το χαρακτηριστικό μαύρο pompadour του σε σύμβολο νεανικής επανάστασης. Με τον εντυπωσιακό όγκο στο μπροστινό μέρος και τις προσεκτικά χτενισμένες προς τα πίσω τούφες, το look του έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της μουσικής του ταυτότητας τη δεκαετία του 1950. Σε μια εποχή που η ανδρική εμφάνιση ακολουθούσε αυστηρούς κανόνες, ο Elvis έφερε μια πιο τολμηρή, θεατρική και αισθησιακή προσέγγιση. Γιατί τελικά, ακόμη και ο βασιλιάς του rock ’n’ roll χρειαζόταν το σωστό χτένισμα για να γράψει ιστορία, αποδεικνύοντας πως τα πιο εμβληματικά μαλλιά της ποπ κουλτούρας δεν ήταν απαραίτητα τα πιο εντυπωσιακά, αλλά εκείνα που κατάφεραν να αφηγηθούν μια ολόκληρη ιστορία χωρίς να χρειαστεί να ειπωθεί ούτε μία λέξη.
