Αυτό που είδαμε το Σάββατο 20 Ιουνίου στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου από την Εθνική Λυρική Σκηνή ήταν ένας ορισμός της όπερας. Όχι ο μόνος, σίγουρα όχι ο πιο σύγχρονος, αλλά ένας από τους πιο καθαρούς και επιβλητικούς. Αν ήθελες να εξηγήσεις σε ένα μικρό παιδί ή σε έναν άνθρωπο που δεν έχει καμία εξοικείωση με το είδος τι είναι η όπερα, αν ήθελες να του μιλήσεις για το μεγαλείο της κατασκευής της, για τη δύναμη της ανθρώπινης φωνής, για τον θαυμασμό, το δέος και τη συγκίνηση που μπορεί να προσφέρει η τέχνη, θα μπορούσες απλώς να του δείξεις αυτή την παράσταση.
Με τη Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι η Εθνική Λυρική Σκηνή επέστρεψε στην Επίδαυρο εξήντα πέντε χρόνια μετά την ιστορική παραγωγή του 1961, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, σκηνικά και κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη, χορογραφία Μαρίας Χορς και με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο. Η παρουσία της Κάλλας ήταν διάχυτη παντού σε αυτή την επιστροφή -και όχι μόνο εξαιτίας της έκθεσης «Σημείο Κάλλας» στον περιβάλλοντα χώρο, σε επιμέλεια Διονύση Φωτόπουλου, video art Παντελή Μάκκα και σχεδιασμό ήχου Θοδωρή Ρέγκλη.
Η μνήμη της Κάλλας, που χάρισε στη βραδιά αίγλη άλλης εποχής, ήταν αναπόφευκτα παρούσα και στους ψιθύρους των θεατών, αρκετοί από τους οποίους είχαν κάτι να διηγηθούν από εκείνο το ανέβασμα του 1961, αφού όλο και κάποιος πρόγονος ήταν παρών τότε και είχε με έναν τρόπο μυθοποιήσει εκείνη την παράσταση. Ωστόσο, το παρατεταμένο χειροκρότημα και οι ασταμάτητες επευφημίες ανήκαν στους ανθρώπους που στάθηκαν το Σάββατο 20 Ιουνίου πάνω στη σκηνή και την έκαναν δική τους.
Η ανασύνθεση της παραγωγής σε καλλιτεχνική διεύθυνση του Γιώργου Κουμεντάκη, είχε τον Παναγή Παγουλάτο στη σκηνοθεσία, τη Λίλη Πεζανού στα σκηνικά, την Τότα Πρίτσα στα κοστούμια, τη Γιάννα Φιλιπποπούλου και την Κέλλη Ζαμπέλα στη χορογραφία και τον Χρήστο Τζιόγκα στους φωτισμούς. Μαζί με τους ερμηνευτές, τους μονωδούς και τους χορωδούς, τους μουσικούς και, βέβαια, τον μαέστρο Ζακ Λακόμπ στο πόντιουμ, οι συντελεστές χάρισαν στο κοινό μια αξέχαστη παράσταση.
Η Άννα Πιρότσι υπήρξε μια συγκλονιστική Μήδεια. Με φωνή τεράστια, σκοτεινή, γεμάτη μέταλλο, δεν ερμήνευσε απλώς τον ρόλο· έγινε η τραγική ηρωίδα μπροστά στα μάτια μας. Η δική της Μήδεια επέβαλε την παρουσία της στο αρχαίο θέατρο άλλοτε εκτοξεύοντας απειλές και άλλοτε παλεύοντας με τη συνείδησή της. Προδομένη γυναίκα, ξένη, μάγισσα, μητέρα που οδηγείται στο αδιανόητο έγκλημα, έμοιαζε με αρχέγονο πλάσμα βγαλμένο από τα βάθη του μύθου.
Και ενώ όλα τα βλέμματα ήταν στραμμένα στην Ιταλίδα υψίφωνο, η Αλίσια Κολόσοβα, ως Νέρις, η υπηρέτρια της Μήδειας, έφερε στη σκηνή μια βαθιά ανθρώπινη συγκίνηση και καθήλωσε το κοινό με τη βελούδινη, σχεδόν παρηγορητική φωνή της. Στις μεταξύ τους σκηνές, ήταν δύσκολο να μη σκεφτείς ότι κάτι σχεδόν μεταφυσικό συνέβη εκείνο το βράδυ στο αρχαίο θέατρο.
Αυτό ήταν ίσως το πιο δυνατό στοιχείο της βραδιάς. Όχι μόνο η υψηλή αισθητική και η συγκίνηση της επιστροφής της εμβληματικής παραγωγής της Μήδειας στην Επίδαυρο. Αλλά το γεγονός ότι, μέσα σε έναν χώρο φτιαγμένο από μύθους και συλλογικές εμπειρίες, η όπερα έδειξε ξανά την πιο απλή και ακαταμάχητη αλήθεια της: πως μια φωνή μπορεί να ενώσει και να συγκινήσει χιλιάδες ανθρώπους πέρα από φόρμες και γλωσσικά όρια.
