Ως γνήσια Xennial, που πρόλαβα και την αναλογική εποχή, όταν βλέπω την εικόνα μιας παρέας σκυμμένης πάνω από τα κινητά της φαντάζομαι αυτομάτως εναλλακτικές της από εποχές πριν από την ψηφιακή τεχνολογία, με την ίδια παρέα να συζητάει, να χορεύει, να παίζει επιτραπέζια ή, κάτι ακόμα πιο ακραίο, να διαβάζει ταυτόχρονα βιβλία, με την ίδια αφοσίωση που στον πραγματικό κόσμο σκρολάρει στις οθόνες της.
Αυτές οι εικόνες έχουν αρχίσει να γίνονται πραγματικότητα, έστω και για λίγο, στα λεγόμενα reading parties, που ως συνήθως ξεκίνησαν πριν από λίγα χρόνια από το εξωτερικό και έχουν φτάσει πλέον και στη χώρα μας – ως πρόσφατο παράδειγμα θυμάμαι ένα τέτοιο event που διοργάνωσε το βιβλιοκαφέ Booking Hill, στον δεύτερο χώρο που άνοιξε, στην Καλλιθέα.
Σε αυτά τα πάρτι, που τα διεθνή media συνηθίζουν να αποκαλούν «ιδανικά για εσωστρεφείς», οι καλεσμένοι συγκεντρώνονται με έναν κοινό σκοπό: να περάσουν ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σε κοινό χώρο βυθισμένοι ταυτόχρονα ο καθένας στο δικό του βιβλίο.
Σε αυτά τα πάρτι, που τα διεθνή media συνηθίζουν να αποκαλούν «ιδανικά για εσωστρεφείς», οι καλεσμένοι συγκεντρώνονται με έναν κοινό σκοπό: να περάσουν ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σε κοινό χώρο βυθισμένοι ταυτόχρονα ο καθένας στο δικό του βιβλίο.
Ήδη πριν από δέκα χρόνια η διαδικτυακή πλατφόρμα Book Riot παρουσίαζε «επτά εύκολα βήματα για να διοργανώσουμε ένα silent reading party» – τα οποία βέβαια δεν είναι δεσμευτικά αλλά μάς δίνουν μια εικόνα:
Πρώτον, διαλέγουμε έναν χώρο που μας αρέσει. Δεύτερον, επιλέγουμε τον χρόνο της διάρκειας του πάρτι (το Book Riot μας διαβεβαιώνει ότι δύο ώρες είναι «μια χαρά»). Τρίτον, ζητάμε από τους συμμετέχοντες να κάνουν ησυχία ενώ διαβάζουν. Τέταρτον, δεν πειράζει αν παρ’ όλα αυτά στο βάθος παίζει μια χαλαρωτική μουσική. Πέμπτον, ενημερώνουμε τους συμμετέχοντες ότι έχει τελειώσει – ιδανικά, με έναν δεόντως ρετρό τρόπο όπως ένα κουδουνάκι. Έκτον, υπενθυμίζουμε στη διάρκειά του διακριτικά ότι καλό είναι να τηρηθεί ο κανόνας της ησυχίας (π.χ., με καρτελάκια στα τραπέζια ή επιγραφές στον τοίχο). Έβδομον, δεν αμφιβάλλουμε ότι οι καλεσμένοι μας θα το απολαύσουν.
Σε μια άλλη διαδικτυακή πλατφόρμα με τίτλο Service95, η αρθρογράφος Rebecca Fearn μοιράστηκε την εμπειρία της από τη συμμετοχή σε ένα τέτοιο event, γράφοντας μεταξύ άλλων: «Το πρώτο που μου έκανε εντύπωση όταν έφτασα στο μπαρ [όπου διοργανωνόταν] ήταν ο ήχος –ή η απουσία του– που ερχόταν σε αντίθεση με τη συνήθη βαβούρα του χώρου. Αφού πέρασα ανάμεσα σε αναγνώστες για να φτάσω μέχρι το μπαρ και παρήγγειλα (ήσυχα) ένα ποτό, βολεύτηκα σε μια ήσυχη γωνιά, δίπλα σε μια παρέα γυναικών που έδειχναν συμπαθητικές και οι οποίες ήταν ήδη αφοσιωμένες στα βιβλία τους».
Μετά το πέρας του αναγνωστικού δίωρου, όπως εξηγεί η Fearn, οι συμμετέχοντες μπορούν να συζητήσουν για τα βιβλία που διάβασαν ή οτιδήποτε άλλο. Έτσι, τα reading parties, εκτός του ότι σού εξασφαλίζουν δύο (καθόλου δεδομένες) ώρες ανενόχλητης ανάγνωσης, ευνοούν και την κοινωνικοποίηση. Ή όπως το θέτει ο διοργανωτής τους Grant Richard Krupp (που τα προβάλλει με τον πιο ιντριγκαδόρικο τίτλο «reading raves»): «Η ανάγνωση θεωρείται γενικά μια μοναχική εμπειρία, αλλά όταν την κάνεις συλλογικά σού προσφέρει μια οικειότητα που σπάνια βιώνεις με αγνώστους».
«Η ανάγνωση θεωρείται γενικά μια μοναχική εμπειρία, αλλά όταν την κάνεις συλλογικά σού προσφέρει μια οικειότητα που σπάνια βιώνεις με αγνώστους».
«Μπορώ να το επιβεβαιώσω», προσθέτει η αρθρογράφος. «Σε όλη τη διάρκεια της ανάγνωσης, με τη διπλανή μου σχολιάζαμε ψιθυριστά τους σελιδοδείκτες μας. Και όταν ήρθε η ώρα να μιλήσουμε, ήδη νιώθαμε μια εγγύτητα. Το ίδιο συνέβη και με τις γυναίκες γύρω μου – ανταλλάξαμε ιστορίες για τα βιβλία που είχαμε διαβάσει, γελάσαμε με το γεγονός ότι χωρίς να το περιμένω κατέληξα να διαβάζω μια σέξι σκηνή σε ένα δωμάτιο γεμάτο αγνώστους. Έφυγα με την υπενθύμιση του πόσο ωραίο είναι να εξασφαλίζεις αρκετές ώρες για να βυθιστείς σε ένα βιβλίο και για να δημιουργήσεις σχέσεις που καταλήγουν να δίνεις ραντεβού για την επόμενη εβδομάδα».
Τα reading parties δεν διοργανώνονται μόνο σε μπαρ και καφέ αλλά σε οποιονδήποτε χώρο μπορεί να φανταστεί κανείς: σε μουσεία, πάρκα, αγροκτήματα, ακόμα και στην κορυφή ενός ουρανοξύστη. Υπάρχουν άλλωστε ήδη και τα reading retreats, ταξιδιωτικές αποδράσεις που δίνουν έμφαση στην απόλαυση της ανάγνωσης. Από την Ιαπωνία και την Αυστραλία μέχρι τη Βραζιλία και τις ΗΠΑ.
Πού αποδίδεται η παγκόσμια επιτυχία τους; Ο πιο προφανής λόγος είναι ότι στην εποχή που είμαστε διαρκώς εκτεθειμένοι στις Σειρήνες του doomscrolling, γίνονται η αφορμή να ανακαλύψουμε ξανά την απόλαυση της απερίσπαστης ανάγνωσης. Μετά, διευκολύνουν, πράγματι, την κοινωνικοποίηση των εσωστρεφών ανθρώπων: «Με κάθε event, ο κύκλος των φίλων μου διευρύνεται κάπως, τα ράφια της βιβλιοθήκης μου γεμίζουν περισσότερο και στα δείπνα μου προστίθενται ένα με δύο καινούρια πρόσωπα» κατά τον 28χρονο Alex από τη Μελβούρνη.
Πού αποδίδεται η παγκόσμια επιτυχία τους; Ο πιο προφανής λόγος είναι ότι στην εποχή που είμαστε διαρκώς εκτεθειμένοι στις Σειρήνες του doomscrolling, γίνονται η αφορμή να ανακαλύψουμε ξανά την απόλαυση της απερίσπαστης ανάγνωσης.
Όλα αυτά, σε ένα περιβάλλον από το οποίο δεν αποκλείεται κανένας, αλλά οι εσωστρεφείς βρίσκονται στο στοιχείο τους. Όπως λέει μια διοργανώτρια τέτοιων πάρτι, η Guinevere de la Mare, είναι ιδανικά για «άτομα σαν κι εμένα, που δεν απολαμβάνουν ιδιαίτερα την “ψιλή κουβεντούλα”».
Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, οι γνωριμίες μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και στον έρωτα, με γέφυρα την κοινή αγάπη για τα βιβλία. «Αρκετά μέλη μας έχουν γνωρίσει τους συντρόφους τους σε ένα Silent Book Club» καταλήγει η Guinevere. «Πρόσφατα, ένα ζευγάρι που γνωρίστηκε σε ένα τέτοιο event στη Γένοβα, στην Ιταλία, μας τάγκαρε στις γαμήλιες φωτογραφίες που ανέβασε στο Instagram».
