Το στρατιωτικό καθεστώς της Μιανμάρ διευρύνει την απαγόρευση διανομής προϊόντων περιόδου, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιούνται για την περίθαλψη τραυματισμένων μαχητών της αντίστασης, σύμφωνα με τοπικούς ακτιβιστές.
Η χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας βρίσκεται σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου από το 2021, όταν ο στρατός ανέτρεψε τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση και εξαπέλυσε βίαιη καταστολή κατά των διαφωνούντων. Έκτοτε, βομβαρδισμοί, πυρπολήσεις οικισμών και αυθαίρετες συλλήψεις αποτελούν καθημερινότητα.
Η Thinzar Shunlei Yi, διευθύντρια της οργάνωσης Sisters2Sisters, μιας συλλογικότητας για τα δικαιώματα των γυναικών που στηρίζει μαχητές, δήλωσε στον Guardian που έκανε σχετικό ρεπορτάζ: «Ο στρατός υποστηρίζει ότι τα προϊόντα περιόδου χρησιμοποιούνται από τις Δυνάμεις Λαϊκής Άμυνας για ιατρικούς λόγους, αλλά και ως υλικό για τα πόδια και τις μπότες, ώστε να απορροφούν ιδρώτα και αίμα».
Δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση από τη στρατιωτική κυβέρνηση, ωστόσο ο αποκλεισμός, που εκτιμάται ότι εντάσσεται στη στρατηγική των «τεσσάρων αποκοπών» (four cuts), με στόχο τη στέρηση βασικών προμηθειών από τους αντάρτες, ξεκίνησε τον Αύγουστο σε περιοχές υπό τον έλεγχο της αντιπολίτευσης. Η μεταφορά σερβιετών μέσω της γέφυρας που συνδέει τις πόλεις Sagaing και Mandalay, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, έχει απαγορευτεί πλήρως.
Σύμφωνα με την Thinzar Shunlei Yi, η απαγόρευση επεκτάθηκε φέτος και πιθανόν να είναι πιο εκτεταμένη απ’ όσο πιστεύεται, λόγω του ταμπού που εξακολουθεί να περιβάλλει την έμμηνο ρύση.
Η Meredith Bunn, ιδρύτρια της φιλανθρωπικής οργάνωσης ιατρικής βοήθειας Skills for Humanity (SFH), τόνισε ότι οποιοσδήποτε έχει εμπειρία σε πολεμική ιατρική γνωρίζει πως οι σερβιέτες δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση τραυμάτων από πυροβολισμούς ή ακόμη και κοψίματα.
«Μια σερβιέτα δεν παραμένει στη θέση της, δεν απορροφά επαρκώς το αίμα και δεν διατηρεί την περιοχή καθαρή», δήλωσε, αποδίδοντας την απαγόρευση σε «εντελώς ανενημέρωτες και μισογυνικές αντιλήψεις εντός του στρατού».
Η Henriette Ceyrac, ιδρύτρια της οργάνωσης εκπαίδευσης για την περίοδο Pan Ka Lay, η οποία αναγκάστηκε να κλείσει πριν από λίγα χρόνια, επισήμανε ότι πολλές γυναίκες καταφεύγουν σε επικίνδυνες εναλλακτικές, όπως κουρέλια, φύλλα ή εφημερίδες, εκθέτοντας την υγεία τους σε σοβαρούς κινδύνους.
«Αυτό μπορεί να προκαλέσει ουρολοιμώξεις, λοιμώξεις του αναπαραγωγικού συστήματος, έντονη δυσφορία και πόνο», εξήγησε.
Άλλες στρέφονται στη μαύρη αγορά, όπου οι τιμές έχουν τριπλασιαστεί, από 3.000 kyat (περίπου 2,50€) σε 9.000 kyat (3,66€) ανά συσκευασία, σύμφωνα με την Thinzar Shunlei Yi. Την ίδια στιγμή, ο κατώτατος ημερήσιος μισθός στη Myanmar ανέρχεται σε 7.800 kyat.
Σε μια χώρα όπου το σύστημα υγείας έχει καταρρεύσει, η πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Η Thinzar Shunlei Yi ανέφερε ότι η Sisters2Sisters δέχεται συχνά αιτήματα για αντιβιοτικά, προκειμένου να αντιμετωπιστούν ουρολοιμώξεις. Πολλές γυναίκες βιώνουν έντονη δυσφορία και άγχος, ενώ συχνά επιλέγουν να παραμένουν στο σπίτι κατά τη διάρκεια της περιόδου τους, αποφεύγοντας τη συμμετοχή σε κάθε δραστηριότητα.
Σύμφωνα με την Ceyrac, αυτό ενδέχεται να αποτελεί και τον στόχο του καθεστώτος. «Έχει λογική ότι ο στρατός επιδιώκει να περιορίσει ακόμη περισσότερο την κινητικότητα των γυναικών. Πρόκειται ουσιαστικά για έμφυλη βία», δήλωσε.
Η Bunn εκτιμά ότι πρόκειται για στρατηγική που στοχεύει τις γυναίκες μαχήτριες, επιδιώκει τον έλεγχο των αμάχων και πλήττει ιδιαίτερα όσες ζουν σε καταυλισμούς εκτοπισμένων. Από το 2021, περισσότεροι από 3,5 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να καταφύγουν σε προσωρινά καταλύματα.
Οργανώσεις στο πεδίο προσπαθούν να διανείμουν επαναχρησιμοποιούμενες σερβιέτες, όμως η έλλειψη καθαρού νερού για πλύσιμο δημιουργεί επιπλέον κινδύνους για την υγεία. «Η απουσία κατάλληλων προϊόντων περιόδου και χώρων υγιεινής μπορεί να οδηγήσει σε λοιμώξεις, ερεθισμούς και ουρολοιμώξεις ή και ακόμη χειρότερα», προειδοποίησε η Bunn, σημειώνοντας ότι τα προϊόντα μίας χρήσης ήταν μέχρι πρόσφατα η ασφαλέστερη επιλογή.
Εναλλακτικά προϊόντα, όπως κύπελλα περιόδου ή ταμπόν, παραμένουν σπάνια στη Myanmar. Όπως εξήγησε η Ceyrac, «θεωρείται κοινωνικά μη αποδεκτό για μια γυναίκα να αναζητά ενημέρωση και να είναι γνώστης αυτών των θεμάτων». Η έμμηνος ρύση εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως κάτι ντροπιαστικό, με τις γυναίκες να ενθαρρύνονται να αποκρύπτουν κάθε σχετική ένδειξη.
Η Thinzar Shunlei Yi ανέφερε ότι τοπικές οργανώσεις έχουν ήδη ενημερώσει τον ΟΗΕ για την κατάσταση, χαρακτηρίζοντας την απαγόρευση ενός τόσο βασικού αγαθού ως «παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
