Λίγο μετά τη δίκη που συγκλόνισε τη Γαλλία με την υπόθεση του Dominique Pelicot και της Gisèle Pelicot, μια εκτενής έρευνα του CNN αποκαλύπτει ότι η κακοποίηση γυναικών από τους άνδρες τους, που τις ναρκώνουν για να τις βιάσουν, όχι μόνο δεν περιορίστηκε, αλλά συνεχίζει να αναπτύσσεται σε σκοτεινές κοινότητες στο διαδίκτυο.
Το 2024, η υπόθεση του Dominique Pelicot έφερε στο φως μια σοκαριστική μορφή κακοποίησης: μέσα από ένα online chatroom με τίτλο «Without Her Knowledge», ο ίδιος οργάνωνε τον βιασμό της τότε συζύγου του, Gisèle, από δεκάδες άνδρες, ενώ εκείνη ήταν ναρκωμένη. Συνολικά, υπέστη πάνω από 200 βιασμούς από περίπου 70 άνδρες.
Η υπόθεση προκάλεσε σοκ και για λίγο έστρεψε την προσοχή σε αυτό το σκοτεινό κομμάτι του διαδικτύου. Όμως, όπως αποκαλύπτει το ρεπορτάζ, το φαινόμενο όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε, αλλά συνεχίζει να εξελίσσεται.
Η έρευνα, που αποτελεί μέρος της σειράς «As Equals» του CNN, βασίστηκε σε πολύμηνη διείσδυση δημοσιογράφων σε online ομάδες και πλατφόρμες. Εκεί εντόπισαν ένα εκτεταμένο δίκτυο όπου η σεξουαλική κακοποίηση γυναικών υπό την επήρεια ουσιών, όχι μόνο καταγράφεται αλλά και ενθαρρύνεται.
Σε ιστοσελίδες όπως το Motherless.com, εντοπίστηκαν πάνω από 20.000 βίντεο «sleep content», δηλαδή υλικό όπου γυναίκες εμφανίζονται αναίσθητες ή κοιμισμένες. Κάποια από αυτά συγκεντρώνουν δεκάδες χιλιάδες προβολές, ενώ συνολικά η πλατφόρμα φτάνει δεκάδες εκατομμύρια επισκέψεις τον μήνα.
Οι χρήστες χρησιμοποιούν hashtags όπως #passedout και #eyecheck, ενώ σε αρκετά βίντεο φαίνεται άνδρες να σηκώνουν τα βλέφαρα των γυναικών για να αποδείξουν ότι όντως κοιμούνται.
Μέσα σε αυτές τις κοινότητες, τα μέλη δεν περιορίζονται στην κατανάλωση περιεχομένου. Ανταλλάσσουν ενεργά «συμβουλές».
Σε μία από τις συνομιλίες που κατέγραψε το CNN, χρήστης ισχυριζόταν ότι πουλά «υγρά ύπνου» με 150 ευρώ το μπουκάλι, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι η γυναίκα «δεν θα νιώσει τίποτα και δεν θα θυμάται τίποτα».
Σε άλλες περιπτώσεις χρήστες διαφήμιζαν livestreams κακοποίησης με εισιτήριο περίπου 20 δολάρια, αντάλλασσαν εμπειρίες για το πώς να «χειρίζονται» τις συντρόφους τους χωρίς να το αντιλαμβάνονται και ενθάρρυναν ο ένας τον άλλον να συνεχίσουν να κακοποιούν γυναίκες.
Όπως σημειώνουν ειδικοί στο ρεπορτάζ, πρόκειται ουσιαστικά για «ψηφιακές κοινότητες» που λειτουργούν σαν χώροι εκπαίδευσης και επιβεβαίωσης για κακοποιητικές συμπεριφορές.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η περίπτωση του “Piotr” στην Πολωνία
Ένα από τα πρόσωπα που παρακολούθησε το CNN ήταν ένας άνδρας στην Πολωνία, με το ψευδώνυμο “Piotr”.
Για μήνες, μιλούσε ανοιχτά με τους δημοσιογράφους μέσα σε chat groups, περιγράφοντας τη σύζυγό του ως «κοιμισμένη» ενώ φαινόταν να την καταγράφει χωρίς τη συναίνεσή της. Μάλιστα, μοιράστηκε ακόμη και διεύθυνση κατοικίας.
Όταν οι δημοσιογράφοι ταξίδεψαν στην Πολωνία για να τον εντοπίσουν, τον βρήκαν μαζί με τη γυναίκα του σε εστιατόριο, χωρίς εκείνη να φαίνεται να γνωρίζει τι συνέβαινε. Δεν τον προσέγγισαν άμεσα, για λόγους ασφάλειας, αλλά ενημέρωσαν τις αρχές. Λίγο αργότερα, σύμφωνα με ενημέρωση της έρευνας, πολωνικές αρχές προχώρησαν στη σύλληψη του άνδρα για βαριά σεξουαλικά εγκλήματα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Οι γυναίκες που μίλησαν
Οι μαρτυρίες θυμάτων αποκαλύπτουν πόσο δύσκολο είναι να αναγνωριστεί αυτή η μορφή κακοποίησης.
Η Zoe Watts, που ήταν παντρεμένη επί 18 χρόνια και έχει αποκτήσει τέσσερα παιδιά, περιέγραψε πώς ο σύζυγός της της αποκάλυψε ότι τη νάρκωνε και τη βίαζε για χρόνια, ενώ ήταν σοκαρισμένη: «Το είπε μια Κυριακή μετά την εκκλησία, σαν να διάβαζε λίστα για ψώνια. Μου είπε ότι χρησιμοποιούσε τα φάρμακα του γιου μας και με νάρκωνε για χρόνια. Φοβόμαστε να κυκλοφορήσουμε το βράδυ μόνες, φοβόμαστε να περπατάμε στον δρόμο μήπως κάποιος μας επιτεθεί, ακόμα και όταν κάποιος άγνωστός μας κάνει αίτημα φιλίας στο Facebook. Δεν φοβόμαστε αυτόν που κοιμάται δίπλα μας, αλλά ίσως θα έπρεπε».
Φοβούμενη για τα παιδιά της και προσπαθώντας να διαχειριστεί ό,τι είχε μάθει δεν μίλησε αμέσως γι’ αυτό. Έπειτα από μια κρίση πανικού το είπε στην αδερφή της και εκείνη στη μητέρα τους, η οποία κάλεσε την αστυνομία. Το να τον καταγγείλει ήταν αυτό που έπρεπε να κάνει, αλλά ήταν πολύ δύσκολο. Για χρόνια τα παιδιά της ήταν θύματα bullying στο σχολείο, ενώ έπρεπε να εξηγεί πώς μπορεί να υπάρξει κακοποίηση μέσα σε έναν γάμο. «Μου έλεγαν: “Μα είναι ο άντρας σου” ή «Πώς γίνεται να μην το κατάλαβες”. Υπάρχει μια αμφιβολία και μια ντροπή που έρχεται με όλο αυτό. Σκέφτομα ότι έπρεπε να το είχα καταλάβει ή ότι έπρεπε να συνδέσω τα γεγονότα νωρίτερα».
Ο άντρας της καταδικάστηκε σε φυλάκιση 11 ετών, αλλά για εκείνη είναι ακόμη πολύ δύσκολο να μιλά για όσα συνέβησαν.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η Amanda Stanhope, από την Αγγλία, θυμάται ότι ο σύζυγός της την έπειθε πως «φαντάζεται πράγματα», ενώ εκείνη ξυπνούσε με σημάδια στο σώμα της, χωρίς να θυμάται τίποτα. «Προσπαθούσε να αλλάξει την πραγματικότητα».
Η ιστορία και το θάρρος της Gisele Pelicot τη βοήθησαν να σταθεί στα πόδια της και να αντιμετωπίσει τα όσα της είχαν συμβεί. «Έσπασε τη σιωπή και τη ντροπή. Αφού μπόρεσε εκείνη, θα μπορούσα και εγώ».
Για περίπου πέντε χρόνια υπήρχαν πάρα πολλές φορές που είχε κοιμηθεί χωρίς να θυμάται τίποτα ή είχε ξυπνήσει με τον σύζυγό της να τη βιάζει. Του ζητούσε να σταματήσει μα εκείνος της έκανε gaslighting, δηλαδή άλλαζε την πραγματικότητα και ισχυριζόταν πως δεν συνέβησαν έτσι όπως τα έλεγε εκείνη. «Μου έλεγε πως έπαιρνα πολλά φάρμακα και φαντάζομαι ιστορίες. Μου ελεγε ότι είμαι τρελή. Οπότε ενώ έβλεπα τα σημάδια, υπήρχαν πάνω στο σώμα μου, εκείνος άλλαζε τα δεδομένα και με αμφισβητούσε».
Με τη στήριξη του αδερφού της κατάφερε να τον καταγγείλει στην αστυνομία. Ο πρώην σύντροφος της κατηγορήθηκε για βιασμό και σεξουαλική κακοποίηση. Αυτοκτόνησε πριν ξεκινήσει η δίκη.
Τώρα εκείνη μοιράζεται την ιστορία της στα social media, ως μέρος της διαδικασίας για να το ξεπεράσει, αλλά όπως επισημαίνει το τραύμα είναι πολύ σοβαρό και μεγάλο: «Στα μάτια μου όλοι είναι πιθανοί βιαστές και κακοποιητές. Μου στέρησε την αθωωότητα απέναντι στους ανθρώπους».
Η Valentina μητέρα δύο παιδιών στην Ιταλία, ανακάλυψε βίντεο που είχε τραβήξει ο επί 20 χρόνια σύζυγός της και εξολογήθηκε στο CNN ότι ένιωσε σαν κομμμάτι κρέας. «Δεν θυμάμαι τίποτα, αλλά το τραύμα είναι πάντα εκεί. Ήμουν τυχερή που ανακάλυψα τα βίντεο. Δεν θα μπορούσα να καταλάβω κάτι, γιατί δεν είχα σημάδια. Όσο κι αν προσπαθώ να το αφήσω πίσω είναι πάντα εκεί. Αρκεί ένα κρεβάτι ή μία απλή κάμερα για να μου προκαλέσει άγχος. Ακόμη και μια μυρωδιά μπορεί να με κάνει να ταραχτώ πολύ».
Αν και παρακολουθεί συνεδρίες με ψυχολόγο, το τραύμα είναι έντονο και δυνατό. «Μοιάζω χαρούμενη έξω, αλλά όταν επιστρέφω στο σπίτι πρέπει να αντιμετωπίσω τους εφιάλτες μου ξανά». Ο πρώην σύζυγός της καταδικάστηκε το 2021, αλλά εκείνη ακόμη παλεύει να κατανοήσει το κίνητρό του. Όπως και η Gisele Pelicot, έτσι και εκείνη είπε ότι ο σύζυγός της περνούσε πολλές ώρες στο διαδίκτυο.
Ένα φαινόμενο που δύσκολα καταγράφεται
Η κακοποίηση με χρήση ουσιών, μέσα στο ίδιο σου το σπίτι από τον σύντροφό σου, παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη, καθώς τα θύματα συχνά δεν έχουν μνήμη των γεγονότων, η ντροπή και η αμφιβολία λειτουργούν αποτρεπτικά και τα νομικά συστήματα δεν καταγράφουν ξεχωριστά τέτοιες περιπτώσεις.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία, ακριβώς επειδή τα περισσότερα περιστατικά δεν δηλώνονται.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι ορισμένες μορφές πορνογραφίας κανονικοποιούν τη βία, οι αλγόριθμοι προωθούν όλο και πιο ακραίο περιεχόμενο και οι πλατφόρμες συχνά δεν λογοδοτούν επαρκώς για το περιεχόμενό τους. Όπως λέει η Clare McGlynn ,καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο Durham και ειδική στη βία κατά των γυναικών στο CNN ότι «η αυξανόμενη παρουσία ηδονοβλεπτικού υλικού σε mainstream πορνογραφικές πλατφόρμες ευνοεί και ενθαρρύνει κακοποιητικές συμπεριφορές τόσο online όσο και στην πραγματική ζωή. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που πολλοί άνδρες και συνολικά η κοινωνία δεν λαμβάνουν αρκετά σοβαρά».
Από την πλευρά της, η Annabelle Montagne, ψυχολόγος που αξιολόγησε πολλούς από τους κατηγορούμενους στη δίκη Pelicot, ανάμεσά τους και τον ίδιο τον Dominique, επισημαίνει ότι η έλξη αυτών των κοινοτήτων δεν βρίσκεται μόνο στην πράξη της κακοποίησης, αλλά και στη συλλογική δυναμική που τη συνοδεύει.
«Μέσα σε αυτές τις πλατφόρμες υπάρχει μια αίσθηση σχεδόν “αδελφότητας”», αναφέρει, εξηγώντας ότι τα μέλη δημιουργούν δεσμούς που ενισχύουν και επιβεβαιώνουν ναρκισσιστικές ανάγκες.
Ακόμη πιο αιχμηρή είναι η τοποθέτηση της Sandrine Josso, Γαλλίδας βουλευτού που έχει υπάρξει και η ίδια θύμα κακοποίησης με χρήση ουσιών και κατήγγειλε την υπόθεση. Περιγράφει αυτές τις online ομάδες ως «σχολές βίας».
«Θα τις αποκαλούσα ακόμη και διαδικτυακή ακαδημία βιασμού», λέει χαρακτηριστικά. «Υπάρχουν όλα τα “μαθήματα” και οι “ειδικότητες” που χρειάζονται για να γίνει κάποιος ένας “καλός” βιαστής ή σεξουαλικός θηρευτής».
Σύμφωνα με το CNN, η πλατφόρμα Motherless.com, που αναδεικνύει τέτοιοι υλικό συγκεντρώνει περίπου 62 εκατομμύρια επισκέψεις μέσα σε έναν μήνα και φιλοξενεί περισσότερα από 20.000 βίντεο που κατατάσσονται στο sleep content. Πολλά από αυτά τα clips συγκεντρώνουν δεκάδες χιλιάδες προβολές, κάτι που αναδεικνύει όχι μόνο την έκταση του υλικού, αλλά και το επίπεδο αλληλεπίδρασης και αποδοχής που υπάρχει γύρω από αυτό.
